III SA/Kr 1484/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Pasternak Sędziowie NSA Krystyna Kutzner SO del. Janusz Bociąga (spr.) Protokolant Honorata Kuźmicka-Wełna po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 października 2012 r. sprawy ze skargi P. S. na decyzję Wojewody z dnia 7 listopada 2011 r. nr [...] w przedmiocie wymeldowania I. skargę oddala, II. przyznaje od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie na rzecz radcy prawnego W. B. Kancelaria Radcy Prawnego ul. [...] w K kwotę 240,00 (słownie: dwieście czterdzieści) złotych tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, podwyższoną o stawkę podatku od towarów i usług obowiązującą dla tego rodzaju czynności w dniu orzekania. Decyzją z dnia [...] 2011 roku Nr [...] Burmistrz A, na podstawie art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 roku o ewidencji ludności i dowodach osobistych (jedn. tekst. Dz. U z 2006r. Nr 139, poz. 993) oraz art. 104 § 1 i art. 107 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.), orzekł na wniosek L. P. i R. P. o wymeldowaniu P. S. z pobytu stałego z lokalu mieszkalnego w A przy ul. M. Organ stwierdził, że wydanie decyzji o wymeldowaniu osoby z miejsca stałego pobytu może nastąpić tylko i wyłącznie na podstawie art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych. Powyższy przepis stwierdza, że organ gminy wydaje na wniosek strony lub z urzędu decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się. Definicję pobytu stałego zawiera art. 6 ust. 1 powołanej wyżej ustawy przewidujący, iż pobytem stałym jest zamieszkiwanie w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem z zamiarem stałego przebywania, z wolą koncentracji w danym miejscu swoich spraw życiowych, w tym założenia ośrodka osobistych i majątkowych interesów. Zatem do dokonania wymeldowania z pobytu stałego konieczne jest zaistnienie przesłanki polegającej na opuszczeniu lokalu w sposób trwały i dobrowolny oraz braku realnego zamiaru powrotu lub opuszczenia i opróżnienia lokalu przez komornika na podstawie wyroku sądu o eksmisję. W sprawie organ ustalił następujący stan faktyczny. P. S. nie zamieszkuje w lokalu przy ul. M w A. Mieszkanie to nie stanowi miejsca jego stałego pobytu. Obecnie P. S. od dnia 20 kwietnia 2010r. nie przebywa na wolności, odbywa karę pozbawienia wolności. W okresie od grudnia 2008r. do około lutego 2010r. przebywał u siostry M. M. w miejscowości W ul. G. Tam pracował w firmie A przez okres 3 miesięcy. Przez cały ten okres sporadycznie odwiedzał lokal przy ul. M w A, jego wizyty były krótkotrwałe, nie jadał tam posiłków. Korespondencja do niego podejmowała matka. Nie partycypował w kosztach utrzymania przedmiotowego lokalu, nie posiada tam nawet warunków do spania. Poza tym nie dopuszcza możliwości realnego zamieszkiwania wspólnie z siostrą pod jednym dachem, gdyż jak stwierdził, wiązałoby się to z ciągłymi kłótniami i interwencjami policji. Oświadczył, że nie wymelduje się do czasu otrzymania mieszkania z zasobów gminy. Właścicielami mieszkania przy ul. M w A są L. i R. P., którzy wcześniej oferowali pomoc P. S. w rozwiązaniu problemu alkoholowego, jednakże P. S. z pomocy tej nie skorzystał. L. P., która jest siostrą P. S. oświadczyła, że jeżeli brat będzie w stanie trzeźwym, dostanie legalną pracę, to będzie mógł zamieszkać w tym lokalu. Matka P. S., F. S., przyznała, iż z rzeczy osobistych syna pozostało w mieszkaniu jedynie dwoje spodni i dwie bluzy, które znajdują się w szafie w jej pokoju. Stwierdziła, iż syn podczas pobytu na wolności przychodził sporadycznie do mieszkania celem odwiedzin. Pobyt ten miał również związek z przyznaniem synowi zapomogi z Ośrodka Pomocy Społecznej w A (karta 71 w aktach sprawy). Z informacji Prokuratury Rejonowej z dnia 13 czerwca 2011 r. ([...]), wynika iż toczy się sprawa o znęcanie się P. S. nad siostrą. Akta sprawy znajdują się w Sądzie Okręgowym w związku z wniesioną apelacją przez oskarżonego. W okresie ostatnich dwóch lat zgłaszane były trzy interwencje policji, w tym dwie z udziałem P. S. dotyczące awantury z siostrą L. P. (karta nr 61 w aktach sprawy). Strony postępowania zapoznały się z aktami sprawy (karty nr 83, 84 i 86 w aktach sprawy) i nie wniosły żadnych dodatkowych wniosków ani uwag do prowadzonego postępowania. Organ l instancji uznał, że zebrany materiał dowodowy pozwala bezspornie stwierdzić, że P. S. nie zamieszkuje w przedmiotowym lokalu, oraz że opuścił powyższy lokal w sposób trwały i dobrowolny, koncentrując swoje sprawy życiowe poza miejscem stałego pobytu. Miejscem faktycznego pobytu podczas pobytu na wolności, nie jest więc miejsce jego stałego zameldowania. Osoba opuszczająca miejsce stałego pobytu, jest bowiem zobowiązana przez ustawodawcę do wymeldowania się z lokalu, który opuściła. Podsumowując organ stwierdzi zostały spełnione przesłanki wymeldowania P. S. z miejsca stałego zameldowania. Organ podkreślił, że obowiązkiem organu meldunkowego jest czuwanie, aby fikcyjne zameldowanie nie miało racji bytu w obrocie prawnym, gdyż prowadzi ono do stanu niezgodnego z obowiązującymi przepisami prawa. Zgodnie z art. 9 ust. 2c ww. ustawy zameldowanie służy tylko i wyłącznie celom ewidencyjnym i ma na celu potwierdzenie faktu pobytu w tym lokalu. A więc osoba powinna być zameldowana tam, gdzie faktycznie przebywa. P. S. powyższą decyzje Burmistrza A zaskarżył odwołaniem z dnia 26 września 2011 r.. Podniósł kwestie dotyczące przedmiotowego lokalu, w zakresie spraw majątkowych oraz finansowych, zgłaszając pretensje do siostry L. i jej mażą, że kupili przedmiotowe mieszkanie od Gminy, w którym mieszkała wspólnie rodzina. Natomiast siostra chce się go pozbyć z tego mieszkania. Wymelduje się natomiast z lokalu przy ul. M jeżeli siostra lub Gmina dostarczą mu mieszkanie komunalne. Podkreślił, że znajduje się w trudnej sytuacji , gdyż po odbyciu kary pozbawienia wolności nie będzie miał gdzie wrócić. Stwierdził dalej, że czuje się skrzywdzony przez rodzinę. Decyzją z dnia 7 listopada 2011 r znak: [...] Wojewoda, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. -Kodeks postępowania administracyjnego w związku z art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych, utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. Organ odwoławczy podał, że przedmiotowa sprawa była już rozpatrywana przez organ w dniu 29 marca 2011 r. na skutek zaskarżenia decyzji Burmistrza A z dnia [...] 2011 r., znak: [...] przez L. P. oraz R. P. Wówczas to Wojewoda uchylił decyzję organu l instancji z uwagi na to, że zaskarżona decyzja wydana została przedwcześnie, albowiem z przeprowadzonego przez organ l instancji postępowania nie wynikało w sposób jednoznaczny, że P. S. opuścił lokalu przy ul. M w A dobrowolnie i trwale. Organ l instancji po przeprowadzeniu czynności uzupełniających, w dniu [...] 2011 r., znak: [...] wydał przedmiotową decyzję orzekającą o wymeldowaniu P. S. z pobytu stałego z lokalu mieszkalnego w A przy ul. M. Organ odwoławczy stwierdził, że skarżący w treści odwołania nie podnosi żadnych istotnych kwestii dla postępowania meldunkowego. Oświadczając jedynie, iż wymelduje się dobrowolnie jak otrzyma mieszkanie od Urzędu Miejskiego w A albo od L. P. i R. P. Organ odwoławczy podzielił w całości ustalenia faktyczne i prawne zawarte w zaskarżonej decyzji burmistrza A i stwierdził, iż w grudniu 2008 r. P. S. opuścił lokal przy ul. M w A. Ustalenia te znajdują oparcie w wyjaśnieniach złożonych do protokołu w dniu 20 czerwca 2011 r. przez samego odwołującego się. Wyjaśnienia te złożył podczas rozprawy administracyjnej przeprowadzonej w Zakładzie Karnym. Podał, że 20 kwietnia 2010 r. został zatrzymany w okolicach T. W tym okresie mieszkał u kolegi, M. J. w A na ul. W. Natomiast wcześniej, od grudnia 2008 r. do lutego 2010 r. mieszkał u siostry M. M. w W, ul. G. Tam też przez 3 miesiące pracował w firmie A i kilkakrotnie przyjeżdżał do lokalu przy ul. M w A. Pobyty te były krótkotrwale i miały charakter odwiedzin. Korespondencję odbierała Jego matka. Nie dokładał się do kosztów utrzymania przedmiotowego lokalu. Nie widzi realnego zamiaru zamieszkania wspólnie z siostrą pod jednym dachem, gdyż byłyby awantury i interwencje Policji. W przedmiotowym lokalu nie ma warunków do spania (k 72 akt sprawy). Fakt opuszczenia lokalu przez skarżącego potwierdziła przesłuchana w charakterze świadka F. S., jego matka (k 71 akt sprawy). Policjanci Komisariatu Policji w okresie ostatnich dwóch lat trzykrotnie interweniowali, tj. w dniu 23 maja 2009 r. oraz w dniu 28 czerwca 2009 r., w lokalu przy ul. M a interwencje te były zgłaszane przez L. P. i dotyczyły awantur z bratem, (k 61 akt sprawy). Organ odwoławczy stwierdził, że pomiędzy skarżącym, a L. P. i R. P. istniał silny konflikt i dochodziło do częstych awantur. Opuszczenie miejsca pobytu stałego przez P. S. w grudniu 2008r było wynikiem Jego świadomej decyzji i nie wynikało z bezprawnych działań osób trzecich. Opuszczenie lokalu przy ul. M było dobrowolne. W świetle zaistniałej sytuacji rodzinnej, konflikt z siostrą i szwagrem, właścicielami przedmiotowego lokalu ma charakter trwały. Organ odwoławczy stwierdził, że organ meldunkowy orzekając o wymeldowaniu, w przypada dobrowolnego opuszczenia lokalu nie bada przyczyn, które skłoniły osobę do opuszczenia miejsca stałego pobytu, ustala tylko fakt opuszczenia lokalu jako jedynej przestanki warunkującej wymeldowanie, a taka sytuacja zachodzi w przedmiotowej sprawie. Z powyżej opisanych powodów organ odwoławczy nie uwzględnił odwołania. Na powyższą decyzję Wojewody z dnia 7 listopada 2011 r. skargę złożył P. S. Skarżący podniósł, że ma takie samo prawo do lokalu przy ul. M w A jak siostra, gdyż lokal ten otrzymała rodzina po spaleniu się ich budynku mieszkalnego w 1976r. Domaga się spłaty od R. i L. P. lub zapewnienia mu lokalu zastępczego. Podał, iż w tej sprawie złożył pozew do sądu rejonowego. U siostry M. M. mieszkał czasowo. Był szykanowany przez P, którzy chcą go "wyrzucić na bruk". Natomiast wyrok w sprawie znęcania nad siostrą jest nieprawomocny. Z treści skargi wynika, iż skarżący wnosi o uchylenie zaskarżonej decyzji. W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentacje przedstawioną w decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje : Skarga jest nie zasadna i nie zasługuje na uwzględnienie. Zarzuty w niej zawarte nie mogą skutkować odmową organu wymeldowania skarżącego, gdyż nie mają istotnego znaczenia ale sprawy. Na podstawie art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) Sąd bada legalność zaskarżonych decyzji nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - zwanej dalej p.p.s.a. Przeprowadzone rozważania we wskazanym zakresie dają podstawę do stwierdzenia, że zaskarżona decyzja odpowiada prawu - tym samym brak jest podstaw do jej uchylenia. Podstawę prawną zaskarżonych decyzji stanowi art. 15 ust. 2 oraz art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych. Pierwszy z wymienionych przepisów brzmi: "Organ gminy wydaje na wniosek strony lub z urzędu decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 3 miesiące i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się". Natomiast art. 6 ust. 1 ustawy z 10 kwietnia 1974r. definiuje pojęcie pobytu stałego, zgodnie z którym, pobytem stałym jest zamieszkiwanie w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem z zamiarem stałego przebywania i wolą koncentracji w danym miejscu swoich spraw życiowych. Z powołanego wyżej art. 15 ust. 2 omawianej ustawy wynika, że przesłanką do wymeldowania osoby jest opuszczenie przez nią miejsca pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 3 miesiące. Zatem kwestią istotną dla sprawy jest kiedy skarżący wyprowadził się z lokalu przy ul. M w A, oraz czy wyprowadzka ta miała charakter dobrowolny. Praktyka orzecznicza wypracowała bowiem jednolity pogląd na tle omawianego art. 15 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, że opuszczenie, o którym mówi ten przepis musi mieć charakter dobrowolny i trwały (wyrok NSA z dnia 17 czerwca 2003r, sygn. akt V SA 2323/02). Zebrany przez organy materiał dowodowy - zeznania stron w trakcie rozprawy administracyjnej w Zakładzie Karnym w pełni daje podstawę do uznania, że taki charakter miała wyprowadzka skarżącego. Stanowisko organu jest prawidłowe. Organ wszechstronnie zgromadziły materiał dowodowy i przeprowadził właściwą ocenę zebranych dowodów w sprawie. Materiał dowodowy oceniły zgodnie z zasadą wyrażoną w art. 80 kpa. Skarżący sam zeznał do protokołu rozprawy, że w okresie od grudnia 2008r do lutego 2010r przebywał u siostry M. M. w W ul G, tam tez pracował przez 3 miesiące. W tym czasie do lokalu przy ul. M w A przyjeżdżał kilkakrotnie w odwiedziny, ale nie spożywał tam nawet posiłków. Ponadto jednoznacznie stwierdził, że nie widzi możliwości wspólnego zamieszkiwania z siostrą. Te zeznania dają podstawę do uznania, że skarżący nie mieszka w spornym lokalu co najmniej od grudnia 2008r, czyli opuścił lokal w A na trwale przenosząc swoje centrum życiowe do innego lokalu w miejscowości W do swojej siostry, a później do swojego kolegi, kiedy to zatrzymano go w celu odbycia kary pozbawienia wolności. Zasadnie, więc organy administracyjne uznały, że opuszczenie przez skarżącego lokalu przy ul. M w A, miało charakter dobrowolny. Organy wskazały właściwą datę (rok 2008) opuszczenia lokalu przez zainteresowanego oraz prawidłowo ustaliły, że miało ono charakter trwały. W związku z powyższym zaistniały pozytywne przesłanki określone w powołanym przepisie dające podstawę do wymeldowania skarżącego z lokalu przy ul. M w A. Jednocześnie Sąd podkreśla, co czyniły również organy, że omawiane przepisy ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych są przepisami porządkowymi i nie odnoszą żadnych skutków w zakresie stosunków cywilnoprawnych, majątkowych. Ich celem jest odzwierciedlenie zgodności faktycznego mieszkania w danym lokalu z faktem zameldowania. Z tych też względów nie mają znaczenia dla sprawy, roszczenia skarżącego związane z nabycia spornego mieszkania przez uczestników postępowania, o których mowa w skardze. Mając powyższe na uwadze na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, należało orzec jak w sentencji.