III SA/Kr 1468/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Hanna Knysiak-Sudyka (spr.) Sędziowie WSA Halina Jakubiec WSA Maria Zawadzka Protokolant specjalista Monika Wójcik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 lutego 2017 r. sprawy ze skargi W. S. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia 24 sierpnia 2016 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania skargę oddala. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego postanowieniem z dnia 24 sierpnia 2016 r., znak [...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r., poz. 23) oraz art. 7b ust. 2 pkt 2 ustawy z 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (tekst jedn. Dz. U. z 2015 r., poz. 520 z późn. zm.) po rozpatrzeniu zażalenia wniesionego przez W. S. (dalej: skarżącą) od postanowienia Prezydenta Miasta z [...] 2016 r., znak: [...], orzekającego o odmowie wznowienia postępowania zakończonego ostateczną decyzją Prezydenta Miasta z dnia [...] 2003 r., znak [...], utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. Powyższe rozstrzygnięcia zapadły w następującym stanie faktycznym i prawnym: decyzją z dnia [...] 2003 r., znak [...] Prezydent Miasta orzekł o wprowadzeniu zmiany w operacie ewidencji gruntów dla obr. [...] j. ewid. K - P polegającej na rozdzieleniu odrębnych nieruchomości błędnie połączonych w działkach ewidencyjnych nr [...], w wyniku którego powstały nowe działki ewidencyjne [...] i [...] oraz [...], w wyniku którego powstały nowe działki ewidencyjne [...] i [...] zgodnie z mapą uzupełniającą wraz z wykazem zmian sporządzonym przez geodetę uprawnionego mgr inż. Z. S. w dniu 30.06.2003 r. nr ks. rob. [...], który to operat został przyjęty do ewidencji państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego w dniu 9.07.2003 r. Nr [...]. Decyzja powyższa została doręczona W. W. na adres ul. K, K. W dniu 20.12.2005 r. skarżąca wniosła do Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego dwa pisma procesowe. Jedno z nich zostało zatytułowane "wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Prezydenta Miasta [...]", a w jego treści skarżąca powołała art. 58 k.p.a. i wskazała, że po jej powrocie ze Stanów Zjednoczonych dowiedziała się o zmianach geodezyjnych. Decyzję otrzymała w wyniku wizyty w Wydziale Skarbu, a później w Wydziale Geodezji. Decyzja została wysłana na adres K, a budynek, który się tam znajduje, nie był zamieszkany. Skarżąca podała adres do korespondencji – ul. S. W drugim piśmie z tej samej daty skarżąca podniosła, że dotyczy ono decyzji z dnia [...] 2003 r. i odniosła się merytorycznie do dokonanych zmian, jak również podniosła, że korespondencję kierowaną na adres ul. K odebrała H. S., podczas gdy korespondencja powinna być kierowana na adres ul. S w K. W dniu [...] 2006 r. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego wydał postanowienie, którym odmówił przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Prezydenta Miasta z dnia [...] 2003 r. znak [...]. W postanowieniu tym zawarto pouczenie o prawie wniesienia skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie. W piśmie z dnia 4 kwietnia 2016 r. (wniesionym do organu w dniu 15.04.2016 r.) skarżąca wniosła o wznowienie postępowania w celu uchylenia ostatecznej decyzji Prezydenta Miasta z dnia [...] 2003 r. znak [...], powołując art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. Skarżąca podniosła, że w czasie, gdy toczyło się postępowanie administracyjne przebywała za granicą, w Stanach Zjednoczonych. Do Polski wróciła na stałe w styczniu 2015 r. W międzyczasie dowiedziała się, że w wyniku toczących się postępowań została jej odebrana część działki nr [...] pod poszerzenie ulicy i budowę chodnika. Skarżąca nigdy nie była zawiadomiona o toczącym się postępowaniu, nie doręczono jej również żadnej decyzji ani postanowienia w zakresie zmian w ewidencji gruntów dotyczących jej działki. Od bratowej H. S. dowiedziała się, że bratowa odebrała korespondencję adresowaną do skarżącej na adres ul. K w K, gdzie skarżąca nie zamieszkiwała. Od sierpnia 1983 r. skarżąca jest zameldowana pod adresem ul. S w K i pod tym adresem kierowaną do niej korespondencję odbiera jej córka A. W. Postanowieniem z dnia [...] 2016 r., znak [...], Prezydent Miasta odmówił wznowienia postępowania zakończonego ostateczną decyzją Prezydenta Miasta z dnia [...] 2003 r. znak [...] orzekającą na wniosek Zarządu Dróg i Komunikacji o zmianie danych ewidencyjnych objętych operatem ewidencji gruntów i budynków w K dla obrębu Nr [...] j.ewid. K - P polegającej na rozdzieleniu odrębnych nieruchomości błędnie połączonych w działkach ewidencyjnych Nr [...] i [...] zgodnie z mapą uzupełniającą wraz z wykazem zmian sporządzonym przez geodetę uprawnionego mgr inż. Z. S. w dniu 30.06.2003 r. nr ks. rob. [...], który to operat został przyjęty do ewidencji państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego w dniu 9.07.2003 r. pod Nr [...]. Organ w uzasadnieniu postanowienia wskazał, że w aktach postępowania administracyjnego znajdują się potwierdzenia odbioru korespondencji kierowanej do W. W. na adres K ul. K podpisane przez R. J. z adnotacją "siostrzenica" oraz A. S. z adnotacją "szwagierka". Brak jest natomiast zgłoszenia zmiany adresu. Dodatkowo na wezwanie organu skarżąca wyjaśniła w piśmie z dnia 6 czerwca 2016 r., iż o tym, że droga dojazdowa do budynku znajdującego się na parceli katastralnej l.kat. [...] została ujawniona jako własność jej brata dowiedziała się w 2005 r. Organ zważył, że skarżąca uchybiła miesięcznemu terminowi do złożenia wniosku o wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., który biegnie od dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji. Na powyższe postanowienie skarżąca złożyła zażalenie, podnosząc, że korespondencję odebrała bratowa, która znała jej adres ul. S i z którą miała kontakt. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego postanowieniem z dnia 24 sierpnia 2016 r., znak [...], utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. W uzasadnieniu postanowienia podniesiono w szczególności, że o podstawie wznowienia postępowania skarżąca dowiedziała się co najmniej w dniu 20 grudnia 2005 r., co wynika z pism kierowanych do Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w sprawie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od kwestionowanej decyzji Prezydenta Miasta z [...] 2003 r. Bieg terminu rozpoczyna się bowiem w dacie powzięcia przez stronę wiadomości o istnieniu danej decyzji. Z powyższego wynika jednoznacznie, że nie dochowano terminu wskazanego w art. 148 § 2 k.p.a. Skargę na powyższe postanowienie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego Krakowie wniosła W. S., wnosząc o jego uchylenie oraz o uchylenie postanowienia organu pierwszej instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Skarżąca podniosła, że o decyzji z [...] 2003 r. dowiedziała się w grudniu 2005 r., gdy została wezwana do Wydziału Skarbu UM do odbioru odszkodowania za wywłaszczenie części jej działki. Nie wiedziała o toczącym się postępowaniu, gdyż przybywała za granicą, a kierowaną do niej korespondencję odebrała bratowa, która nigdy nie przekazała jej skarżącej. W związku z tym skarżąca złożyła wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od powyższej decyzji. W ocenie skarżącej z uwagi na uzasadnienie tego wniosku powinien on być potraktowany jako wniosek o wznowienie postępowania, a nie jako wniosek o przywrócenie terminu, gdyż w uzasadnieniu skarżąca powołała się na okoliczność, że w żaden sposób nie została powiadomiona o toczącym się postępowaniu i bez własnej winy nie brała w nim udziału. Zdaniem skarżącej w tej sytuacji organy powinny uznać, że złożyła wniosek o wznowienie postępowania w dniu 20 grudnia 2005 r. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna, albowiem zaskarżone rozstrzygnięcie odpowiada prawu. Stosownie do treści art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz.U. z 2016 r., poz. 1066) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2016 r., poz. 718 z późn. zm. - dalej powoływana jako "p.p.s.a."), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, stosując środki określone w ustawie. Kontrola sądu polega na zbadaniu, czy przy wydawaniu zaskarżonego aktu nie doszło do rażącego naruszenia prawa dającego podstawę do stwierdzenia nieważności, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania, naruszenia prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy oraz naruszenia przepisów postępowania administracyjnego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, zgodnie z dyspozycją art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd administracyjny nie rozstrzyga sprawy administracyjnej merytorycznie, lecz ocenia zgodność decyzji z przepisami prawa. Przedmiotem niniejszego postępowania sądowoadministracyjnego jest ocena legalności postanowienia Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia 24 sierpnia 2016 r. utrzymującego w mocy postanowienie Prezydenta Miasta z dnia [...] 2016 r. w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania zakończonego ostateczną decyzją Prezydenta Miasta z dnia [...] 2003 r., znak [...]. Kontrolując zaskarżone postanowienie zgodnie z wyżej wskazanymi kryteriami należało uznać, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Należy w pierwszej kolejności podnieść, że zgodnie z art. 148 k.p.a. skuteczność składanego przez stronę żądania wznowienia postępowania jest uzależniona od zachowania określonego powyższym przepisem terminu. Termin ów wynosi 1 miesiąc i jeśli idzie o przyczynę określoną w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. (strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu), biegnie od dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji. Termin do złożenia podania o wznowienie postępowania jest terminem zawitym, a jego przekroczenie skutkuje odmową wznowienia postępowania. Zachowanie terminu musi być udowodnione przez stronę, co nie zwalnia organu administracji od podjęcia czynności mających na celu wyjaśnienie tej kwestii (por. wyrok WSA w Olsztynie w dnia 26 lutego 2013 r., II SA/Ol 1163/12, LEX nr 1286976). Powyższa regulacja jest wynikiem pewnego kompromisu – wprowadzonego przez ustawodawcę – między zasadą praworządności (art. 6 i 7 k.p.a.), a zasadą trwałości decyzji administracyjnej (art. 16 § 1 k.p.a.). Trwałość decyzji ostatecznych oznacza, że uchylenie lub zmiana takich decyzji, stwierdzenie ich nieważności oraz wznowienie postępowania może nastąpić tylko w wypadkach przewidzianych w Kodeksie postępowania administracyjnego lub w ustawach szczególnych. Zasada trwałości decyzji ostatecznych służy realizacji takich wartości jak pewność, stabilność i bezpieczeństwo obrotu prawnego, ochrona praw nabytych jednostki, zaufanie obywateli do władzy publicznej oraz prawa. Jak podkreśla M. Kamiński (w: Konstytucyjne podstawy domniemania ważności decyzji administracyjnej, Państwo i Prawo 2007, z. 9, s. 62-63) "pewność prawa należy do istotnych wartości konstytucyjnych, a jej koncepcja bezpośrednio określa zakres i treść innych zasad konstytucyjnych. (...) Pewność prawa wymaga, aby dopuszczalność weryfikacji mocy obowiązującej decyzji została ograniczona pod względem szczegółowych przesłanek oraz czasu ich stosowania (...) Jednostka będąca adresatem ostatecznych rozstrzygnięć administracyjnych ma prawo oczekiwać, że jej sytuacja prawna ukształtowana w sposób autorytatywny i wiążący przez organy państwa prawa nie będzie w sposób dowolny i nieprzewidywalny zmieniana, a granice czasowe i treściowe władczej ingerencji w tę sytuację będą w sposób jasny i precyzyjny wyznaczone". Wyeliminowanie z obrotu prawnego decyzji ostatecznych jest możliwe wówczas, gdy zachodzi rażące naruszenie prawa, które "musi być na tyle drastyczne, aby wyeliminowanie z obrotu prawnego decyzji dotkniętej takim naruszeniem stanowiło ważniejszą wartość niż zasada trwałości decyzji ostatecznej" (wyrok WSA w Warszawie z dnia 19 marca 2012 r., II SA/Wa 2422/11, LEX nr 1138942). W niniejszej sprawie zdaniem Sądu organy prawidłowo ustaliły stan faktyczny sprawy i prawidłowo uznały, że skarżąca nie dochowała terminu miesięcznego, o którym mowa w art. 148 k.p.a. Z samej treści skargi wynika, że o decyzji z dnia [...] 2003 r., znak [...], skarżąca dowiedziała się w grudniu 2005 r. Powyższe wynika także jednoznacznie z treści pism z 20 grudnia 2005 r. wniesionych przez skarżącą do Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego. Wbrew zarzutowi podniesionemu przez skarżącą w skardze, z treści tychże pism nie wynika, że jej zamiarem było zainicjowanie postępowania w sprawie wznowienia postępowania. Skarżąca wyraźnie zatytułowała jedno z pism jako wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania i powołała art. 58 k.p.a., regulujący tą właśnie instytucję. Podniosła także okoliczności mające przemawiać o istnieniu przesłanki braku winy w uchybieniu terminowi do wniesienia odwołania od decyzji. Najistotniejsze jednak jest to, że organ rozpoznał żądania skarżącej zawarte w powyższych pismach wydając postanowienie z dnia [...] 2006 r., w którym odmówił przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Prezydenta Miasta z dnia [...] 2003 r., znak [...]. W postanowieniu tym organ prawidłowo pouczył skarżącą o prawie wniesienia na powyższe postanowienie skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjny w Krakowie, jednak z akt postępowania administracyjnego nie wynika, aby skarżąca z tego uprawnienia skorzystała. Skoro zdaniem skarżącej jej żądanie miało inną treść, powinna była kwestionować postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia [...] 2006 r. Skoro skarżąca tego nie uczyniła, jej żądania zawarte w pismach z 20 grudnia 2005 r. zostały niejako "skonsumowane" wyżej opisanym – ostatecznym – postanowieniem. Należy też podkreślić, że na okoliczność podniesioną w skardze skarżąca nie powołała się wcześniej ani w piśmie z dnia 14 kwietnia 2016 r., ani w żadnym z kolejnych pism wnoszonych do organów w trakcie trwania postępowania administracyjnego zakończonego zaskarżonym rozstrzygnięciem. Trafnie zatem organy rozpoznały wniosek o wznowienie postępowania zawarty w piśmie z dnia 14 kwietnia 2016 r. (z prezentatą organu 15.04.2016 r.) i trafnie stwierdziły, że skarżąca uchybiła terminowi do złożenia podania o wznowienie postępowania administracyjnego. Skoro skarżąca uchybiła terminowi do wniesienia podania o wznowienie postępowania, należało odmówić wznowienia postępowania zgodnie z art. 149 § 3 k.p.a. Podstawą odmowy wznowienia postępowania administracyjnego jest w szczególności złożenie żądania z uchybieniem terminowi, o którym mowa w art. 148 k.p.a. (por. wyrok NSA z dnia 11 czerwca 2013 r., II OSK 324/12, LEX nr 1356315). Sąd administracyjny na rozprawie w dniu 23 lutego 2017 r. oddalił wniosek pełnomocnika skarżącej o odroczenie rozprawy, gdyż nie zaistniała żadna z przyczyn odroczenia rozprawy, określona w przepisach art. 109 i art. 110 p.p.s.a. Zgodnie z art. 109 p.p.s.a. rozprawa ulega odroczeniu, jeżeli sąd stwierdzi nieprawidłowość zawiadomienia którejkolwiek ze stron albo jeżeli nieobecność strony lub jej pełnomocnika jest wywołana nadzwyczajnym wydarzeniem lub inną znaną sądowi przeszkodą, której nie można przezwyciężyć, chyba że strona lub jej pełnomocnik wnieśli o rozpoznanie sprawy w ich nieobecności. Zgodnie z art.110 p.p.s.a. rozprawa ulega odroczeniu, jeżeli sąd postanowi zawiadomić o toczącym się postępowaniu sądowym osoby, które dotychczas nie brały udziału w sprawie w charakterze stron. Ustawa procesowa nie przewiduje innych przesłanek uprawniających sąd administracyjny do odroczenia rozprawy. Na marginesie należy także podnieść, że skarżącej zostało doręczone zawiadomienie o wyznaczeniu terminu rozprawy w dniu 16 stycznia 2017 r., zaś skarżąca ustanowiła pełnomocnika na dzień przed terminem rozprawy. Ta okoliczność nie mogła stanowić przyczyny odroczenia rozprawy. Z uwagi na powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skargę oddalił.