III SA/Kr 147/12

Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie – Grzegorz Karcz po rozpoznaniu w dniu 27 kwietnia 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku K. M. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi K. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 20 kwietnia 2011 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania postanawia: I. oddalić wniosek w zakresie obejmującym żądanie zwolnienia od kosztów sądowych, II. przyznać skarżącej prawo pomocy w zakresie częściowym i ustanowić dla niej adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka. Skarżąca w złożonym na urzędowym formularzu "PPF" wniosku o przyznanie prawa pomocy domagała się zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. Oświadczyła, że nie zatrudnia i nie pozostaje w innym stosunku prawnym z jakimkolwiek kwalifikowanym pełnomocnikiem. Objaśniając swoją sytuację rodzinną podała, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z córką oraz dwoma wnukami. Określając majątek swój i osób pozostających z nią we wspólnym gospodarstwie domowym uwidoczniła, że w jego skład wchodzi dom o powierzchni 70 m2 i nieruchomość rolna o powierzchni 1,90 ha. Nie posiadają zasobów pieniężnych ani przedmiotów wartościowych. Swoje miesięczne dochody skarżąca oszacowała na kwotę 145 zł zasiłku KRUS. Uzasadniając swoje starania zaakcentowała, że oprócz wykazanego zasiłku nie posiada innych stałych dochodów. Do wniosku dołączyła kopię decyzji KRUS ustalającej od dnia 1 marca 2011 r. wysokość emerytury skarżącej na kwotę 145,64 zł miesięcznie. Wezwana o złożenie dodatkowych oświadczeń i przedłożenie wskazywanych dokumentów źródłowych skarżąca wyjaśniła, że na energię elektryczną gospodarstwo domowe przeznacza obecnie 82,08 zł (vide: rachunki). Córka skarżącej od 30.08.2011 r. do 01.04.2012 r. była zarejestrowana jako osoba bezrobotna (vide: zaświadczenie) zaś w kwietniu bieżącego roku została skierowana do odbycia szkolenia zawodowego w ramach projektu mającego na celu podnoszenie kwalifikacji zawodowych osób bezrobotnych powyżej 45 r. życia (vide: zaświadczenie). Skarżąca oświadczyła, że nie posiada rachunków bankowych zaś należące do niej gospodarstwo nie przynosi w chwili obecnej żadnych dochodów. Z okazanego wyciągu obrazującego historię rachunku bankowego należącego do córki skarżącej wynika, że na dzień 10 kwietnia 2012 r. jego saldo zamknęło się kwotą 4780,91 zł. Mając na uwadze powyższe zważyć należało co następuje: Zacząć wypada od tego, że jeśli skarżąca domaga się przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym to przesłanką zasadności jej wniosku powinno być wykazanie, iż nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 §1 pkt. 1 ppsa). Z oświadczenia skarżącej i dodatkowych wyjaśnień wynika jednak, że pozostająca ze skarżącą we wspólnym gospodarstwie domowym dorosła córka posiada na należącym do niej rachunku bankowym środki pieniężne w kwocie 4780,91 zł. Okoliczność ta siłą rzecz niweczy więc zasadność ustaleń co do tego, że skarżąca nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Przedstawiona sytuacja nie przekreśla zarazem starań skarżącej w całej rozciągłości. Godzi się bowiem zauważyć, że zgodnie z aktualnymi poglądami doktryny sąd nie jest związany żądaniem strony zawartym we wniosku o przyznanie prawa pomocy byleby tylko nie wyszedł ponad żądanie strony (por. komentarz J.P Tarno do art. 246 w : Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2004). Logiczną konsekwencją takiego stanu rzecz jest więc, że w sytuacji gdy strona domaga się przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, sąd może przyznać jej to prawo w zakresie częściowym obejmującym tylko ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika (art. 245 §3 ppsa in fine) jeśli nie jest ona w stanie ponieść kosztów ustanowienia takiego pełnomocnika bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 §1 pkt. 2 ppsa). Realia niniejszej sprawy stwarzają podstawy do takich ustaleń. Nie można bowiem tracić z pola widzenia tego, że rodzina boryka się z problemem bezrobocia a wykazany przez skarżącą dochód odbiega na niekorzyść od przeciętnych wynagrodzeń w gospodarce. Jednocześnie z zasad doświadczenia życiowego wynika, że środki na wykazanym rachunku bankowym córka skarżącej rezerwuje przede wszystkim na zaspokojenie podstawowych potrzeb bytowych rodziny. Wszystko to razem wzięte prowadzi zaś do logicznej konkluzji, że skarżąca nie jest w stanie opłacić kosztów profesjonalnego pełnomocnika bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny i w związku z tym zasługuje na pomoc w takim zakresie. Mając to wszystko na uwadze orzeczono więc jak w sentencji na podstawie na podstawie art. 243 §1 oraz art. 252 w związku z art. 246 §1 i art. 245 §1 i 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).