III SA/Kr 148/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Michna Sędziowie WSA Jakub Makuch (spr.) Asesor WSA Marta Kisielowska Protokolant st. sekr. sąd. Anna Boczkowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 czerwca 2024 r. sprawy ze skargi G. P. na decyzję Wojewody Małopolskiego z dnia 5 grudnia 2023 r. nr WP-VII.8640.752.2023 w przedmiocie utraty statusu bezrobotnego skargę oddala. Przedmiotem skargi G. P. (dalej: "skarżący") była decyzja Wojewody Małopolskiego z 5 grudnia 2023 r. (znak WP-VII.8640.752.2023) którą utrzymano w mocy decyzję Starosty L. z 26 października 2023 r. (znak: ES-TF-710-40219/23) o utracie przez skarżącego statusu osoby bezrobotnej. Stan faktyczny i prawny tej sprawy był następujący: W rozpoznaniu wniosku skarżącego, Starosta L. wydał w dniu 8.08.2023 r. decyzję (znak: ES-ES-710-40219/23) o uznaniu go za osobę bezrobotną bez prawa do zasiłku, od 8.08.2023 r. Decyzja ta zawierała informację o obowiązku zgłaszania się bezrobotnego do urzędu pracy w wyznaczonym przez organ terminie, z zastrzeżeniem utraty statusu osoby bezrobotnej na określony czas w przypadku braku stawiennictwa i braku powiadomienia w terminie 7 dni o uzasadnionej tego przyczynie. Z akt wynika, że termin stawiennictwa w Urzędzie wyznaczono skarżącemu na 16.10.2023 roku (k. 8 a.a.), jak też, że we wskazanej dacie skarżący nie stawił się w organie oraz że nie poinformował o przyczynie niestawiennictwa. Z uwagi na przedstawione wyżej ustalenia, organ l instancji decyzją z 26.10.2023 r. orzekł o utracie przez skarżącego statusu osoby bezrobotnej od 16.10.2023 r. - na okres 120 dni. W odwołaniu od wskazanej wyżej decyzji skarżący podał, że od 14 do 18 października 2023 r. był chory na anginę. Bolało go gardło i miał gorączkę, przez co przebywał w domu. Jako drugi powód niestawiennictwa wskazał zagubienie małej "karty zgłoszeń" o numerze [...], z zapisanym terminem stawiennictwa. Podkreślił, że z przyczyn niezawinionych nie stawił się w wyznaczonym terminie w Urzędzie Pracy w związku czym wniósł o uchylenie decyzji i przywrócenie statusu bezrobotnego. Wojewoda Małopolski, decyzją z 5.12.2023 r. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Wskazał, że w dniu rejestracji skarżący został prawidłowo poinformowany o prawach i obowiązkach osoby bezrobotnej, m.in. o obowiązku zgłaszania się w wyznaczonych terminach w Urzędzie Pracy, jak też miał wiedzę o potrzebie powiadomienia Urzędu Pracy w terminie 7 dni od wyznaczonego dnia - o uzasadnionej przyczynie niestawiennictwa. Znajomość tych zasad potwierdził skarżący podpisem pod "Oświadczeniem Bezrobotnego" w Karcie Rejestracyjnej. Organ przywołał art. 33 ust. 3 i 4 pkt 4 ustawy z 20.04.2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, z których wynika obowiązek zgłaszania się bezrobotnego do urzędu pracy, powiadomienia organu w terminie 7dni o powodach niestawiennictwa, jak też konsekwencje niedochowania tego obowiązku. Wojewoda wskazał następnie, że osoba bezrobotna to osoba zdolna i gotowa do podjęcia zatrudnienia, a przesłanki te podlegają okresowemu sprawdzeniu. Temu celowi służy m.in. obowiązek przewidziany w art. 33 ust. 3 ustawy. Organ odwoławczy akcentował, że wszyscy bezrobotni zobowiązani są zgłaszać się do urzędu pracy nie w terminach dogodnych dla siebie ale w terminach wyznaczonych przez organ. Z akt sprawy wynika, że skarżący został prawidłowo powiadomiony o kolejnym terminie obowiązkowego stawiennictwa w urzędzie pracy. Poza sporem bowiem było, że 16.10.2023 r., skarżący nie zgłosił się do Urzędu i nie powiadomił w okresie do 7 dni o uzasadnionej przyczynie tego niestawiennictwa. Organ II instancji uwypuklił, że tylko uzasadnione niestawiennictwo może być przyczyną usprawiedliwienia nieobecności w urzędzie. Nie każdy podany powód niezgłoszenia się do urzędu pracy może być uznany za uzasadnioną przyczynę. Za uzasadnioną może być uznana wyłącznie taka przyczyna, która stanowi nieprzewidzianą, niespowodowaną przez bezrobotnego, obiektywną przeszkodę uniemożliwiającą zgłoszenie się do urzędu, na przykład nagła choroba, brak możliwości dojazdu z powodu przerw w komunikacji lub inne nagłe zdarzenia typu pożar, powódź. Bezrobotny musi uprawdopodobnić, że nie zgłosił się na termin z uzasadnionych powodów. Organ wskazał, że jako przyczynę niestawiennictwa skarżący podał chorobę, jednak w żaden sposób nie uprawdopodobnił, że w okresie stawiennictwa miało miejsce nagłe pogorszenie się stanu jego zdrowia. Organ nie miał więc możliwości weryfikacji wpływu wskazanej przyczyny na nieobecność skarżącego w Urzędzie. W związku z tym wskazana przyczyna nie miała wpływu na usprawiedliwienie niestawiennictwa. Ponadto – akcentował organ – choroba bezrobotnego może być uznana za uzasadnioną przyczynę ale dla uwolnienia od skutku polegającego na utracie statusu bezrobotnego konieczne jest terminowe powiadomienie o uzasadnionej przyczynie nieobecności (termin 7 dni od wyznaczonej daty wizyty w urzędzie). Skarżący nie dochował tego terminu. Wojewoda podkreślał, że zawiadomić o powodach niestawiennictwa można w dowolny sposób, np. osobiście, telefonicznie, pisemnie, za pośrednictwem poczty lub drogą elektroniczną. Odformalizowany sposób zawiadomienia powoduje, iż nawet gdy przyczyną niestawiennictwa jest choroba, nie jest to równoznaczne z wystąpieniem okoliczności uniemożliwiających kontakt z urzędem pracy, w którejkolwiek ze wskazanych wyżej form. W odniesieniu do drugiej przyczyny niestawiennictwa (zagubienie Karty zgłoszeń z wyznaczonym terminem) organ odwoławczy podał, że wyjaśnienia złożone w odwołaniu nie mogą stanowić podstawy do usprawiedliwienia niestawiennictwa. Termin kontaktu był prawidłowo przekazany skarżącemu, który informację w tym przedmiocie przyjął do wiadomości, co potwierdził własnoręcznym podpisem w Karcie Aktywizacji Zawodowej. Wojewoda podał, że jeżeli skarżący zagubił kartkę z zapisanym terminem, należało skontaktować się z Urzędem, podjąć kroki w celu ustalenia prawidłowej daty stawiennictwa. To bezrobotny powinien dołożyć należytej staranności, by terminu stawiennictwa dochować. Końcowo organ odwoławczy akcentował, że rejestracja skarżącego w Urzędzie, która miała miejsce w dniu 8.08.2023 r. była już dziesiątą rejestracją, stąd prawa i obowiązki osoby bezrobotnej powinny być skarżącemu znane. W skardze na opisaną decyzję skarżący podał, że cały czas jest osobą bez stałej pracy, a z uwagi na zimę nie ma szans na podjęcie zatrudnienia. Zarzucił, że organ odwoławczy nie ustosunkował się do jego pisma z 24.11.2023 r., w którym wskazał na "liczne błędy, niekompetencje i fałsz pracowników Urzędu Pracy w L.". Wskazał na błędy w doręczeniu korespondencji wysłanej przez organ I instancji. Skarżący domagał się przywrócenia statusu osoby bezrobotnej. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy domagał się jej oddalenia. Na rozprawie 20.06.2024 r. skarżący podtrzymał argumentację i żądania wywiedzione w skardze. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Skarga podlegała oddaleniu. Zgodnie z art. 33 ust. 3 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. 2024 r., poz. 475; dalej "ustawa") bezrobotny ma obowiązek zgłaszania się do właściwego powiatowego urzędu pracy w wyznaczonym przez urząd terminie w celu przyjęcia propozycji odpowiedniej pracy lub innej formy pomocy proponowanej przez urząd lub w innym celu wynikającym z ustawy i określonym przez urząd pracy, w tym potwierdzenia gotowości do podjęcia pracy. Stosownie do ust. 4 wskazanego przepisu, starosta, z zastrzeżeniem art. 75 ust. 3, pozbawia statusu bezrobotnego bezrobotnego, który nie stawił się w powiatowym urzędzie pracy w wyznaczonym terminie i nie powiadomił w okresie do 7 dni o uzasadnionej przyczynie tego niestawiennictwa; pozbawienie statusu bezrobotnego następuje od dnia niestawienia się w powiatowym urzędzie pracy odpowiednio na okres wskazany w pkt 3, w zależności od liczby niestawiennictw. Ostatnio wskazana regulacja (tj. art. 33 ust. 4 pkt 3 ustawy) przewiduje, że pozbawienie statusu bezrobotnego następuje na okres: 120 dni w przypadku pierwszego niestawiennictwa, 180 dni w przypadku drugiego oraz 270 dni w przypadku trzeciego i kolejnego niestawiennictwa. Z treści przywołanego art. 33 ust. 4 pkt 4 ustawy wynika zatem, że organ wydaje decyzję o pozbawieniu statusu bezrobotnego, gdy bezrobotny nie zgłosi się w wyznaczonym terminie do urzędu pracy i jednocześnie: 1) w ogóle nie powiadomi o przyczynie nieobecności; 2) uczyni to po upływie wskazanego terminu; 3) podana przyczyna nieobecności nie zostanie uznana za zasadną. Zaakcentować przy tym należy, że rozważanie tego, czy przyczyna niestawiennictwa bezrobotnego w organie jest usprawiedliwiona, może mieć miejsce dopiero w sytuacji dochowania przez bezrobotnego siedmiodniowemu terminowi, który zawarty jest w art. 33 ust. 4 ustawy. W kontrolowanej sprawie, skarżący terminu tego niewątpliwie nie dochował. Dostrzec trzeba bowiem, że siedmiodniowy termin na poinformowanie organu o przyczynie niestawiennictwa upływał w dniu 23.10.2023 r. Przyczyny niestawiennictwa skarżący zaprezentował dopiero w odwołaniu od decyzji organu I instancji, tj. w piśmie z 30.10.2023 r. Wskazał tam, że od 14 do 18 października 2023 r. był chory i że zgubił kartkę na której zapisana była data stawienia się w organie. Mając na uwadze wskazany czas deklarowanej choroby skarżącego (14-18 października) i nawet na jego korzyść przyjmując, że do 18.10.2023 r. nie mógł stawić się w organie i zakładając, że do tej też daty nie mógł powiadomić organu o przyczynie niestawiennictwa, to liczony od dnia następnego tj. od 19.10.2023 r. (czyli od ustania przyczyny niestawiennictwa i niemożności przekazania informacji) - siedmiodniowy termin na poinformowanie organu, upływał w dniu 26.10.2023 r. Zaprezentowanie więc przez skarżącego wyjaśnień o przyczynach niestawiennictwa dopiero w piśmie z 30.10.2023 r. uznać także należy za spóźnione, co aktualizowało przesłankę pozbawienia skarżącego statusu osoby bezrobotnej. Niezależnie nawet od zaprezentowanych wyżej rozważań i ocen stwierdzić trzeba, że rację miał organ odwoławczy wywodząc, że faktyczne możliwości powiadomienia urzędu o niemożności pojawienia się bezrobotnego w urzędzie na ustalonym terminie obowiązkowego stawiennictwa – są szerokie i dopełnienie tego obowiązku może nastąpić np. telefonicznie. Taki sposób przekazania informacji, w dobie powszechnego dostępu do telefonu, nie nastręcza żadnych trudności. Mimo powyższego, skarżący nie uczynił zadość ciążącemu na nim obowiązkowi. W tym też kontekście stwierdzić należy, iż celnie organ odwoławczy zwrócił uwagę, że zgubienie przez skarżącego karty zgłoszenia z zapisanym terminem stawiennictwa w organie, nie może być postrzegane jako "uzasadniona przyczyna" w rozumieniu przywołanego wyżej przepisu. Sposobem pozyskania wiedzy o ustalonym terminie stawiennictwa winien być kontakt z organem (np. telefoniczny). W uzupełnieniu powyższego stanowiska dostrzec trzeba, że skarżący formułując w odwołaniu argument o zgubieniu kartki z datą wizyty w organie, precyzyjnie jednak podał numer ewidencyjny tejże karty (tj. nr 40219). Fakt dysponowania przez skarżącego takim indywidualnym numerem karty, przemawia przeciwko twierdzeniu zgubienia tegoż dokumentu. Zajmując zaś stanowisko względem zarzutu skargi, co do skierowania przez organ I instancji kierowanego do skarżącego pisma z 3.11.2023 r. na błędny adres, stwierdzić należy, iż nie jest to okoliczność mająca jakikolwiek znacznie dla tej sprawy. Przedmiotowe pismo sformułowane zostało już po wydanej w sprawie przez organ I instancji decyzji z 26.10.2023 r., a nadto nie ulega wątpliwości, że finalnie pismo to dotarło do skarżącego (zostało przekazane przez sąsiada). Z kolei zawarte w piśmie skarżącego z 24.11.2023 r. argumenty o przyczynie niestawiennictwie w organie (zgubienie kartki z terminem wizyty) pokrywają się z zarzutami odwołania, co do których organ odwoławczy zajął stanowisko w wydanej decyzji. Reasumując, ogół okoliczności kontrolowanej sprawy wskazywał, że w przypadku skarżącego wystąpiły przedstawione na wstępie materialnoprawne przesłanki pozbawienia go statusu osoby bezrobotnej na 120 dni liczonych od daty, w której winien stawić się w organie tj. od 16.10.2023 r. Wydana więc przez organ decyzja pozbawiająca skarżącego takiego statusu na wskazany czas, nie była wadliwa. Z uwagi na powyższe, Sąd skargę oddalił, o czym orzekł na podstawie art. 151 ustawy z 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2024 r., poz. 935).