III SA/Kr 1478/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Piotr Lechowski Sędziowie NSA Grażyna Danielec (spr.) WSA Tadeusz Wołek Protokolant Renata Nowak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 lipca 2012 r. sprawy ze skargi M. P. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 3 października 2011r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania I. uchyla zaskarżone postanowienie, II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącego kwotę 340 zł (słownie: trzysta czterdzieści złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania. Postanowieniem z dnia 3 października 2011 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze na podstawie art.134 kpa stwierdziło, że odwołanie M. P. od decyzji Prezydenta Miasta z dnia [...] 2011 r. Nr [...] kierującej go na badania lekarskie z powodu otrzymania informacji o stanie zdrowia mogących powodować niezdolność do prowadzenia pojazdu – zostało wniesione z uchybieniem terminu. W uzasadnienia organ podnosi, że decyzja organu I instancji została skutecznie doręczona M. P. w dniu 27 kwietnia 2011 r. w trybie doręczenia zastępczego natomiast odwołanie zostało nadane w urzędzie pocztowym w dniu 8 sierpnia 2011 r., a zatem odwołanie zostało wniesione po upływie terminu określonego w art. 129 kpa. Odwołanie mogło zostać złożone najpóźniej w dniu 22 sierpnia 2011 r. Jednocześnie, podnosi organ, strona nie złożyła wniosku o przywrócenie terminu. Dalej stwierdza organ, że nie ma możliwości ingerencji w trybie odwoławczym w ostateczną decyzję administracyjną, gdyż odwołanie od decyzji przysługuje stronom wówczas, gdy nie jest ona ostateczna, a ostateczna jest decyzja od której odwołanie nie przysługuje, jak też która nie została zaskarżona w ustawowym terminie. W tym drugim przypadku, stwierdza organ, można wzruszyć taka decyzję, jeżeli zostanie wniesiony wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania i termin ten będzie przywrócony. Podnosi też organ, że okoliczność, iż M. P. przebywał w okresie od 21 września 2010 r. do 3 czerwca 2011 r. w areszcie śledczym mogła stanowić ewentualnie przesłankę do przywrócenia terminu do złożenia odwołania, natomiast nie wpłynęła na skuteczność doręczenia decyzji. Na powyższe postanowienie skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wniósł M. P. Skarżący zarzucił naruszenie art. 6 i art.107 § 3 kpa w zw. z art. 126 kpa przez brak wskazania podstaw prawnych w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia, w szczególności podania przepisu prawnego służącego ustaleniu przez organ zaistnienia "doręczenia zastępczego" skarżącemu decyzji organu I instancji, naruszenie art. 7 i art. 134 kpa w zw. z art. 129 § 2 kpa przez nieuzasadnione przyjęcie przez organ odwoławczy, iż decyzja organu I instancji została doręczona skarżącemu w trybie "doręczenia zastępczego" dniu 27 kwietnia 2011 r. i zarazem rozpoczął wówczas swój bieg termin do wniesienia odwołania. Podnosząc powyższe zarzuty wniósł skarżący o uchylenie zaskarżonego postanowienia i zasadzenie kosztów postępowania. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie podtrzymując swoje stanowisko zawarte w motywach zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012r., nr 270, zwana dalej ustawą p.p.s.a.) Wojewódzki Sąd Administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej, a stosownie do przepisu art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Jednocześnie w oparciu o art. 134 § 1 ustawy p.p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W ramach tej kognicji Sąd bada czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie naruszono przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania. Skarga zasługuje na uwzględnienie. Do wydania zaskarżonego postanowienia doszło w następującym stanie faktycznym: Na skutek zawiadomienia Centralnego Biura Antykorupcyjnego z dnia 29 listopada 2010 r. o przeprowadzonych badaniach okulistycznych M. P., po których stwierdzono, że obecny stan zdrowia nie pozwala mu na kierowanie pojazdami mechanicznymi, Prezydent Miasta zawiadomieniem z dnia 16 grudnia 2010 r. zawiadomił skarżącego o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie skierowania na badania lekarskie. Zawiadomienie to zostało doręczone skarżącemu w trybie art. 44 § 1 pkt 1 i § 2 kpa (tzw. "doręczenie zastępcze"). Kolejne pisma również były doręczane we wskazanym wyżej trybie. Następnie w dniu [...] 2011 r. Prezydent Miasta wydał decyzję nr [...] o skierowaniu M. P. na badania lekarskie. Również ta decyzja została skarżącemu doręczona trybie "doręczenia zastępczego". Dopiero kolejne zawiadomienie o wszczęciu postępowania z urzędu w sprawie cofnięcia skarżącemu uprawnienia do kierowania pojazdami zostało odebrane osobiści przez M. P. w dniu 15 lipca 2011 r. W dniu 19 lipca 2011 r. zgłosił się pełnomocnik M. P., który w dniu 26 lipca 2011 r. zapoznał się z aktami administracyjnymi, a w dniu 25 lipca 2011 r. wpłynęło złożył pismo, w którym wniósł o doręczenie mu decyzji Prezydenta Miasta z dnia [...] 2011 r. o skierowaniu na badania lekarskie, przedłużenie prowadzonego postępowania administracyjnego oraz o umorzenie postępowania w sprawie cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami mechanicznymi. W piśmie tym poinformował, że stronie nie zostało doręczone żadne z wcześniej kierowanych pism, gdyż w okresie od 21.09.2010 r. do 3.06.2011 r. przebywał w areszcie śledczym oraz że nie wiedząc nic o toczącym się postępowaniu administracyjnym nie mógł powiadomić organu o zmianie adresu. Decyzja organu I instancji z dnia [...] 2010 r. została doręczona pełnomocnikowi M. P. w dniu 25 lipca 2011 r. Odwołanie od decyzji zostało nadane w urzędzie pocztowym w dniu 8.08.2011 r. i przekazane Samorządowemu Kolegium Odwoławczemu jako wniesione w terminie. W świetle powyższych ustaleń w ocenie Sądu organ odwoławczy naruszył przepisy prawa procesowego w stopniu uzasadniającym uchylenie zaskarżonego rozstrzygnięcia. Istota zagadnienia sprowadza się do tego, czy organ prowadzący postępowanie prawidłowo zastosował przepisy o doręczaniu pism w postępowaniu administracyjnym. W art. 40 § 1 kpa została ustanowiona generalna zasada doręczania pism stronie postępowania administracyjnego, a gdy działa ona poprzez przedstawiciela-temu przedstawicielowi. Regulacja ta stanowi realizację szeregu ogólnych zasad procesowych, zawartych w Dziale I Rozdział 2 przepisów kpa. Dalej przepisy stanowią, iż w toku postępowania strona ma obowiązek zawiadomić organ o każdej zmianie swego adresu. Wykładnia tego przepisu utrwalona w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego sprowadza się do tezy, iż obowiązek powiadomienia o zmianie adresu powstaje od daty zawiadomienia strony o wszczęciu postępowania administracyjnego. Zatem jakakolwiek zmiana adresu bez powiadomienia o tym fakcie organu może wywołać ujemne skutki dla strony, jedynie po zawiadomieniu jej o wszczęciu tegoż postępowania. Przede wszystkim zadaniem organu jest zapewnić stronom czynny udział w każdym stadium postępowania. Temu służą m. in. przepisy o doręczaniu pism gdzie w art. 42 § 1 kpa przyjmuje się zasadę bezpośredniego doręczania w mieszkaniu adresata lub miejscu pracy. Dopiero w razie niemożności doręczenia pisma osobiście, domownikowi, sąsiadowi, dozorcy (kiedy to przepis zakłada, iż osoby te przekażą pismo adresatowi), istnieje możliwość zastępczego doręczenia (adresat odbiera sam pismo w placówce pocztowej lub urzędzie gminy). Założeniem zatem powyższych regulacji jest podjęcie wszelkich działań zmierzających do tego, że strona zostanie skutecznie powiadomiona wszczętym postępowaniu. A zatem zawiadomienie zostanie skierowane na adres, pod którym faktycznie przebywa, nie zaś wynikający z jakichkolwiek rejestrów, ewidencji itp. W konsekwencji należy uznać, iż pierwszym pismem w sprawie prawidłowo doręczonym skarżącemu było zawiadomienie z 30 czerwca 2011 r. o wszczęciu postępowania o cofnięcie uprawnień do kierowania pojazdami mechanicznymi, odebrane osobiści w dniu 15 lipca 2011 r. Wówczas to dopiero skarżący dowiedział się o toczącym się postępowaniu administracyjnym. Prawidłowo zatem organ I instancji doręczył w dniu 26 lipca 2011 r. pełnomocnikowi skarżącego decyzję Prezydenta Miasta z dnia [...] 2010 r. o skierowaniu na badania lekarskie. Odwołanie natomiast zostało złożone w dniu 8 sierpnia 2011 r. (listem poleconym). Wobec powyższego skarżący nie uchybił czternastodniowemu terminowi do wniesienia środka zaskarżenia. Odmienne ustalenia organu II instancji w tym przedmiocie i w rezultacie stwierdzenie uchybienia terminu naruszyło przepisy art.40 § 1, art. 42 § 1 kpa i art. 134 kpa. Podnieść również należy, iż nieskuteczne doręczenie decyzji nie może stanowić podstawy wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. Wniosek o przywrócenie terminu opiera się na założeniu, że decyzja, od której wniesiono odwołanie została skutecznie doręczona i że uchybienie terminu do wniesienia odwołania nastąpiło bez winy strony. Doręczenie, które nie jest skuteczne nie powoduje rozpoczęcia biegu terminu do wniesienia odwołania. Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 c) ustawy z dnia 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzekł jak w sentencji. O kosztach orzeczono na zasadzie art. 200 i 205 § 2 powołanej ustawy.