III SA/Kr 1500/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Piotr Lechowski (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 26 kwietnia 2012 r. wniosku A w K o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi A w K na rozstrzygnięcie Zarządu Województwa z dnia 18 listopada 2011 r. znak: [...] w przedmiocie negatywnego rozpatrzenia odwołania postanawia przyznać prawo pomocy w zakresie całkowitym przez zwolnienie od kosztów i ustanowienie adwokat Rozstrzygnięciem z dnia 18 listopada 2011r. znak: [...] Zarząd Województwa negatywnie rozpatrzył odwołanie A w K od rozstrzygnięcia z dnia 27 września 2011r. w przedmiocie protestu na informację o odrzuceniu wniosku o dofinansowanie projektu p.t. "Kompetentny przedsiębiorca" ze względu na niezgodność z kryteriami horyzontalnymi określonymi w części A Karty Oceny Merytorycznej. Na powyższe rozstrzygnięcie Zarządu Województwa A wniosło datowaną na 13 grudnia 2011r. skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie zarejestrowaną do niniejszej sygnatury. Przy skardze załączono wniosek o przyznanie prawa pomocy. Strona skarżąca domagała się zwolnienia z obowiązku ponoszenia kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata z uwagi na brak wystarczających środków finansowych, umożliwiających uiszczenie stosownych opłat. Wskazała, że stowarzyszenie jest organizacją non – profit, a wszelkie środki finansowe, które znajdują się w dyspozycji są na bieżąco przeznaczane na realizację celów statutowych. Stowarzyszenie dodało, iż obecnie nie posiada majątku trwałego. Dodatkowo strona skarżąca oświadczyła, iż jest organizacją społeczną, prowadzącą statutowo działalność oświatową, posiadającą status organizacji pożytku publicznego. Członkowie Stowarzyszenia to osoby prowadzące na co dzień działalność dydaktyczną, natomiast nie ma wśród nich prawników. Wskazała, iż jest organizacją nie nastawioną na zysk, a cele takiej organizacji nie przewidują wydatków typu opłaty sądowe. Z dokumentów zgromadzonych w aktach sprawy wynika, że cele statutowym strony skarżącej – A w K jest prowadzenie działalności edukacyjno – popularyzatorskiej, publicystycznej i informacyjnej, upowszechniającej wiedzę z zakresu zachowań pro- zdrowotnych, pro- rodzinnych, pro- społecznych, pro- obywatelskich, pro- ekologicznych, pro- przedsiębiorczych. W tym zakresie Stowarzyszenie ma współdziałać z władzami, organizacjami i instytucjami. Prowadzi też działalność odpłatną służącą celom statutowym oraz nieodpłatną w zakresie działalności edukacyjnej. Strona skarżąca posiada rachunek bankowy, na którym zgromadzone są środki finansowe w wysokości 204,91 zł. Wysokość kapitału Stowarzyszenia jak i wartość środków trwałych określono na 0,00 zł. Z akt innych spraw skarżącej przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym, sądowi znane są: kopia uchwały dotyczącej aktualnej wysokości składek członkowskich, wyciągi z ujawnionego rachunku bankowego obejmującego historię przeprowadzonych na nim operacji z okresu ostatnich trzech miesięcy (na dzień 30.04.2011r.), kopia bilansu za rok 2009 i 2010 (na dzień 31.12.2009 suma aktywów/pasywów 7 714,24 zł, na dzień 31.12.2010 suma aktywów/pasywów 4170,48 zł), rachunek zysków i strat na dzień 31.12.2009r. wskazujący na kwotę wyniku finansowego brutto 6 056,67 zł. , oraz na dzień 31.12.2010r. wskazujący na kwotę wyniku finansowego brutto 2512,91 zł. Stowarzyszenie liczy obecnie 15 członków. Aktualnie nie posiada majątku ruchomego ani nieruchomego, nie prowadzi działalności gospodarczej, nie korzysta z dotacji, darowizn. Postanowieniem z 14 lutego 2012 r. Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie oddalił wniosek strony skarżącej o zwolnienie od kosztów sądowych i przyznał skarżącej prawo pomocy w zakresie częściowym przez ustanowienie na jej rzecz adwokata z urzędu. Stowarzyszenie wniosło datowany na 16 marca 2012 r. sprzeciw od powyższego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje. Zgodnie z art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ). dalej p.p.s.a., skutecznie wniesiony sprzeciw powoduje utratę mocy zaskarżonego postanowienia, co skutkuje rozpoznaniem wniosków przez sąd. Wniosek strony skarżącej zasługuje na uwzględnienie. Instytucja przyznania prawa pomocy stanowi pomoc państwa dla osób i instytucji, które z uwagi na ich trudną sytuację materialną nie mogą ponieść jakichkolwiek lub pełnych kosztów postępowania. Służy ona realizacji wyrażonego art. 45 Konstytucji prawa do sądu i stanowi odstępstwo od statuowanej art. 199 p.p.s.a. zasady, że strona ponosi koszty związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. W myśl art. 246 § 2 pkt 1 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie prawnej w zakresie całkowitym warunkowane jest wykazaniem, że nie ma środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania. Z przyznaniem prawa pomocy w zakresie całkowitym łączy się (na wniosek) także ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. W odniesieniu do osób prawnych lub jednostek organizacyjnych nie posiadających osobowości prawnej ustanowienie pełnomocnika z urzędu warunkowane jest spełnienie warunku, o którym mowa w art. 246 § 3 p.p.s.a. Z przepisu art. 246 p.p.s.a. wynika, że to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar wykazania przesłanek do uzyskania tego prawa. W niniejszej sprawie zachodzi sytuacja, w której należy uznać, że stowarzyszenie A w K nie ma możliwości sfinansowania kosztów postępowania w rozumieniu art. 246 § 2 pkt 1 i 2 p.p.s.a. Faktem jest, że realizując własną liberalną politykę odnośnie składek członkowskich ogranicza w ten sposób źródło dochodu, które mogłoby być przeznaczone na ewentualne koszty postępowania. Jednakże jak podkreślił NSA w postanowieniu z 4 sierpnia 2010 II FZ 369/10 przesłanką przyznania prawa pomocy nie jest ocena wykorzystania przez wnioskodawcę możliwości pozyskania środków finansowych. Zwrócić należy uwagę na faktyczną kondycję finansową strony skarżącej na dzień 18.11.2011r. dysponuje jedynie kwotą 204,91 zł. Jak wynika ze sprawozdania finansowego skarżący ponosi w związku ze swą działalnością statutową spore koszty administracyjne. W roku 2010 była to łącznie kwota ok. 2747,24 zł. Zakładając, że A koszty te ponosi w sposób ciągły należy przyjąć, że wykazała, iż nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania, stąd Sąd orzekł na podstawie art. 246 § 2 pkt 1 p.p.s.a.