III SA/Kr 1468/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym : Przewodniczący : Sędzia WSA Dorota Dąbek po rozpoznaniu w dniu 17 lipca 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku S. V. o przywrócenie terminu do wniesienia skargi w sprawie ze skargi S. V. na uchwałę Rady Miasta z dnia 10 października 2012 r. Nr [...] w przedmiocie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu Gminy oraz tymczasowych pomieszczeń postanawia: odmówić przywrócenia terminu do wniesienia skargi. Postanowieniem z dnia 27 marca 2014 r., sygn. akt III 1468/13 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie odrzucił skargę S. V. na uchwałę Rady Miasta z dnia 10 października 2012 r. Nr [...] w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu Gminy oraz tymczasowych pomieszczeń, gdyż została ona wniesiona po terminie. Pismem z dnia 19 maja 2014 r. skarżąca ponownie wniosła skargę na w/w uchwałę Rady Miasta z dnia 10 października 2012 r. Nr [...] wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do jej złożenia. W uzasadnieniu wniosku skarżąca podniosła, iż nie wiedziała, że przepisy prawa przewidują ściśle określony termin do złożenia skargi. Dodała, iż od niedawna jest obywatelką Polski i ma trudności w posługiwaniu się językiem polskim, zwłaszcza w przypadku tekstów pisanych językiem urzędowym. Ponadto skarżąca stwierdziła, że ani pismo Rady Miasta z dnia 9 września 2013 r., ani dołączone do niego pismo ze stanowiskiem Prezydenta Miasta nie zawierały pouczenia o prawie i terminie złożenia skargi do sądu administracyjnego. W odpowiedzi na skargę Prezydent Miasta stwierdził, iż wniosek o przywrócenie terminu jest nieuzasadniony, gdyż skarżąca nie wykazała, że uchybiła terminowi do wniesienia skargi z nie swojej winy. Zdaniem organu, skoro skarżąca wiedziała, że przed wniesieniem skargi konieczne jest wezwanie Rady Miasta Krakowa do usunięcia naruszenia prawa, to powinna mieć również świadomość, że konieczne jest dotrzymanie ustawowych terminów do wniesienia skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył co następuje: Skutki prawne niezachowania terminu oraz podstawy prawne jego przywrócenia reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm., zwana dalej p.p.s.a.), a w szczególności art. 85-89 tej ustawy. Zgodnie z treścią art. 85 cyt. ustawy czynność w postępowaniu sądowym podjęta przez stronę po upływie terminu jest bezskuteczna. Jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu (art. 86 § 1 p.p.s.a.). Natomiast w art. 87 p.p.s.a. ustawodawca określił jakie wymogi muszą zostać spełnione, by sąd mógł uwzględnić taki wniosek: – pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu (art. 87 § 1 p.p.s.a.), – w piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu (art. 87 § 2 p.p.s.a.), – wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania są przedmiotem skargi (art. 87 § 3 p.p.s.a.), – równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie (art. 87 § 4 p.p.s.a.). Zgodnie z treścią art. 87 § 2 p.p.s.a. we wniosku o przywrócenie terminu należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. Sąd podzielił w tym zakresie stanowisko zawarte w uzasadnieniu postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 lipca 2014 r., sygn.. akt II FZ 1046/14: "Wniosek o przywrócenie terminu powinien powoływać okoliczności wskazujące na brak winy strony w uchybieniu terminu, które zapewniają uprawdopodobnienie zasadności tego wniosku. Brak winy w uchybieniu terminu powinien być przy tym oceniany z uwzględnieniem wszystkich okoliczności konkretnej sprawy, w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o własne interesy i przy braniu pod uwagę także uchybień spowodowanych nawet niewielkim niedbalstwem. Z brakiem winy mamy bowiem do czynienia tylko w przypadku zaistnienia niezależnych od strony, która uchybiła terminowi i niemożliwych do przezwyciężenia okoliczności, z powodu których doszło do przekroczenia wyznaczonego przepisami prawa terminu." W ocenie Sądu skarżąca nie uprawdopodobniła okoliczności wskazujących na brak jej winy w uchybieniu terminu do wniesienia skargi. Nie może zostać uznany za przyczynę uzasadniającą przywrócenie terminu powoływany przez skarżącą argument, że nie wiedziała, iż przepisy prawa przewidują ściśle określony termin do złożenia skargi. Strona nie może zasłaniać się nieznajomością prawa i twierdzić, że zachowała się niezgodnie z normą prawną, gdyż nie wiedziała o jej istnieniu. Osoba należycie dbająca o swoje interesy i chcąca wszcząć postępowanie przed organami państwa musi znać przepisy prawa i wiedzieć jakie wynikają z nich dla niej prawa i obowiązki. Niewiarygodne jest twierdzenie skarżącej, że nie wiedziała w jakim terminie wnosi się skargę do sądu administracyjnego, skoro wiedziała, że należy poprzedzić ją wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa. Poza tym, jak wynika z treści wniosku o przywrócenie terminu, przy sporządzaniu skargi skarżąca korzystała z pomocy prawnika z Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej. Na uwzględnienie nie zasługuje także drugi argument skarżącej, tj. brak pouczenia jej o prawie i terminie złożenia skargi do sądu administracyjnego. W przypadku bowiem skarg na uchwały rady gminy ustawodawca nie przewidział żadnych regulacji prawnych, które – analogicznie do rozwiązań dotyczących zaskarżania decyzji administracyjnych – obligowałyby organ do informowania z urzędu w każdym przypadku o sposobie i terminie wnoszenia skargi w trybie art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym. W takiej sytuacji nie obowiązują bowiem zasady określone w Kodeksie postępowania administracyjnego, w tym zawarta w art. 9 Kpa zasada czuwania przez organy, aby strony nie poniosły szkody z powodu nieznajomości prawa i udzielania im niezbędnych wyjaśnień i wskazówek. To na stronie, która zamierza poddać w tym trybie konkretną uchwałę kontroli sądowej, spoczywa obowiązek dopełnienia prawem określonych warunków, w tym wezwania do usunięcia naruszenia prawa, jak również wniesienia skargi w odpowiednim terminie. Wnoszona na podstawie art. 101 ust. 1 u.s.g. skarga na akt prawa miejscowego nie ma charakteru actio popularis. Jej wniesienie do sądu obwarowane jest szeregiem obowiązków obciążających stronę, merytorycznych i formalnych, w tym zwłaszcza wykazania przez stronę skarżącą naruszenia jej interesu prawnego oraz dochowania wymogów formalnych związanych z wyczerpaniem trybu poprzedzającego wniesienie takiej skargi. Te dodatkowe wymogi w porównaniu z zaskarżaniem do sądu indywidualnych aktów administracyjnych wynikają ze specyfiki tego rodzaju skargi, która dotyczy aktu normatywnego – abstrakcyjnego i generalnego, inicjując abstrakcyjną kontrolę takiego aktu przez sąd administracyjny. Skarżąca nie może zatem przerzucać na organ winy za niepouczenie jej o sposobie i terminie wniesienia skargi, gdyż obowiązujące przepisy nie nakładają na organ obowiązku pouczania stron o sposobie, trybie i terminie wnoszenia na podstawie art. 101 u.s.g. tzw. skarg "powszechnych". Jeśli skarżąca chciała z tej skargi skorzystać, powinna podjąć samodzielnie działania celem uzyskania stosownych informacji w tym zakresie. Powoływanie się przez skarżącą na brak pouczenia co do możliwości zaskarżenia uchwały i przewidzianym do tego trybie oraz terminie, nie stanowi zatem argumentu potwierdzającego brak winy skarżącej oraz dochowania przez nią należytej staranności przy prowadzeniu sprawy, uprawniającej do przywrócenia terminu. W okolicznościach niniejszej sprawy należy dodatkowo wziąć pod uwagę, że organ właściwy czyli Rada Miasta w ogóle nie udzieliła skarżącej odpowiedzi na wezwanie do usunięcia naruszenia jej interesu prawnego. Skarżąca otrzymała wprawdzie od Rady Miasta pismo z dnia 9 września 2013r., odnoszące się do jej wezwania, ale było to jedynie pismo przewodnie przesyłające stanowisko innego organu – Prezydenta Miasta i wyraźnie w nim zaznaczono, że nie stanowi ono odpowiedzi na wezwanie w rozumieniu art. 101 u.s.g., lecz ma jedynie charakter informacyjny. Tym bardziej więc nieuzasadniony jest zarzut skarżącej, że właściwy organ nie pouczył jej o prawie i terminie wniesienia skargi, skoro właściwy organ w ogóle nie udzielił skarżącej odpowiedzi na jej wezwanie do usunięcia naruszenia interesu prawnego. Mając powyższe na uwadze Sąd uznał, iż brak jest podstaw do uwzględnienia wniosku skarżącej o przywrócenie terminu do wniesienia skargi, a w związku z tym orzekł jak w sentencji, działając na podstawie art. 86 § 1 p.p.s.a.