III SA/Kr 147/11
PostanowienieWSA w Krakowie2011-04-22
Skład orzekający: Grzegorz Karcz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna, prowadząca działalność gospodarczą ze stratą i spłacająca kredyt, może zostać częściowo zwolniona z kosztów sądowych (wpisu od skargi) w postępowaniu administracyjnosądowym, jeśli wykaże, że ponoszenie tych kosztów uszczerbiłoby konieczne utrzymanie jej rodziny?Ratio decidendi
Osoba fizyczna może zostać częściowo zwolniona z kosztów sądowych, w tym z wpisu od skargi, jeżeli wykaże, że nie jest w stanie ponieść tych kosztów bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny. Sąd ocenia sytuację materialną wnioskodawcy i jego rodziny, biorąc pod uwagę dochody i wydatki, a także liczbę osób pozostających we wspólnym gospodarstwie domowym. W przypadku, gdy po odliczeniu niezbędnych wydatków na utrzymanie rodziny pozostaje kwota niewystarczająca na pokrycie kosztów sądowych, wniosek o częściowe zwolnienie może zostać uwzględniony.Stan faktyczny
Skarżący P. K. złożył wniosek o częściowe zwolnienie z kosztów sądowych w sprawie dotyczącej kary pieniężnej za zajęcie pasa drogowego. Wnioskodawca podał, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z rodzicami, bratem i bratową. Przedstawił informacje o majątku, dochodach i wydatkach rodziny, w tym o kredycie zaciągniętym na zakup maszyn warsztatowych i spłacanym w ratach. Skarżący prowadzi działalność gospodarczą, która przynosiła straty. Po analizie przedstawionych dokumentów i wyjaśnień, sąd uznał, że sytuacja materialna rodziny uzasadnia częściowe zwolnienie z kosztów sądowych.Rozstrzygnięcie
Przyznano skarżącemu prawo pomocy w zakresie częściowym, obejmujące zwolnienie skarżącego z wpisu od skargi.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie – Grzegorz Karcz po rozpoznaniu w dniu 22 kwietnia 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku P. K. o częściowe zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi P. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 6 grudnia 2010 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za zajęcie pasa drogowego postanawia: przyznać skarżącemu prawo pomocy w zakresie częściowym obejmujące zwolnienie skarżącego z wpisu od skargi.
Skarżący w złożonym na urzędowym formularzu "PPF" wniosku o przyznanie prawa pomocy podał, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym ze swymi rodzicami, bratem i bratową.
Określając majątek swój i osób pozostających z nim we wspólnym gospodarstwie domowym uwidocznił, że w jego skład wchodzi dom o powierzchni 130 m2, 20 arowa nieruchomość rolna na której stoi dom oraz inna 7 arowa nieruchomość. Nie posiadają zasobów pieniężnych a z przedmiotów wartościowych maszyny i urządzenia warsztatowe sfinansowane po części przez urząd pracy a po części zaciągniętym kredytem w wysokości 50.000 zł który teraz spłaca w ratach po 1890 zł miesięcznie, 12 letni samochód [...] (Mercedes – przyp. RWSA)
Miesięczne dochody gospodarstwa domowego, skarżący oszacował na kwotę 2200 zł renty ojca. Wyjaśnił, że on sam prowadzi działalność gospodarczą ale ze stratą. Matka nie pracuje, brat i bratowa są osobami bezrobotnymi.
Uzasadniając swoje starania zaakcentował, że ponieważ dopiero rozpoczął działalność gospodarczą więc firma nie przynosi dochodów. Podnosi, że kwestię swoich zarobków, kosztów działalności i wysokości płaconych rat kredytu wykazał kopiami stosownych dokumentów źródłowych jakie przesłał wcześniej do sądu. Z urzędu stwierdza się, że w aktach sprawy znajduje się pismo skarżącego zatytułowane "Prośba" w którym skarżący wniósł o zwolnienie z opłat tytułem wpisu sądowego w kwocie 1.238 zł (jeden tysiąc dwieście trzydzieści osiem złotych). W piśmie tym wyjaśnił, że zaciągnął kredyt w wysokości 50 tyś. złotych, który teraz spłaca w ratach po 1896 zł, do tego dochodzą koszty energii elektrycznej które w okresie zimowym wynoszą 800 zł, składki ZUS w wysokości 1800 zł oraz zaliczki na podatek w wysokości 60 zł, 320 zł na biuro rachunkowe, 1400 zł wynagrodzenia dla pracownika. Do przedmiotowego pisma dołączył kopie wpłat do ZUS za miesiąc styczeń opiewające łącznie na 1686,34 zł, kopie faktury za energię elektryczną na 1663,43 zł, kopię potwierdzenia wpłaty 1894,44 zł tytułem raty oraz kopie złożonej na druku PIT-11 Informacji o dochodach oraz pobranych zaliczkach na podatek dochodowy w okresie od 8 marca 2010 do 31.12.2010 r. Z przedstawionej informacji wynika, że w opisanym okresie skarżący przy przychodzie 12883,70 zł i kosztach jego uzyskania na poziomie 1112,50 zł odnotował dochód w wysokości 11771,20 zł.
Wedle dalszych wyjaśnień skarżącego z renty ojca ok. 400 zł przeznaczanych jest na wydatki związane z utrzymaniem domu a prócz tego ojciec spłaca jeszcze 700 zł raty hipotecznej i 300 zł pożyczki.
Wezwany o złożenie dodatkowych oświadczeń i przedłożenie wskazywanych dokumentów źródłowych wyjaśnił, że jego brat R. K. nie mieszka pod tym samym adresem co skarżący, bo od 2,5 roku wynajmuje wraz żoną mieszkanie w O. Drugi z braci G. – wykazany w rubryce 6 formularza PPF- jest zarejestrowany w [...] Urzędzie Pracy jako osoba bezrobotna bez prawa do zasiłku, natomiast jego małżonka jest na urlopie macierzyńskim. Na 20 arowej nieruchomości skarżący prowadzi swoją działalność lecz z tego tytułu nie płaci matce czynszu. Natomiast działka 7 arowa nie przynosi żadnych dochodów.
Z okazanej przez skarżącego kopii deklaracji podatkowej wynika, że w roku 2010 przy przychodzie 143.436,47 zł i kosztach jego uzyskania na poziomie 127.887,70 zł odnotował dochód 15.548,77 zł.
Z przedstawionych przez skarżącego kopii faktur wynika, że wspólne gospodarstwo domowe skarżącego ostatnimi czasy na energię elektryczną przeznaczyło 471, 64 zł, natomiast za energię wykorzystywaną przy działalności gospodarczej skarżący miał ostatnio do zapłaty 1663,43 zł.
Z okazanej kopii decyzji o waloryzacji renty ojca skarżącego wynika, że od marca 2011 r. otrzymuje on do wypłaty 2307,68 zł.
Skarżący z własnej inicjatywy dołączył harmonogramy spłat kredytów, z których wynika, że obecnie spłaca raty po 710,75 zł oraz 1049,79 zł.
Mając na uwadze powyższe zważyć należało co następuje:
Stosownie do art. 252 ppsa w związku z art. 246 §1 pkt. 2 osoba fizyczna może domagać się przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym m.in. poprzez zwolnienie od opłat sadowych w całości lub w częsci (art. 245 §3 ppsa) o ile – poza samym wnioskiem (art. 243 ppsa) - wykaże, że nie jest w stanie ponieść tych kosztów bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Oświadczenie to zgodnie z wolą ustawodawcy ma być "dokładne" (art. 252 ppsa) przy czym owa dokładność stopniowana jest przekonaniem sądu i referendarza, że strona podnoszone przez siebie okoliczności "wykazała".
W realiach niniejszej sprawy skarżący złożył oświadczenie o jakim mowa w art. 252 ppsa udzielając następnie na wezwanie dodatkowych wyjaśnień wspartych o przedłożenie kopie dokumentów źródłowych. Z uzupełnionych w ten sposób wyjaśnień skarżącego wynika, że aktualnie wysokość miesięcznego dochodu wspólnego gospodarstwa – jaki skarżący tworzy ze swoimi rodzicami oraz bratem G., jego małżonką jego dziećmi - sięga kwoty 3602 zł. Wynika to bowiem ze zliczenia renty ojca (2307 zł) i wynikającego z okazanej deklaracji podatkowej skarżącego kwoty 1295 zł jaka powstaje po podzieleniu wykazanego w tej deklaracji dochodu rocznego przez 12 miesięcy (15.548/12=1295). Do stałych wydatków tego gospodarstwa domowego zaliczyć należy wydatki na energię elektryczną (ostatnio 471 zł) oraz spłacanych przez ojca rat hipotecznych (700 zł) i pożyczki (300 zł). Wskazując na powyższe sprzeciwić należało się zaliczeniu do wydatków obciążających budżet gospodarstwa domowego skarżącego rat zaciągniętego kredytu na zakup maszyn, wpłat do ZUS, kosztów zużytej energii elektrycznej albowiem wydatki te wchodząc w koszty uzyskania przychodu wraz z innymi obciążeniami (podatek) wpływają na wysokość wykazywanego dochodu. Po odliczeniu wskazywanych wydatków rodzinie pozostaje więc ok. 2131 zł. Wyliczona kwota z jednej strony nasuwa skojarzenie, że pozwala na czynienie pewnych oszczędności. Z drugiej jednak strony dokonanie prostej operacji arytmetycznej uzmysławia, że przy pięciu dorosłych osobach które tworzą to wspólne gospodarstwo domowe na opędzenie potrzeb każdej z nich przypada ok. 426 zł (2131/5-426,20) a nie można zapominać, że brat skarżącego ma jeszcze małe dzieci. Sytuacja taka zdaniem orzekającego uzasadnia twierdzenie, że obecnie skarżący nie jest w stanie bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania swojej rodziny ponieść kosztu wpisu od skargi ustalonego na kwotę 1238 zł (vide: zarządzenie z dnia 1 lutego 2011 r. sygn. akt. III SA/Kr 147/11). Z tych względów udzielono zatem skarżącemu zgodnie z wnioskiem pomocy o którym to prawie traktują przepisy oddziału 2 rozdziału III działu V ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekając jak w sentencji na podstawie art. 243 §1 oraz art. 252 i art. 255 w związku z art. 246 §1 pkt. 2 i art. 245 §3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło