III SA/Kr 1484/11

PostanowienieWSA w Krakowie2012-03-09

Skład orzekający: Monika Rudzka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarżący może zostać zwolniony od kosztów sądowych i ustanowiony pełnomocnik z urzędu na podstawie art. 246 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w sytuacji, gdy nie posiada środków na pokrycie kosztów postępowania?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że skarżący, który wykazał, iż nie posiada środków na pokrycie kosztów sądowych ani wynagrodzenia pełnomocnika, a jego sytuacja materialna i zdrowotna uniemożliwia samodzielne prowadzenie sprawy, zasługuje na przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, tj. zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie pełnomocnika z urzędu.
Stan faktyczny
Skarżący P. S. złożył skargę na decyzję Wojewody z dnia 7 listopada 2011 r. w przedmiocie wymeldowania oraz wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika z urzędu. Przebywa on w Zakładzie Karnym, gdzie odbywa karę pozbawienia wolności, nie otrzymuje wynagrodzenia za pracę i nie posiada środków finansowych. Skarżący jest pod stałą opieką lekarza psychiatry i wskazał na ograniczenia w samodzielnym prowadzeniu sprawy.
Rozstrzygnięcie
Zwolnił skarżącego od kosztów sądowych oraz ustanowił dla niego radcę prawnego z urzędu.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie Monika Rudzka po rozpoznaniu w dniu 9 marca 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku P. S. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika w sprawie ze skargi P. S. na decyzję Wojewody z dnia 7 listopada 2011 r. Nr: [...] w przedmiocie wymeldowania p o s t a n a w i a I) zwolnić skarżącego od kosztów sądowych; II) ustanowić dla skarżącego radcę prawnego, którego wyznaczy Rada Okręgowej Izby Radców Prawnych W odpowiedzi na wezwanie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie do uiszczenia wpisu sądowego w wysokości 100 zł od skargi na decyzję Wojewody z dnia 7 listopada 2011 r. Nr: [...] w przedmiocie wymeldowania, skarżący P. S. złożył wniosek o ich umorzenie, bądź zwolnienie go z tej opłaty. Do pisma skarżący załączył poświadczenie z dnia 20 grudnia 2011 roku wydane przez Dyrektora Zakładu Karnego o zatrudnieniu P. S. w charakterze fryzjera przy pracach nieodpłatnych, wykonywanych na rzecz placówki penitencjarnej. Wniosek o przyznanie prawa pomocy nie został złożony w przewidzianej prawem formie, dlatego, w wykonaniu zarządzenia z dnia 28 grudnia 2011 roku skarżącemu został przesłany urzędowy formularz przyznania prawa pomocy "PPF" celem jego wypełnienia i odesłania do tu. Sądu w terminie 7 dni od dnia otrzymania wezwania pod rygorem pozostawienia wniosku o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania. W zakreślonym terminie skarżący uzupełnił brak przesyłając formularz "PPF". Z oświadczenia skarżącego wynika, że aktualnie przebywa on w Zakładzie Karnym, gdzie odbywa karę pozbawienia wolności. W dużym stopniu ogranicza to zakres działania skarżącego. P. S. nie otrzymuje wynagrodzenia za pracę i nie posiada do dyspozycji żadnych pieniędzy. Przebywa pod stałą opieką lekarza psychiatry, nie jest w stanie nadzorować prawidłowego biegu postępowania. Ponadto w jego ocenie znajomość przepisów prawnych administracyjnych i cywilnych uniemożliwia mu sprawiedliwe dochodzenie swoich praw przed sądem. W związku z tym, że rubryce 4 formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy wnioskodawca nie dokonał stosownego zakreślenia, dlatego został on wezwany do uzupełnienia braków formalnych wniosku poprzez określenie zakresu żądania będącego przedmiotem wniosku. W zakreślonym terminie skarżący uzupełnił brak oświadczając, że domaga się zwolnienia od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych oraz ustanowienia na jego rzecz obrońcy z urzędu. Mając na uwadze powyższe zważono, co następuje: Celem instytucji prawa pomocy jest zapewnienie osobie wnioskującej szeroko rozumianego prawa do sądu, a wiec możliwości skorzystania ze wszystkich przysługujących stronie uprawnień, jeżeli znajduje się ona w położeniu uniemożliwiającym poniesienie we własnym zakresie związanych z tym kosztów. Przyznanie prawa pomocy, zgodnie z art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zmianami) przysługuje osobie fizycznej, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (prawo pomocy w zakresie całkowitym), lub gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (prawo pomocy w zakresie częściowym). W niniejszej sprawie skarżący domaga się przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie pełnomocnika z urzędu. Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno sprowadzać się do przypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście obiektywnie niemożliwe. Użyte w art. 246 ustawy sformułowanie "gdy osoba wykaże" oznacza, iż to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uzasadniającej przyznanie prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. W ocenie orzekającego skarżący uwiarygodnił w sposób wystarczający i skuteczny, że nie posiada środków na pokrycie kosztów sądowych, jak również wynagrodzenia pełnomocnika z wyboru. Skarżący jest, co prawda, zatrudniony w charakterze fryzjera w placówce penitencjarnej, w której aktualnie przebywa, jednak wykonywane przez niego prace są nieodpłatne. Wnioskodawca nie posiada również żadnych środków pieniężnych do dyspozycji. Biorąc powyższe pod uwagę uznano, że w przedmiotowej sprawie skarżący nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów zainicjowanego postępowania sądowego. Ze względu na fakt, że we wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżący wystąpił o ustanowienie na jego rzecz pełnomocnika, bez wskazania czy ma być to adwokat, czy radca prawny, wybór w tej materii pozostawiając uznaniu orzekającego - postanowiono przyznać skarżącemu radcę prawnego. Z tych względów orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 245 § 2, art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zmianami).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło