III SA/Kr 1472/15

PostanowienieWSA w Krakowie2015-12-01

Skład orzekający: Grzegorz Karcz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie dotyczącej choroby zawodowej jest zasadny, biorąc pod uwagę ustawowe zwolnienie od kosztów sądowych oraz sytuację materialną strony?
Ratio decidendi
Postępowanie w części dotyczącej zwolnienia od kosztów sądowych zostało umorzone, ponieważ sprawa dotyczy choroby zawodowej, co na mocy art. 239 pkt 1 lit. c) PPSA skutkuje ustawowym zwolnieniem od kosztów. Wniosek o ustanowienie adwokata został uwzględniony, ponieważ sytuacja materialna strony, mimo posiadania domu i nieużytków rolnych, przy niskich dochodach z emerytury męża i wysokich wydatkach, uzasadnia przyznanie pomocy prawnej w tym zakresie, zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 PPSA.
Stan faktyczny
Skarżąca złożyła wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie dotyczącej choroby zawodowej. Przedstawiła swoją sytuację materialną, wskazując na niskie dochody z emerytury męża, posiadanie domu i nieużytków rolnych, a także wysokie miesięczne wydatki. Skarżąca argumentowała, że jest ciężko chora i nie jest w stanie samodzielnie przygotować się do postępowania.
Rozstrzygnięcie
Postanowiono umorzyć postępowanie w części obejmującej żądanie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowić dla skarżącej adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie – Grzegorz Karcz po rozpoznaniu w dniu 1 grudnia 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. B. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi J. B. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia 3 września 2015 r. nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej postanawia: I. umorzyć postępowanie w części obejmującej żądanie zwolnienia od kosztów sądowych, II. ustanowić dla skarżącej adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka. Skarżąca w złożonym na urzędowym formularzu "PPF" wniosku o przyznanie prawa pomocy domagała się zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. Oświadczyła, że nie zatrudnia i nie pozostaje w innym stosunku prawnym z jakimkolwiek kwalifikowanym pełnomocnikiem. Objaśniając swoją sytuację rodzinną podała, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z mężem. Określając swój majątek uwidoczniła, że w jego skład wchodzi dom o powierzchni 82,5 m2 o wartości 200 tys. zł, 14 arowa działka na której stoi ten dom i 22 arowa nieruchomość rolna stanowiąca nieużytki w 6 klasie. Zadeklarowała brak zasobów i przedmiotów wartościowych. Stałe miesięczne dochody gospodarstwa domowego oszacowała na 1450 zł emerytury męża. Twierdzi, że nie ma swoich dochodów i pozostaje na utrzymaniu męża. Uzasadniając swoje starania zaakcentował, że jest ciężko chora a ponieważ nie jest w stanie przygotować do prawnej polemiki z organami prosi o adwokata z urzędu. Wymieniając zobowiązania i stałe wydatki wskazała, że na prąd przeznacza 306 zł, na wodę, 97 zł, na gaz 103 zł, na śmieci 36 zł, na RTV 20 zł, na raty za pas rehabilitacyjny 90 zł, na lekarstwa 300 zł. Do tego dochodzi konieczność rezerwowania 77 zł na podatek rolny. Mając na uwadze powyższe zważyć należało co następuje: Zgodnie z art. 239 pkt 1 lit. c) ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, obowiązek uiszczenia kosztów sądowych nie ciąży na stronie skarżącej działanie, bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących chorób zawodowych, świadczeń leczniczych oraz świadczeń rehabilitacyjnych. W postępowaniu sądowoadministracyjnym sprawę opatrzono symbolem "6200" opisywanym przez załącznik nr 1 do zarządzenia Prezesa NSA z dnia 27 listopada 2003 r. w sprawie ustalenia zasad biurowości w sądach administracyjnych jako sprawa dotycząca choroby zawodowej. Skoro zaś skarżący korzysta z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych na podstawie art. 239 pkt 1 lit. c) ppsa - co oznacza całkowite zwolnienie z obowiązku wnoszenia zarówno opłat sądowych jak i ponoszenia wydatków – rozpoznanie wniosku w tym zakresie jego jest zbędne a w związku z tym postanowiono jak w punkcie pierwszym sentencji działając na zasadzie art. 249a ppsa w związku z art. 258 §1 i §2 pkt. 7 ppsa. Bezprzedmiotowość wniosku o zwolnienie od kosztów pozostaje bez wpływu na drugie z żądań a mianowicie ustanowienia radcy prawnego lub adwokata. Zgodnie z aktualnymi poglądami doktryny sąd nie jest bowiem związany żądaniem strony zawartym we wniosku o przyznanie pomocy byleby tylko nie wyszedł ponad żądanie strony (por. komentarz J.P Tarno do art. 246 w : Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2004). W sytuacji więc gdy strona domaga się przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, sąd może przyznać jej to prawo w zakresie częściowym obejmującym tylko ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika (art. 245 §3 in fine ppsa). Oczywiście pod warunkiem, złożenia oświadczenia, którym strona wykaże, że nie jest wstanie ponieść opłat za jego czynności w postępowaniu przed sądami administracyjnymi bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 §1 pkt. 2 ppsa). Skarżąca złożyła wymagane oświadczenie, które jest wystarczające do oceny możliwości płatniczych strony. Te nie rysują się szczególnie. Skarżąca nie należy co prawda pod osób biednych w potocznym tego słowa znaczeniu. Trudno ją jednak postrzegać jako osobą zamożną. Należy do niej co prawda dom i rola ale nie można tracić z pola widzenia, że dom zabezpiecza potrzeby mieszkaniowe małżonków a wykazaną nieruchomość rolną stanowią nieużytki w 6 klasie. Równocześnie z zasad doświadczenia życiowego wynika, że niewielkie środki jakie małżonkowie mają do dyspozycji z emerytury męża wystarczają w zasadzie na opłacenie wykazanych stałych wydatków i opędzenie najpilniejszych potrzeb życia codziennego. Uwzględniając to wszystko, udzielono więc skarżącej pomocy o którym to prawie traktują przepisy oddziału 2 rozdziału III działu V ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ustanawiając na jej rzecz adwokata, którego wyznaczy właściwy organ samorządu zawodowego. Konieczność wygospodarowania przez skarżącą środków na koszty kwalifikowanego pełnomocnika przekracza bowiem aktualnie jej możliwości i grozi zachwianiem sytuacji materialnej oraz bytowej rodziny w taki sposób że nie będzie w stanie zapewnić sobie minimum warunków socjalnych. Z przytoczonych względów orzeczono zatem jak w punkcie drugim sentencji na podstawie art. 246 §1 pkt. 2 ppsa w związku z art. 245 §3 ppsa.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło