III SA/Kr 1502/11

Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie – Grzegorz Karcz po rozpoznaniu w dniu 23 marca 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. O. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi M. O. – "A" na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 21 października 2011 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej postanawia: przyznać skarżącemu prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie skarżącego od kosztów sądowych w całości. Skarżący w złożonym na urzędowym formularzu "PPF" wniosku o przyznanie prawa pomocy domagał się zwolnienia od kosztów sądowych Objaśniając swoją sytuację rodzinną podał, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z pięciorgiem dzieci. Określając majątek swój i osób pozostających z nim we wspólnym gospodarstwie domowym uwidocznił, że w jego skład wchodzi dom w surowym stanie od dwudziestu paru lat o powierzchni użytkowej ok. 200 m2 i 120 m2 powierzchni mieszkalnej. Nie posiada zasobów pieniężnych a z przedmiotów wartościowych stary samochód z 1999 r. i dzierżawioną naczepę. Wskazując na dochody swego gospodarstwa domowego skarżący podniósł, że sam nie ma obecnie dochodu, jeden z synów zarabia po 40 zł dziennie a drugi 2100 zł miesięcznie. Uzasadniając swoje starania zaakcentował, że od stycznia br jest wdowcem. Z uwagi na regres w robotach i okres zimowy nie wykonuje obecnie usług transportowych. Ma na utrzymaniu liczną rodzinę. Pięcioro dzieci mieszka z wnioskodawcą. Dwoje dzieci jest w wieku szkolnym, córka na studiach za którą płaci mieszkanie i utrzymuje. Twierdzi, że obecnie nie ma pieniędzy nawet na lekarstwa kardiologiczne choć jest po ciężkim zawale serca. Pomaga mu rodzina. Pełnomocnik działa pro bono z racji długoletniej znajomości. Zalega z opłatami gazu za styczeń i luty na kwotę 445 zł, za prąd na 257 zł, na telefony po 257 zł i 178 zł. Z uwagi na brak pracy i dochodów dręczą go myśl samobójcze. Do wniosku skarżący dołączył kopię rachunków za prąd na 352,14 zł oraz 10 zł, rachunku za telefon i Internet na 178,14 zł, rachunku za telefon komórkowy na 258,53 zł. Z wcześniejszych wyjaśnień skarżącego wynika, że skarżący boryka się z zadłużeniem na ok. 40.000 zł, brakuje mu na obowiązkowe ubezpieczenia samochodu a bieżące skromne wydatki na żywność dla domu pokrywa syn skarżącego. Mając na uwadze powyższe zważyć należało co następuje: Stosownie do art. 252 ppsa w związku z art. 246 §1 pkt. 2 osoba fizyczna może domagać się przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym m.in. poprzez zwolnienie od kosztów sadowych (art. 245 §3 ppsa) o ile – poza wnioskiem (art. 243 ppsa) - złoży oświadczenie którym wykaże, że nie jest w stanie ponieść tych kosztów bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny. Oświadczenie to zgodnie z wolą ustawodawcy ma być "dokładne" (art. 252 ppsa) a owa dokładność stopniowana jest przekonaniem sądu i referendarza, że strona podnoszone przez siebie okoliczności "wykazała". Zgodnie natomiast z art. 255 ppsa jeżeli oświadczenie strony okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych względnie wzbudzi wątpliwości można zażądać od strony dodatkowych oświadczeń oraz przedłożenia dokumentów źródłowych. Zestawienie tych przepisów pozwala dojrzeć przyjętą przez ustawodawcę konstrukcję prawną, która opiera się na założeniu, że jeżeli oświadczenie strony pozwala na zorientowanie się w sytuacji strony i nie wzbudza jakichś istotnych wątpliwości to tym samym nie ma obowiązku wzywania strony o składanie dodatkowych oświadczeń i przedkładanie dokumentów źródłowych. Konkludując należy stwierdzić, że jeżeli na podstawie przyjętego oświadczenia sąd dojdzie do przekonania, że ma do czynienia z osobą "biedną" w potocznym tego słowa znaczeniu lub jeśli stwierdzi, że wymagane koszty postępowania pozostają w takiej dysproporcji z deklarowanym przez nią stanem majątkowym, że strony nie będzie stać na ich poniesienie to może wydać rozstrzygniecie bez konieczności prowadzenia dalszych czynności. W realiach niniejszej sprawy skarżący złożył oświadczenie o jakim mowa w art. 252 ppsa wskazując na swój stan rodzinny, majątek, dochody. Oświadczenia te poparte częściowo przedłożonymi kopiami dokumentów źródłowych są wystarczające do oceny możliwości płatniczych strony. Te nie rysują się szczególnie. Rodzina nie należy bowiem do "zamożnych" w potocznym tego słowa znaczeniu. Tak bowiem wypada postrzegać wdowca z pięciorgiem dzieci, zadłużonego, bez pracy i bieżących dochodów zmuszonego poszukiwać wsparcia u rodziny i dzieci. Nie można też tracić z pola widzenia sygnalizowanych problemów zdrowotnych skarżącego. Z zasad doświadczenia życiowego wynika, że przy obecnym poziomie cen oraz usług skromne środki jakimi dysponuje syn skarżącego wystarczają w istocie na opędzenie najpilniejszych potrzeb życia codziennego. Sprzedaży bądź obciążenia domu, który to majątek zabezpiecza potrzeby bytowe rodziny celem zdobycia środków na koszty sądowe trudno zaś wymagać od skarżącego albowiem rozporządzenia tego rodzaju godziłyby w podstawy egzystencji rodziny. Mając na uwadze powyższe a także ustaloną wysokość wpisu od skargi (vide: zarządzenie z 17.01.2012 r.) można stwierdzić, że skarżący nie jest w stanie opłacić kosztów sądowych bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny. W konsekwencji udzielono skarżącemu wnioskowanej pomocy o którym to prawie traktują przepisy oddziału 2 rozdziału III działu V ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekając jak w sentencji na podstawie art. 246 §1 pkt. 2 ppsa w związku z art. 245 §3 ppsa.