III SA/Kr 1504/11
PostanowienieWSA w Krakowie2012-02-02
Skład orzekający: Monika Rudzka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba pozbawiona wolności, nieposiadająca zatrudnienia i środków finansowych, może zostać zwolniona od kosztów sądowych i otrzymać adwokata z urzędu w postępowaniu administracyjnosądowym?Ratio decidendi
Osoba pozbawiona wolności, która nie posiada zatrudnienia ani środków finansowych, może zostać zwolniona od kosztów sądowych i otrzymać adwokata z urzędu, jeśli wykaże, że nie jest w stanie ponieść żadnych kosztów postępowania. Ciężar dowodu spoczywa na wnioskodawcy, który musi udokumentować swoją trudną sytuację materialną.Stan faktyczny
Skarżący, przebywający w zakładzie karnym, złożył skargę na uchwałę Rady Miasta dotyczącą zasad wynajmowania lokali. Do skargi dołączył wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata z urzędu, załączając zaświadczenie o braku zatrudnienia i środków finansowych. Po uzupełnieniu wniosku na urzędowym formularzu, sąd rozpoznał sprawę.Rozstrzygnięcie
I) zwolniono skarżącego od kosztów sądowych; II) ustanowiono dla skarżącego adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie - Monika Rudzka po rozpoznaniu w dniu 2 lutego 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku S. R. – S. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi S. R. – S. na uchwałę Rady Miasta z dnia 24 października 2007 r. Nr: [...] w przedmiocie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu Gminy p o s t a n a w i a I) zwolnić skarżącego od kosztów sądowych; II) ustanowić dla skarżącego adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie na uchwałę Rady Miasta z dnia 24 października 2007 r. Nr: [...] w przedmiocie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu Gminy, skarżący S. R. – S. zawarł wniosek o "umorzenie kosztów związanych z przyjęciem skargi z uwagi na brak środków finansowych i zatrudnienia w Z.K.". Do skargi załączone zostało zaświadczenie Dyrektora Zakładu Karnego z dnia 3 listopada 2011 roku o braku zatrudnienia skarżącego i nieposiadaniu przez niego środków finansowych na koncie.
Wniosek o przyznanie prawa pomocy nie został złożony w przewidzianej prawem formie, wobec tego, w wykonaniu zarządzenia Przewodniczącego Wydziału z dnia 20 grudnia 2011 roku, skarżącemu został przesłany urzędowy formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy "PPF" celem jego wypełnienia i odesłania do tut. sądu w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia, pod rygorem pozostawienia bez rozpoznania wniosku o przyznanie prawa pomocy.
W zakreślonym terminie skarżący uzupełnił brak przesyłając wypełniony formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy. Z zakreślenia dokonanego w rubryce 4 formularza wynika, że wnioskodawca domaga się zwolnienia od kosztów sadowych w całości oraz ustanowienia na jego rzecz adwokata z urzędu. We wniosku skarżący oświadczył, że przebywa w Zakładzie Karnym. Nie dysponuje żadnym majątkiem, nie posiada oszczędności, jak również przedmiotów wartościowych. Nie ma zatrudnienia. Zmiana przepisu uniemożliwiająca staranie się o przydział mieszkania jeszcze podczas pobytu w Zakładzie Karnym czyni skarżącego osobą bezdomną na długie lata po opuszczeniu tego Zakładu.
Mając na uwadze powyższe zważono, co następuje:
Celem instytucji prawa pomocy jest zapewnienie osobie wnioskującej szeroko rozumianego prawa do sądu, a wiec możliwości skorzystania ze wszystkich przysługujących stronie uprawnień, jeżeli znajduje się ona w położeniu uniemożliwiającym poniesienie we własnym zakresie związanych z tym kosztów.
Przyznanie prawa pomocy, zgodnie z art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zmianami) przysługuje osobie fizycznej, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (prawo pomocy w zakresie całkowitym), lub gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (prawo pomocy w zakresie częściowym). W niniejszej sprawie skarżący domaga się przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata z urzędu.
Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno sprowadzać się do przypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście obiektywnie niemożliwe. Użyte w art. 246 ustawy sformułowanie "gdy osoba wykaże" oznacza, iż to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uzasadniającej przyznanie prawa pomocy we wnioskowanym zakresie.
W ocenie orzekającego skarżący uwiarygodnił w sposób wystarczający i skuteczny, że nie posiada środków na pokrycie kosztów sądowych, jak również wynagrodzenia pełnomocnika z wyboru. Przebywając w zakładzie karnym wnioskodawca ma ograniczone możliwości znalezienia zatrudnienia (jedynie w przedsiębiorstwie prowadzonym przez placówkę penitencjarną). Jak wynika z zaświadczenia z dnia 3 listopada 2011 roku wydanego przez Dyrektora Zakładu Karnego skazany S. R. – S. nie jest zatrudniony w tamtejszej jednostce z powodu braku wolnych miejsc pracy. Nie posiada on również żadnych środków pieniężnych na koncie. Ponadto skarżący wskazał, że nie posiada żadnego majątku.
Biorąc powyższe pod uwagę uznano, że w przedmiotowej sprawie skarżący nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów zainicjowanego postępowania sądowego. Z tych względów orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 245 § 2, art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zmianami).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło