III SA/Kr 150/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tadeusz Wołek Sędziowie WSA Halina Jakubiec WSA Bożenna Blitek (spr.) Protokolant Monika Wójcik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 1 września 2010 r. sprawy ze skargi E. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 16 grudnia 2009 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia z funduszu alimentacyjnego uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji. W dniu 7 sierpnia 2009 r. E. M. złożyła w Urzędzie Miasta na druku wniosek o ustalenie prawa do świadczeń z funduszu alimentacyjnego załączając pełnomocnictwo z daty 7 sierpnia 2009 r. udzielone jej jako matce przez córkę D. M. do ubiegania się - w imieniu córki - o przyznanie świadczenia z funduszu alimentacyjnego. Z nr PESEL D. M. widniejącym na pełnomocnictwie wynika, że uprawniona urodziła się [...] 1991r., a więc w dniu złożenia wniosku była pełnoletnia. W druku wniosku w Części I. 1. zatytułowanej: "Dane osoby ubiegającej się o świadczenia" – E. M. wpisała swoje dane, a dane córki D. M. wpisała w rubryce Części I. 2. zatytułowanej: "Wnoszę o ustalenie prawa do świadczeń z funduszu alimentacyjnego", jako osoby uprawnionej. Do pouczenia w kwestii prawidłowości wypełnienia rubryki Części I. 1. odsyła symbol "2)", pod którym to numerem wyjaśniono: "Wypełnia pełnoletnia osoba uprawniona do alimentów od rodzica na podstawie tytułu wykonawczego pochodzącego lub zatwierdzonego przez sąd, jeżeli egzekucja okazała się bezskuteczna, a w przypadku niepełnoletniej osoby uprawnionej do alimentów jej przedstawiciel ustawowy". Pismem z dnia 10 sierpnia 2009 r. wezwano E. M. do przedłożenia brakujących dokumentów w terminie do 9 września 2009 r. pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpatrzenia. Prezydent Miasta decyzją z dnia [...] 2009 r. skierowaną do E. M. odmówił przyznania świadczenia z funduszu alimentacyjnego na osobę uprawnioną D. M. w uzasadnieniu podając, że dochód rodziny E. M. przekracza dopuszczalną kwotę o 52,18 zł. W odwołaniu E. M. podniosła, że zaskarżona decyzja jest nieporozumieniem zarówno dla niej jaki i dla córki, a przekroczenie dochodu spowodował fakt jednorazowej nagrody w wysokości 1000 zł przyznanej przez pracodawcę za długoletni – dziesięcioletni staż pracy. Odwołująca się zaznaczyła, że uprawniona córka D. jest osobą niepełnosprawną w stopniu trwałym. Jest uczennicą Liceum Ogólnokształcącego i uczy się w klasie maturalnej. Nadto odwołująca się podniosła, że sama nie jest w stanie pokrywać wszelkich kosztów związanych z chorobą, nauką i wydatkami codziennymi. Decyzją z dnia 16 grudnia 2009 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze po rozpatrzeniu powyższego odwołania uchyliło zaskarżoną decyzję w całości i umorzyło postępowanie organu pierwszej instancji. Jako podstawę prawną wskazano art. 15, art. 2 i art. 9 ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów w związku Z rozporządzeniem Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 28 lipca 2008 r. w sprawie sposobu i trybu postępowania, sposobu ustalania dochodu oraz wzorów wniosku, zaświadczeń i oświadczeń o ustalenie prawa do świadczeń z funduszu alimentacyjnego. Na uzasadnienie podano, że adresatem decyzji organu I instancji powinna być strona, którą jest D. M. jako osoba pełnoletnia, a nie jej pełnomocnik. Zdaniem organu odwoławczego - z treści pouczenia zawartego w druku wniosku wynika, że pełnomocnik mógł podpisać wniosek, ale "jako wnioskodawcę i zarazem osobę uprawnioną należało wpisać osobę uprawnioną czyli Panią D. M.). Zdaniem tego organu –"W przedmiotowej sprawie nie można było wszczynać i przeprowadzić postępowania przed organem I instancji, ponieważ Wniosek o ustalenie prawa do świadczeń z funduszu alimentacyjnego nie pochodzi od osoby uprawnionej". Jednocześnie zaznaczono, że D. M. może wystąpić z nowym wnioskiem o ustalenie prawa do świadczeń z funduszu alimentacyjnego. Na powyższą decyzję złożyła skargę E. M. wnosząc o przyznanie świadczeń alimentacyjnych bezpośrednio pełnoletniej córce D. M. W konsekwencji skarga zmierza do uchylenia zaskarżonej decyzji. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie podtrzymując argumenty jak w zaskarżonej decyzji. W aktach sprawy zalega Postanowienie Prezydenta Miasta z dnia [...] 2010 r. nr [...] o zawieszeniu z urzędu postępowania w sprawie ustalenia świadczeń alimentacyjnych z wniosku D. M. z dnia 8 stycznia 2010 r. do czasu rozpatrzenia niniejszej sprawy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Wojewódzki Sąd Administracyjny zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. (Dz. U. Nr 153, poz.1270) – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (p.p.s.a.) sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej i bada legalność zaskarżonego aktu administracyjnego stosownie do przepisu art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) nie będąc w sprawowaniu tej kontroli związany granicami skargi – zarzutami, wnioskami oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.). W ramach tej kognicji Sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu administracyjnego nie naruszono przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny, zgodnie więc z podanymi wyżej ustawowymi kompetencjami bada, czy treść zaskarżonej decyzji jest zgodna z prawem i czy postępowanie prowadzące do jej wydania było niewadliwe i rzetelne. Zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego - skarga jest uzasadniona. Bezspornym jest, że skarżąca E. M. składając wniosek w dniu 7 sierpnia 2009 r. w Urzędzie Miasta z o przyznanie prawa do świadczeń z funduszu alimentacyjnego załączyła jednocześnie pełnomocnictwo udzielone jej przez pełnoletnią córkę D. M. do ubiegania się w jej imieniu o przyznanie prawa do świadczeń z funduszu alimentacyjnego. Zdaniem Sądu - z okoliczności tej organy obu instancji nie wywiodły właściwych wniosków, a powinny uznać to, co wynika z istoty pełnomocnictwa, że wniosek o przyznanie prawa do świadczeń z funduszu alimentacyjnego został złożony przez D. M. i to D. M. jako osoba pełnoletnia jest nie tylko uprawnioną do świadczeń, ale i wnioskującą o ich przyznanie. Stroną postępowania administracyjnego powinna zostać uznana D. M. a nie jej pełnomocnik – matka, E. M., która – z racji złożonego pełnomocnictwa – działała wyłącznie w imieniu pełnoletniej córki jako strony postępowania. Z powyższego wynika, że niewątpliwie wniosek złożony w dniu 7 sierpnia 2009 r. w Urzędzie Miasta z o przyznanie prawa do świadczeń z funduszu alimentacyjnego jest wnioskiem D. M. jako osoby pełnoletniej uprawnionej do tych świadczeń. Inną sprawą – zdaniem Sądu - jest kwestia prawidłowości powyższego wniosku, w szczególności jego formy. Należy zauważyć, że kwestie związane z prawem do świadczeń z funduszu alimentacyjnego reguluje ustawa z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (Dz. U. z 2009 r., nr 1, poz. 7 z późn. zm.). W oparciu o art. 15 ust. 9 tej ustawy zostało wydane rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 28 lipca 2008 r. w sprawie sposobu i trybu postępowania, sposobu ustalania dochodu oraz wzorów wniosku, zaświadczeń i oświadczeń o ustalenie prawa do świadczeń z funduszu alimentacyjnego (Dz. U. Nr 136, poz. 855), które w § 1 i § 2 stanowi m.in.: "§ 1. Rozporządzenie określa: 3) wzory: a) wniosku o ustalenie prawa do świadczeń,(...). § 2. 1. Postępowanie w sprawie o przyznanie świadczeń wszczyna się na podstawie wniosku o ustalenie prawa do świadczeń, zwanego dalej "wnioskiem", którego wzór określa załącznik nr 1 do rozporządzenia." Jest niewątpliwym, że wniosek złożony w dniu 7 sierpnia 2009 r. w Urzędzie Miasta o przyznanie prawa do świadczeń z funduszu alimentacyjnego dla D. M. został nieprawidłowo wypełniony, a w szczególności jego Część I. 1. zatytułowana: "Dane osoby ubiegającej się o świadczenia" została wypełniona niezgodnie z pouczeniem zawartym w formularzu tego wniosku. Jednakże, wbrew stanowisku organu II instancji – nieprawidłowo wypełniony wniosek nie skutkuje brakiem możliwości wszczęcia i prowadzenia postępowania w sprawie, a jedynie powoduje konieczność wezwania strony lub jej pełnomocnika do jego poprawienia (ze wskazaniem w jakim zakresie). Świadczy o tym wprost treść § 5 ust. 1 cytowanego wyżej rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 28 lipca 2008 r.: "§ 5. 1. W przypadku złożenia nieprawidłowo wypełnionego wniosku organ właściwy wierzyciela wzywa pisemnie wnioskodawcę do poprawienia lub uzupełnienia wniosku w terminie 14 dni od dnia otrzymania wezwania." Sąd podkreśla, że strona, czy jej pełnomocnik może złożyć do organu wniosek o przyznanie świadczeń z funduszu alimentacyjnego nawet w formie zwykłego pisma, podania, które powoduje wszczęcie postępowania zobowiązując organ do działania zgodnie z obowiązującymi przepisami. Powyższe stanowisko jest wyjaśnione w literaturze prawniczej, a w szczególności w publikacji W. Maciejko (Sł. Pracow. 2009/1/32): "Wprowadzenie sformalizowanych druków urzędowych zawierających wnioski [o przyznanie świadczeń z funduszu alimentacyjnego] powoduje, że do przyznania świadczenia nie może dojść na podstawie wniosku sporządzonego przez stronę samodzielnie, w formie zwykłego pisma (podania). Podanie złożone w postaci odręcznego pisma jest skuteczne tylko w tym sensie, że wszczyna postępowanie i zobowiązuje organ do tego, aby domagał się od strony usunięcia braków wniosku poprzez dołączenie pisma (uzupełnienie go) na urzędowym druku. Wskutek złożenia podania [o przyznanie świadczeń z funduszu alimentacyjnego] z pominięciem formy druku urzędowego organ będzie miał obowiązek uznać, że doszło do złożenia wniosku, ale do rozpatrzenia sprawy brakuje wciąż "dokumentu", którym jest wypełniony urzędowy formularz wniosku. W takim przypadku organ, na podstawie § 5 ust. 2 rozporządzenia [z dnia 28 lipca 2008 r. w sprawie sposobu i trybu postępowania, sposobu ustalania dochodu oraz wzorów wniosku, zaświadczeń i oświadczeń o ustalenie prawa do świadczeń z funduszu alimentacyjnego], powinien wezwać stronę do uzupełnienia brakującego dokumentu." Przy ponownym rozpatrzeniu sprawy organy wezwą E. M. jako pełnomocnika D. M. o poprawienie wniosku lub też – wobec treści postanowienia Prezydenta Miasta z dnia [...] 2010 r. nr [...] świadczącego o złożonym przez D. M. wniosku z dnia 8 stycznia 2010 r. – dołączą prawidłowo wypełniony wniosek i rozpoznają niniejszą sprawę jako sprawę z wniosku D. M. działającej przez E. M. jako pełnomocnika pełnoletniej córki. Mając powyższe ustalenia i przepisy prawa na względzie Sąd stwierdził, że organy administracyjne wydały decyzje z naruszeniem przepisów postępowania mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy i w związku z tym - w oparciu o powołane wyżej przepisy oraz o art. 145 § 1 pkt 1"c" p.p.s.a. orzekł - jak w wyroku.