III SA/Kr 1477/14
PostanowienieWSA w Krakowie2014-10-03
Skład orzekający: Grzegorz Karcz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna, która posiada nieruchomości rolne i mieszkalne, ale deklaruje niskie dochody i zadłużenie, może zostać zwolniona z kosztów sądowych i otrzymać ustanowionego pełnomocnika z urzędu?Ratio decidendi
Osoba fizyczna może zostać zwolniona z kosztów sądowych i otrzymać ustanowionego pełnomocnika z urzędu, jeśli wykaże, że nie jest w stanie ponieść żadnych kosztów postępowania. Nawet jeśli istnieją nieścisłości w oświadczeniach strony dotyczące jej majątku, a sąd posiada informacje z urzędu o posiadanych nieruchomościach, należy ocenić całokształt sytuacji materialnej, uwzględniając, że zbycie lub obciążenie nieruchomości stanowiących podstawę egzystencji mogłoby być krzywdzące dla strony.Stan faktyczny
Skarżący Z. B. złożył wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika w sprawie ze skargi na decyzję dotyczącą płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego. Skarżący oświadczył, że posiada dom i nieruchomość rolną, nie posiada zasobów pieniężnych ani przedmiotów wartościowych, a utrzymuje się z gruntu i pożyczek. Sąd, opierając się na informacjach z akt innych spraw, ustalił, że skarżący posiadał w przeszłości dochody, zadłużenie, a także większą powierzchnię nieruchomości i starszy samochód.Rozstrzygnięcie
I. Zwolniono skarżącego od kosztów sądowych. II. Ustanowiono dla skarżącego adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie – Grzegorz Karcz po rozpoznaniu w dniu 3 października 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku Z. B. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego lub adwokata w sprawie ze skargi Z. B. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia 25 lipca 2014 r. nr [...] w przedmiocie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2013 postanawia: I. zwolnić skarżącego od kosztów sądowych, II. ustanowić dla skarżącego adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka.
Skarżący we wniesionym na urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy podał, że podał, że domaga się zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego lub adwokata. Na jego majątek składa się 90 metrowy dom w którym znajduje się 12 metrowe mieszkanie i nieruchomość rolna o powierzchni 0,58 ha, nie posiada zasobów pieniężnych ani przedmiotów wartościowych.
Uzasadniając swoje starania wskazał, że utrzymuje się z 0,58 ha gruntu i zapożycza u osób prywatnych pożyczając pieniądze od osób prywatnych na poczet spodziewanego odszkodowania. Powiada, że nie wypełnia zeznań podatkowych PIT.
Z uwagi na fakt, że nie jest to pierwszy wniosek jaki skarżący składa w tutejszym wojewódzkim sądzie administracyjnym więc w oparciu o akta innych spraw okolicznościami znanymi z urzędu pozostaje, że w maju 2010 roku w wyniku deszczu nawalnego i powodzi uszkodzone zostały należące do skarżącego stodoła, stajnia, uprawy na powierzchni 6,89 ha, w budynkach woda sięgała zaś do wys. 50 cm. i zalane zostały m.in. :piec gazowy do c.o. , piec gazowo- elektryczny, silnik do wody, dwie lodówki. W konsekwencji skarżący na prowadzonych uprawach posiadał zdolność wygenerowania 4533,47 zł przychodu co stanowiło zaledwie 78,65% takich szacunków z lat poprzednich 2007-2009 (vide: akta sprawy III SO/Kr 4/11). Swego czasu skarżący deklarował też przed organami administracji dochód w wysokości ok. 784,30 zł miesięcznie. (vide: sprawy o sygn. III SA/Kr 921/10, III SA/Kr 922/10). Zadłużenie, z którym się boryka wynika z niespłaconych kredytów. Prowadzone w stosunku do niego postępowania egzekucyjne są bezskuteczne. Jest właścicielem dwóch nieruchomości: jednej o pow. 0,58 ha , drugiej o pow. 7,27 ha - w tym dwóch domów o pow. 100 m2 i 110 m2, z których jeden jest niezamieszkany(vide: sprawy o sygn. III SA/Kr 921/10, III SA/Kr 922/10). Należy do niego 23 letni samochód o wartości złomu. Ostatnio na opłaty za prąd przeznaczał miesięcznie ok. 20 zl, szambo i opał ma swój. Na lekarstwa przeznacza ok. 50 zł.
Mając na uwadze powyższe zaważyć należało, co następuje:
Stosownie do art. 252 w związku z art. 246 §1 pkt. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zwanej dalej "ppsa", osoba fizyczna może domagać się przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym jeżeli wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Skarżący złożył oświadczenie o jakim mowa w art. 252 ppsa. Oświadczenie to - mimo specyficznej formy narracji - po uzupełnieniu informacjami znanymi z urzędu jest wystarczające do oceny sytuacji bytowej skarżącego i jego możliwości płatniczych. Koresponduje ze składanymi wcześniej. Wiary odmówić należało więc twierdzeniom skarżącego, że nie osiąga żadnego dochodu i posiada tylko jedną nieruchomość Przeczą temu bowiem dokumenty znajdujące się w aktach administracyjnych sprawy o sygn. III SA/Kr 921/10, III SA/Kr 922/10. Nieścisłości te wynikają jednak jak już niejednokrotnie zauważano, ze specyficznego sposobu wyrażania myśli przez skarżącego i swoistej nieporadności życiowej. W związku z tym wyciąganie z nich najdalej idących konsekwencji mogłoby być dla skarżącego krzywdzące. To oczywiście nie oznacza, że okoliczności te należy pomijać. Jak we wszystkim należy jednak zachować odpowiednią relację proporcjonalności. Z zasad doświadczenia życiowego wynika, że przy obecnym poziomie cen towarów i usług szacunkowo liczony przychód skarżącego wystarcza na opędzenie podstawowych potrzeb. Potwierdzeniem z kolei niskiego poziomu stopy życiowej skarżącego i jego trudnej sytuacji materialnej jest i wysokość rachunków jakie płaci. Problemu nie rozwiązuje zbycie samochodu o wartości złomu. Natomiast sprzedaż lub obciążenie nieruchomości gdzie skarżący mieszka, na których gospodarzy i z których się utrzymuje w celu zdobycia środków na koszty postępowania godziłaby w podstawę egzystencji tego człowieka. Uwzględniając to wszystko uzasadnione jest więc wnioskowanie, że w obecnej sytuacji skarżący nie bardzo jest w stanie ponieść koszty sadowe i koszty wynagrodzenia pełnomocnika z wyboru. Mając to zaś na uwadze udzielono skarżącemu pomocy o którym to prawie traktują przepisy oddziału 2 rozdziału III działu V ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekając jak sentencji na podstawie art. 246 §1 pkt. 1 ppsa w związku z art. 245 §2 ppsa.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło