III SA/Kr 1469/11

PostanowienieWSA w Krakowie2012-02-14

Skład orzekający: Grzegorz Karcz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmujący zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata, może zostać uwzględniony w części dotyczącej ustanowienia adwokata, mimo że skarżąca nie wykazała całkowitej niemożności poniesienia jakichkolwiek kosztów postępowania?
Ratio decidendi
Sąd może przyznać prawo pomocy w zakresie częściowym, obejmującym ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika, nawet jeśli strona domaga się prawa pomocy w zakresie całkowitym i nie wykazała całkowitej niemożności poniesienia jakichkolwiek kosztów postępowania. Kluczowe jest wykazanie, że strona nie jest w stanie ponieść kosztów ustanowienia pełnomocnika bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny.
Stan faktyczny
Skarżąca złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, domagając się zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. Przedstawiła dane dotyczące swojego gospodarstwa domowego, dochodów (wynagrodzenie własne i renta męża) oraz wydatków (kredyt hipoteczny, rachunki, czesne za studia syna). Po analizie przedstawionych dokumentów, sąd uznał, że skarżąca nie wykazała całkowitej niemożności poniesienia jakichkolwiek kosztów postępowania, jednakże przyznał jej prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata, uznając, że nie jest w stanie ponieść kosztów takiego pełnomocnika bez uszczerbku dla utrzymania rodziny.
Rozstrzygnięcie
I. Ustanowiono dla skarżącej adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka. II. Oddalono wniosek w pozostałym zakresie (zwolnienie od kosztów sądowych).

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie – Grzegorz Karcz po rozpoznaniu w dniu 14 lutego 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. P. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi M. P. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia 6 października 2011 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności odwołania postanawia: I. ustanowić dla skarżącej adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka , II. oddalić wniosek w pozostałym zakresie. Skarżąca w złożonym na urzędowym formularzu "PPF" wniosku o przyznanie prawa pomocy domagała się zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. Oświadczyła, że nie zatrudnia i nie pozostaje w innym stosunku prawnym z jakimkolwiek kwalifikowanym pełnomocnikiem. Objaśniając swoją sytuację rodzinną podała, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z mężem i dwoma synami. Określając majątek swój i osób pozostających z nim we wspólnym gospodarstwie domowym uwidoczniła, że w jego skład wchodzi dom o powierzchni 90 m2 i nieruchomość o powierzchni 0,16 ha.. Nie posiada zasobów pieniężnych ani przedmiotów wartościowych. Miesięczne dochody swego gospodarstwa domowego skarżąca oszacowała łącznie na kwotę 3191 zł wyjaśniając, że składa się na to jej wynagrodzenie w wysokości 2119 i renta małżonka w wysokości 1.072 zł. Uzasadniając swoje starania zaakcentował, że nie ma środków na adwokata z wyboru gdyż rodzina utrzymuje się tylko z jej wynagrodzenia oraz renty męża. Skarżąca ma na utrzymaniu dwóch synów z których jeden studiuje a drugi ze względu na brak środków nie podjął dalszej nauki i jest zarejestrowany jako osoba bezrobotna bez prawa do zasiłku. Wezwana okazała zaświadczenie o wysokości swoich zarobków, kopię decyzji o przeliczeniu renty męża, kopię rachunku za telefon, energię elektryczną, gaz, wodę, wywóz śmieci, Internet, abonament RTV, raty kredytu hipotecznego, ubezpieczeń, opłaty za studia jednego z synów. wyciągi z posiadanego rachunku bankowego. Z przedstawionych dokumentów źródłowych wynika, że skarżąca otrzymuje do wypłaty 1547,92 zł przy czym jej wynagrodzenie jest obciążone tytułem egzekucyjnym w kwocie 707 zł z tytułu pożyczki. Mąż otrzymuje natomiast do wypłaty 911,23 zł renty. Ostatnimi czasy gospodarstwo domowe skarżącej przeznaczało 54,50 zł na telefon, 62,81 zł na prąd, 80,36 zł na gaz, 104,67 zł na wodę, 18 zł na wywóz śmieci, 47,52 zł na Internet, 310 zł na spłatę raty kredytu hipotecznego, 51 zł na RTV, 242,87 zł na ubezpieczenie w III filarze. Prócz tego rezerwować musi rocznie kwotę ok. 403 zł na ubezpieczenie domu oraz semestralnie kwotę ok. 1900 zł za studia jednego z synów. Okazane wyciągi z rachunku bankowego uwidaczniają przeciętne wpływy w wysokości ok. 3 tyś. zł które bilansują obciążenia. Na rachunku tym małżonkowie utrzymują zadłużenie ok. 1500 zł. Mając na uwadze powyższe zważyć należało co następuje: Zacząć wypada od tego, że jeśli skarżąca domaga się przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym to przesłanką zasadności jej wniosku powinno być wykazanie, iż nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 §1 pkt. 1 ppsa). Okoliczności niniejszej sprawy nie dają podstaw do takich ustaleń. Faktem bowiem pozostaje, że rodzina zamieszkując w domu stanowiącym własność skarżącej ma zabezpieczone podstawy bytowania a jednocześnie dysponuje stałymi źródłami dochodu. Okoliczności ta niweczą więc zasadność twierdzeń że skarżąca nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, które na obecnym etapie ograniczają się raptem do konieczności uiszczenia 100 zł wpisu sądowego od skargi. Inną kwestią pozostaje, że taka sytuacja nie przekreśla starań skarżącej w całej rozciągłości. Godzi się bowiem zauważyć, że zgodnie z aktualnymi poglądami doktryny sąd nie jest związany żądaniem strony zawartym we wniosku o przyznanie prawa pomocy byleby tylko nie wyszedł ponad żądanie strony (por. komentarz J.P Tarno do art. 246 w : Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2004). Logiczną konsekwencją takiego stanu rzecz jest więc, że w sytuacji gdy strona domaga się przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, sąd może przyznać jej to prawo w zakresie częściowym obejmującym tylko ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika (art. 245 §3 ppsa in fine). Oczywiście po dokonaniu ustaleń, że nie jest ona w stanie ponieść kosztów ustanowienia takiego pełnomocnika bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 §1 pkt. 2 ppsa) przez który należy rozumieć takie zachwianie sytuacji materialnej i bytowej strony skarżącej, że strona nie jest w stanie zapewnić sobie minimum warunków socjalnych. Ze złożonego oświadczenia, które zasługuje na wiarę albowiem skarżąca w sposób rzeczowy przedstawiła w nim swoje racje, przedkładając dla ich wykazania na wezwanie stosowne dowody wynika, że przy miesięcznych dochodach w łącznej kwocie 2459.15 zł stałe miesięczne wydatki gospodarstwa domowego kształtują się aktualnie na poziomie 971 zł. Kwota ta wynika z sumowania wydatków na prąd, 80,36 zł na gaz, 104,67 zł na wodę, 18 zł na wywóz śmieci, 47,52 zł na Internet, 310 zł na spłatę raty kredytu hipotecznego, 51 zł na RTV, 242,87 zł na ubezpieczenie w III filarze. Po uregulowaniu wykazanych wydatków do rozporządzenia pozostaje więc rodzinie około 1488 zł. Jeśli się zważy, że pieniądze te służą opatrzeniu potrzeb 4 osób należy dojść do wniosku, że jest to kwota stosunkowo niewielka. Poza tym nie można tracić z pola widzenia, że rodzina musi rezerwować jeszcze ok. 1900 zł semestralnie na opłaceniu studiów syna i ok. 403 zł na ubezpieczenie domu. Okoliczność, że do skarżącej należy wykazany dom i nieruchomość gdzie skarżąca zamieszkuje z rodziną nie zmienia tego obrazu. Chociaż bowiem posiada określoną wartość sprzedażną to jednak rozporządzenia tego rodzaju czynione celem zdobycia środków na opłacenie pełnomocnika z wyboru godziłyby w podstawy egzystencji rodziny skarżącej. Biorąc to wszystko pod uwagę udzielono więc skarżącej pomocy o którym to prawie traktują przepisy oddziału 2 rozdziału III działu V ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekając jak w sentencji na podstawie art. 243 §1 oraz art. 252 w związku z art. 246 §1 pkt. 2 i art. 245 §3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło