III SA/Kr 1489/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Janusz Bociąga Sędziowie WSA Hanna Knysiak-Molczyk (spr.) WSA Maria Zawadzka Protokolant Renata Nowak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 lutego 2015 r. sprawy ze skargi A. K. na decyzję Wojewodę z dnia 26 czerwca 2014r. nr [ ] w przedmiocie wymeldowania skargę oddala FUZASADNIENIE Zaskarżoną decyzją nr [...] z dnia 26 czerwca 2014 r. Wojewoda działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.: Dz.U. z 2013 r., poz. 267 ze zm.; dalej: k.p.a.) utrzymał w mocy decyzję nr [...] Burmistrza Miasta i Gminy z dnia [...] 2014 r. w przedmiocie wymeldowania A. K. z pobytu stałego pod adresem os. A w M. Powyższe rozstrzygnięcia zapadły w następujących okolicznościach: pismem z dnia 21 czerwca 2013 r. M. N., posiadająca spółdzielcze lokatorskie prawo do lokalu mieszkalnego położonego w M na os. A, wniosła do Burmistrza Gminy i Miasta o wymeldowanie A. K. (dalej: skarżącej) z pobytu stałego pod powyższym adresem. Wnioskodawczyni stwierdziła, że skarżąca nie mieszka w wyżej opisanym lokalu od 1990 r., opuściła go dobrowolnie i nie uczestniczy w kosztach jego utrzymania. Decyzją z dnia [...] 2014 r. Burmistrz Gminy i Miasta orzekł o wymeldowaniu skarżącej z pobytu stałego z lokalu mieszkalnego nr [...] położonego na os. A w M. Organ ustalił, że M. N. jest głównym najemcą powyższego lokalu i posiada spółdzielcze lokatorskie prawo do tego lokalu. Następnie organ wskazał, że skarżąca od wielu lat nie przebywa w powyższym lokalu oraz posiada zameldowanie na pobyt czasowy w K. W toku postępowania organ przesłuchał w charakterze świadków osoby mieszkające w budynku na os. A, które zeznały, iż skarżąca co najmniej od 10 lat nie zamieszkuje pod wyżej wymienionym adresem, a jej wizyty w przedmiotowym mieszkaniu mają charakter sporadycznych odwiedzin. Organ zauważył, że skarżąca planuje powrócić do mieszkania po zakończeniu edukacji jej syna w szkole specjalnej, jednak obecnie skarżąca nie podejmuje żadnych kroków w tym kierunku: nie złożyła wniosku o przywrócenie naruszonego posiadania lokalu, nie posiada też innych możliwości wejścia do niego. Burmistrz Gminy i Miasta uwzględnił również fakt, że ostateczną decyzją Wojewody orzeczono o stałym charakterze pobytu skarżącej w lokalu przy ul. O w K. Na tej podstawie organ stwierdził, że skarżąca w sposób trwały i dobrowolny opuściła lokal położony w M na os. A. W odwołaniu od powyższej decyzji skarżąca wniosła o jej uchylenie w całości. Wskazała, że organ pierwszej instancji naruszył zasady prawa administracyjnego (zasadę demokratycznego państwa prawnego, zasadę legalności i praworządności, zasadę niedziałania prawa wstecz oraz zasadę bezstronności). Skarżąca podniosła, że w dacie wszczęcia niniejszego postępowania administracyjnego od 2011 r. posiadała czasowe zameldowanie na terenie K, a zatem była zobowiązana do wymeldowania się z pobytu stałego w M. Skarżąca zauważyła, że fakt złożenia przez M. N. wniosku o jej wymeldowanie w 2013 r. świadczy o tym, że jej zameldowanie i przebywanie w lokalu w M przed datą złożenia wniosku było bezsporne. Ponadto zdaniem skarżącej, M. N. weszła w posiadanie spółdzielczego lokatorskiego prawa do lokalu na os. A w sposób niezgodny z prawem, o czym skarżąca – jak informuje – zawiadomiła prokuraturę. Zaskarżoną decyzją z dnia 26 czerwca 2014 r. Wojewoda utrzymał w mocy kwestionowaną decyzję organu pierwszej instancji. Organ odwoławczy wskazał, że z prawidłowo zebranego materiału dowodowego niezbicie wynika, że skarżąca przed kilkunastu laty opuściła dotychczasowe miejsce pobytu (os. A w M) i przeniosła się do K, gdzie obecnie koncentruje swoje sprawy życiowe. Także obecnie skarżąca nie powróciła do ww. lokalu i w sposób stały w nim nie zamieszkuje. Okoliczności te potwierdza nie tylko wnioskodawczyni, ale również świadkowie oraz ustalenia Straży Miejskiej. Organ odwoławczy zauważył ponadto, że przebywając w M skarżąca nie zatrzymuje się pod ww. adresem, a w lokalu innej swojej córki. W sprawie nie podniesiono ponadto, by skarżąca została zmuszona do opuszczenia ww. lokalu przez bezprawne działanie osób trzecich. Wojewoda zauważył ponadto, że zgłoszenie pobytu czasowego w K w okresie od 14 kwietnia 2011 r. do 14 kwietnia 2014 r. pozostaje bez wpływu na treść niniejszej decyzji, gdyż nastąpiło ok. 10 lat po opuszczeniu m lokalu. Organ podzielił opinię skarżącej, iż w zasadzie zameldowanie na pobyt czasowy wyklucza możliwość kwestionowania zameldowania na pobyt stały, jednak stwierdził też, że fikcyjne zameldowanie na pobyt czasowy nie rodzi takich samych skutków. Tym bardziej, że Wojewoda ostateczną decyzją nr [...] z dnia [...] 2014 r. orzekł o stałym charakterze pobytu skarżącej w krakowskim lokalu przy ul. O. Organ drugiej instancji uwzględnił również fakt, że skarżąca nie podejmuje środków prawnych w celu odzyskania posiadania lokalu os. A w M. Na marginesie Wojewoda zauważył, że kwestionowana decyzja organu pierwszej instancji została wydana z naruszeniem art. 107 § 3 w zw. z art. 9 k.p.a., oceniając jednocześnie, że uchybienie to nie miało wpływu na wynik sprawy. Pismem z dnia 22 lipca 2014 r. A. K. wystąpiła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie ze skargą na ww. decyzję, wnosząc o jej uchylenie wraz z poprzedzającą ją decyzją organu pierwszej instancji, a ponadto o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania. W ocenie skarżącej organy nie udowodniły, że opuściła ona dotychczasowe miejsce pobytu w sposób dobrowolny i trwały. Skarżąca podniosła, powołując się m.in. na art. 25 k.c., że aby mówić o stałym pobycie, należy ustalić rzeczywiste miejsce pobytu oraz zamiar stałego pobytu w tym miejscu. Tymczasem w sytuacji skarżącej mamy do czynienia wyłącznie z innym rzeczywistym miejscem pobytu, jednak skarżąca nie ma zamiaru przebywać w K na stałe. W ocenie skarżącej osoba składająca wniosek o wymeldowanie nie była do tego uprawniona, a ponadto bezpodstawne są twierdzenia organu, jakoby skarżąca nie podejmowała środków prawnych w celu przywrócenia posiadania utraconego lokalu. Zdaniem skarżącej zaskarżona decyzja narusza zasadę prawdy obiektywnej, zasadę pogłębiania zaufania obywateli oraz art. 7, art. 8, art. 77 § 1, art. 80 oraz art. 107 § 3 k.p.a. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Na rozprawie w dniu 10 lutego 2015 r. skarżąca oświadczyła, że jest współwłaścicielem mieszkania, z którego została wymeldowana. Na tej samej rozprawie Sąd z urzędu postanowił o dopuszczeniu dowodu uzupełniającego z wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 2 października 2014 r., sygn. akt III SA/Kr 545/14 – na okoliczność miejsca stałego pobytu skarżącej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne powołane są do badania zgodności z prawem decyzji, postanowień, czynności i innych aktów administracyjnych. Sądy te kontrolują, czy organy administracyjne wydające zaskarżone akty nie dopuściły się naruszenia przepisów prawa materialnego lub procesowego, mającego bądź mogącego mieć istotny wpływ na wynik sprawy, czy też stanowiącego podstawę wznowienia postępowania, albo naruszenia prawa uzasadniającego ich nieważność. Jedynie wówczas jest możliwe uchylenie kwestionowanego rozstrzygnięcia bądź stwierdzenie jego nieważności w trybie art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.; dalej: p.p.s.a.). Jednocześnie, zgodnie z art. 134 p.p.s.a., sądy te nie są związane zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Kontrola sądowoadministracyjna przeprowadzona w oparciu o powyższe kryteria nie wykazała, by zaskarżona decyzja naruszała prawo w sposób uzasadniający jej uchylenie. W pierwszej kolejności należy wskazać, że podstawą materialnoprawną zaskarżonej decyzji były przepisy ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (tekst jedn. Dz.U. z 2006 r., Nr 139, poz. 993 ze zm.; dalej: u.e.l.). Zgodnie z art. 5 u.e.l. osoba posiadająca obywatelstwo polskie i przebywająca stale na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej jest obowiązana zameldować się w miejscu pobytu stałego, a w tym samym czasie można mieć tylko jedno miejsce pobytu stałego, przy czym pobytem stałym jest zamieszkanie w określonej miejscowości, pod oznaczonym adresem, z zamiarem stałego przebywania (art. 6 ust. 1 u.e.l.). Z kolei w myśl art. 15 ust. 2 u.e.l. organ gminy wydaje na wniosek właściciela lub innego podmiotu dysponującego tytułem prawnym do lokalu lub z urzędu decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 3 miesiące i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się. Oceniając zastosowanie przytoczonych przepisów w kontrolowanym postępowaniu administracyjnym należy w pierwszej kolejności wskazać, że postępowanie to zostało wszczęte na żądanie uprawnionego podmiotu. Wnioskodawczyni M. N. (uczestniczka postępowania sądowego) posiadała bowiem w dacie złożenia wniosku spółdzielcze lokatorskie prawo do lokalu mieszkalnego położonego w M na os. A – dysponowała zatem tytułem prawnym do tego lokalu. Okoliczność tę potwierdziło zalegające w aktach sprawy zaświadczenie wydane przez Spółdzielnię Mieszkaniową "P" w M, w którym wskazano, że uczestniczka postępowania dysponuje ww. tytułem prawnym na podstawie umowy nr [...] z dnia 19 sierpnia 2004 r. W toku postępowania nie wyszła na jaw żadna okoliczność, która wskazywałaby na brak legitymacji M. N. do złożenia wniosku z art. 15 ust. 2 u.e.l. Skarżąca przedstawiała co prawda liczne zastrzeżenia związane z legalnością wspomnianej umowy, łącznie z informacją o złożeniu zawiadomienia o popełnieniu przestępstwa, jednak oświadczenia te nie mają w ocenie Sądu żadnego wpływu na prawidłowość ustaleń organów obu instancji w omawianym zakresie. Organy administracyjne prawidłowo zatem ustaliły, opierając się na zaświadczeniu spółdzielni mieszkaniowej w zasobach której pozostaje sporny lokal, że M. N. dysponuje tytułem do ww. lokalu uprawniającym ją do złożenia wniosku o wymeldowanie skarżącej. Po wszczęciu postępowania na skuteczny wniosek M. N., organy obu instancji podjęły kroki w celu ustalenia, czy lokal w M na os. A pozostaje miejscem stałego pobytu skarżącej. W tym celu organ pierwszej instancji przeprowadził dowód z przesłuchania świadków - osób mieszkających w sąsiedztwie spornego lokalu. Z zeznań przesłuchanych świadków niezbicie wynika, że skarżąca od wielu lat nie przebywa pod ww. adresem, pojawiając się tam sporadycznie jako gość. Żaden ze świadków nie wskazał natomiast, by skarżąca pod ww. adresem koncentrowała swoje sprawy życiowe. Należy przy tym zauważyć, że przesłuchiwani świadkowie to wieloletni sąsiedzi lokatorów mieszkania na os. A w M, a dowód z przesłuchania takich osób jest w zasadzie podstawowym źródłem obiektywnej wiedzy o przebywaniu osoby pod danym adresem. Naczelny Sąd Administracyjny wskazał bowiem, że o zamiarze stałego pobytu można mówić wówczas, gdy występują okoliczności pozwalające przeciętnemu obserwatorowi na wyciągnięcie wniosku, że określona miejscowość jest głównym ośrodkiem działalności danej osoby, tam też skoncentrowana jest jej aktywność życiowa (por. postanowienie NSA z dnia 3 września 2014 r., sygn. akt I OW 83/14, publ. http://orzeczenia.nsa.gov.pl). W toku postępowania wskazano ponadto, że skarżąca nie posiada żadnych swoich rzeczy w spornym lokalu i nie partycypuje w kosztach jego utrzymania. Zebrany materiał dowodowy nie dawał zatem podstaw do przyjęcia, że lokal na os. A w M jest miejscem stałego pobytu skarżącej. Zagadnienie miejsca stałego pobytu skarżącej zostało również rozstrzygnięte w odrębnym postępowaniu, w ramach którego decyzją nr [...] Prezydenta Miasta z dnia [...] 2013 r. oraz ostateczną decyzją nr [...] Wojewody z dnia [...] 2014 r. orzeczono, że pobyt skarżącej w K pod adresem ul. O ma charakter stały. Decyzja ta, jako ostateczna, podlega ochronie wynikającej z art. 16 § 1 k.p.a. i wiąże strony oraz inne podmioty. W szczególności zaś wiązała Wojewodę, który wydał również zaskarżoną decyzją, a zatem organ ten nie mógł w kontrolowanym postępowaniu rozstrzygać odmiennie, niż w uprzedniej decyzji z dnia [...] 2014 r. Postępowanie to było ponadto przedmiotem kontroli sądowej, a wyrokiem z dnia 2 października 2014 r., sygn. akt III SA/Kr 545/14 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargę A. K. na ww. decyzję Wojewody z dnia 4 lutego 2014 r. Wspomniany wyrok jest prawomocny od dnia 1 grudnia 2014 r. i stanowi uzupełniający środek dowodowy w aktualnym postępowaniu, stosownie do art. 106 § 3 p.p.s.a. W przytoczonym wyroku, którego tezy Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę w pełni podziela, zaakceptowano ustalenie, że skarżąca A. K. przebywa z zamiarem stałego pobytu w K przy ul. O. Sąd wskazał w tym wyroku, że skarżąca koncentruje swoje sprawy życiowe (zarówno działalność zarobkową, jak i życie prywatne) w K, a mieszkanie na os. A nie służy realizacji jej potrzeb mieszkaniowych od wielu lat. Sąd wskazał wówczas, że skarżąca sporadycznie odwiedza M, jednak nawet wtedy nie przebywa w ww. lokalu. Ma to o tyle istotne znaczenie, że w myśl art. 5 ust. 2 u.e.l. w tym samym czasie można mieć tylko jedno miejsce pobytu stałego. Sąd zauważa, że wyrok stanowiący uzupełniające źródło dowodowe w aktualnym postępowaniu z mocy art. 171 p.p.s.a. korzysta z powagi rzeczy osądzonej "co do tego, co w związku ze skargą stanowiło przedmiot rozstrzygnięcia". Oznacza to, że wyrok ten rozstrzyga kwestię miejsca stałego pobytu skarżącej w sposób, który uniemożliwia przyjęcie przeciwnej tezy, a nawet analizowanie tego zagadnienia przez Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę. Na marginesie należy w tym miejscu zauważyć, że skarżąca nie wywiodła skargi kasacyjnej od wspomnianego wyroku z dnia 2 października 2014 r., co stanowi dodatkowy argument na rzecz włączenia ww. wyroku do materiału dowodowego niniejszej sprawy. Reasumując należy stwierdzić, że w prawidłowo wszczętym postępowaniu administracyjnym na wniosek osoby posiadającej tytuł prawny do lokalu, organy obu instancji trafnie ustaliły, że lokal na os. A nie stanowi miejsca stałego pobytu skarżącej, skoro prawomocnie orzeczono, że miejscem stałego pobytu skarżącej jest lokal przy ul. O w K. Jak już wyżej wskazywano, w ocenie Sądu organy obu instancji przeprowadziły wyczerpujące postępowanie dowodowe. Ustaliły w sposób prawidłowy okoliczności mające znaczenie dla oceny charakteru pobytu skarżącej w K, a wnioski wyciągnięte ze zgromadzonego materiału dowodowego odpowiadają zasadom logiki oraz są zgodne z zasadami doświadczenia życiowego. W żadnym wypadku nie można również działaniom organów obu instancji postawić uzasadnionego zarzutu innej niż swobodna oceny dowodów. W postępowaniu administracyjnym nie doszło zatem do naruszenia ani zasady prawdy obiektywnej, ani art. 7, art. 8, art. 77 § 1 czy art. 80 k.p.a. Sposób prowadzenia tego postępowania oraz jego wyniki nie naruszyły również zasady budzenia zaufania uczestników postępowania do władzy publicznej. Zaskarżona decyzja została z kolei sformułowana w sposób odpowiadający przepisom prawa, w szczególności art. 107 § 3 k.p.a. i celnie wytyka organowi pierwszej instancji uchybienie o charakterze proceduralnym, niemające jednak żadnego wpływu na wynik sprawy. Zarzuty skargi okazały się zatem nieuzasadnione. Sąd rozpoznający niniejszą sprawę nie stwierdził również, by zaskarżona decyzja była dotknięta innymi uchybieniami, które uzasadniałyby jej uchylenie. Wobec powyższego skargę należało oddalić, stosownie do art. 151 p.p.s.a.