III SA/Kr 1505/17

WyrokWSA w Krakowie2018-04-25

Skład orzekający: Barbara Pasternak, Kazimierz Bandarzewski, Janusz Bociąga

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy pracownik (sprzedawca) może zostać obciążony opłatami za czynności kontrolne, badania toksykologiczne i koszty zniszczenia produktów, jeśli organ prowadzący postępowanie miał wiedzę, że działalność gospodarczą w kontrolowanym lokalu prowadziła spółka, a nie osoba fizyczna?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że obciążenie sprzedawcy (pracownika) opłatami za czynności kontrolne, badania i koszty zniszczenia produktów jest rażąco niesprawiedliwe i sprzeczne z zasadami praworządności, jeśli organ prowadzący postępowanie wiedział, że faktycznym podmiotem prowadzącym działalność gospodarczą była spółka. W takiej sytuacji koszty te powinny obciążać przedsiębiorcę, a nie jego pracownika, chyba że istnieją inne dowody wskazujące inaczej.
Stan faktyczny
Wojewódzki Inspektor Sanitarny nałożył na J. K. opłaty za czynności kontrolne oraz koszty badań i zniszczenia produktów zabezpieczonych podczas kontroli sklepu. J. K., pracownik sklepu, twierdziła, że nie jest właścicielem towaru i że działalność gospodarczą prowadziła spółka. Organy administracji utrzymały decyzje w mocy, obciążając J. K. kosztami. Sąd administracyjny uznał, że organy miały wiedzę o faktycznym prowadzeniu działalności przez spółkę, co czyni obciążenie pracownika kosztami rażąco niesprawiedliwym.
Rozstrzygnięcie
Sąd uchylił zaskarżone decyzje Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego oraz poprzedzające je decyzje organu I instancji i zasądził od Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Pasternak Sędziowie WSA Kazimierz Bandarzewski WSA Janusz Bociąga (spr.) Protokolant Małgorzata Krasowska-Świt po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 kwietnia 2018 r. spraw ze skarg J. K. na decyzje Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia 6 października 2017 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia opłaty za czynności kontrolne, z dnia 5 października 2017 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia opłaty za czynności kontrolne I. uchyla zaskarżone decyzje oraz poprzedzające je decyzje organu I instancji; II. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego na rzecz skarżącej J. K. kwotę 1394 (tysiąc trzysta dziewięćdziesiąt cztery) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. 1/ Wojewódzki Inspektor Sanitarny decyzją z dnia 5 października 2017 r. nr [...] działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. związku z art. 44b, art.44c ust. 1, 6, 7, 8, 9 i art. 4 pkt 11 a, pkt 27, pkt 34 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu narkomanii (Dz. U. z 2017 r. poz. 783 ze zm. zwana dalej: u.o.p.n.), art. 4 ust. 1 pkt 9a, art. 12 ust. 1, art. 36 ust. 1 i ust. 2, art. 37 ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (Dz. U. z 2015 r. poz. 1412 ze zm.), § 1, § 2, § 6 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 5 marca 2010 r. w sprawie sposobu ustalania wysokości opłat za badania laboratoryjne oraz inne czynności wykonywane przez organy Państwowej Inspekcji Sanitarnej (Dz. U. Nr 36, poz. 203), art. 47 § 1 i art. 63 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa, art. 60 pkt 7 i art. 61 ust. 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych po rozpatrzeniu odwołania wniesionego przez J. K. od decyzji Powiatowego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] 2017 r., znak: [...], nr [...], nr [...] w przedmiocie nałożenia opłaty w kwocie 311 zł za czynności wykonane w ramach bieżącego nadzoru sanitarnego polegające na przeprowadzeniu kontroli w dniu 5 maja 2016 r. w punkcie sprzedaży: M w K, z zakresu przestrzegania zakazu wprowadzania do obrotu środków zastępczych w wyniku których stwierdzono, że w obrocie znajdują się produkty w opakowaniach jednostkowych, co do których zachodzi uzasadnione podejrzenie, że są środkami zastępczymi utrzymał decyzję organu I instancji w mocy; 2/ Wojewódzki Inspektor Sanitarny decyzją z dnia 6 października 2017 r. nr [...] na podstawie art. 138 § 1 w związku z art. 44b, art.44c ust. 1, 4, 5, 6, 7 i art. 4 pkt 11 a, pkt 27, pkt 34 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii, art. 4 ust. 1 pkt 9a, art. 12 ust.1, art. 36 ust. 1 i ust. 2, art. 37 ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej po rozpatrzeniu odwołania wniesionego przez J. K. od decyzji Powiatowego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] 2017 r. w przedmiocie nałożenia opłaty w wysokości 3006 zł, -jako koszt zniszczenia oraz koszt badania toksykologicznego wraz z opinią biegłego produktów zabezpieczonych w trakcie kontroli w dniu 5 maja 2016 r., to jest: AAS, TTH, ASD, TC, TS, AK, AT, AA, TMC, AB utrzymał decyzję organu I instancji w mocy. Niniejsze decyzje zapadły w następującym stanie faktycznym i prawnym. W dniu 5 maja 2016 r. organ I instancji, przeprowadził w sklepie "M" w K na os. Z pawilon [...] kontrolę w zakresie przestrzegania przez przedsiębiorcę przepisów regulujących zakaz wprowadzania do obrotu na terytorium Rzeczypospolitej środków zastępczych. Mając na względzie uzasadnione podejrzenie, że sprzedawane w przedmiotowym sklepie produkty mogą stwarzać bezpośrednie zagrożenie dla życia lub zdrowia ludzi, Powiatowy Inspektor Sanitarny skorzystał z uprawnień wskazanych w art. 10 § 2 K.p.a. i odstąpił od zasady czynnego udziału strony w postępowaniu. Podpisania protokołu z dnia 5 maja 2016 r. dokonała J. K. Podczas kontroli stwierdzono, iż w obrocie znajdują się produkty w opakowaniach jednostkowych o nazwach: AAS - 3 szt., TTH - 7 szt., ASD - 4 szt., TC - 3 szt., TS - 2 szt., AK- 2 szt., AT - 2 szt., AA - 1 szt, TMC -2 szt, AB - 1 szt. Z uwagi na fakt, iż oferowane w sprzedaży ww. produkty posiadły znamiona środków zastępczych, za czym przemawiała forma handlowa tych produktów, brak prawidłowego oznakowania (składu, przeznaczenia i pochodzenia produktu, brak opisu w języku polskim), w trakcie kontroli zabezpieczono te produkty zgodnie z protokołem poboru prób nr [...] z dnia 5 maja 2016 r. oraz postanowieniem o zabezpieczeniu produktu z dnia 5 marca 2016 r. nr [...], znak: [...]. W toku prowadzonej kontroli stwierdzono, iż w lokalu znajdowała się tylko i wyłącznie sprzedawczyni J. K., która oświadczyła, że w tym lokalu pracuje od 5 dni, przez 11 godzin w ciągu dnia. Poinformowała również, że nie zna danych pracodawcy, nie ma też umowy o pracę. Ofertę pracy znalazła na portalu [...] (tj. stawka 12 zł/godz., podany nr telefonu). Po skontaktowaniu się z osobą z ogłoszenia - mężczyzną, następnie umówiła się z nim w parku. Na spotkaniu mężczyzna wręczył jej klucze do lokalu. J. K. oświadczyła również, iż w lokalu prawdopodobnie pracuje jeszcze jedna osoba, której personaliów nie zna. W sklepie nie ma magazynu towaru. Towar w postaci amuletów jest codziennie przygotowywany na ladzie przed jej przyjściem do pracy. Każdego dnia sporządza kartę rozliczeniową (dołączona do akt sprawy). Sklep składa się z pomieszczenia, które za pomocą płyt drewnianych podzielono na część dla klienta oraz część dla pracowników w którym zapewniono wyłącznie oświetlenie sztuczne. Wydzielono również toaletę. W pomieszczeniu sklepu znajduje się lada, sofa oraz biurko. Sprzedaż produktów odbywa się poprzez okienko podawcze wycięte w ścianie przy drzwiach wejściowych o wymiarach ok. 10 cm x 15 cm. Klienci nie wchodzą do wnętrza pomieszczenia sklepu. W trakcie kontroli zabezpieczono również ulotkę promującą sklep (załączona do akt sprawy), na której znajdował się napis: "[...]." Zgodnie z art. 44c ust. 1 i ust. 3 u.o.p.n. w przypadku stwierdzenia wytwarzania lub wprowadzania do obrotu produktu, co do którego zachodzi uzasadnione podejrzenie, że jest on środkiem zastępczym lub nową substancją psychoaktywną, właściwy ze względu na miejsce wytwarzania lub wprowadzania do obrotu państwowy inspektor sanitarny nakazuje, w drodze decyzji, wstrzymanie wytwarzania tego produktu lub wycofanie go z obrotu, na czas niezbędny do przeprowadzenia badań mających na celu ustalenie, czy jest on środkiem zastępczym lub nową substancją psychoaktywną, nie dłuższy jednak niż 18 miesięcy. W związku z powyższym Powiatowy Inspektor Sanitarny decyzją z dnia [...] 2016 r, wycofał z obrotu oraz zatrzymał poprzez przejęcie i przechowanie zabezpieczone produkty, na czas niezbędny do przeprowadzenia oceny i badań ich bezpieczeństwa, tj. na okres nieprzekraczający 18 miesięcy, wstrzymał wprowadzanie do obrotu ww. produktów, co do których zachodziło podejrzenie, że są środkami zastępczymi lub nowymi substancjami psychoaktywnymi. Od tej decyzji J. K. nie odwołała się. Organ I instancji przekazał pobrane próbki produktów (wyrobów) do Pracowni Toksykologii Katedry i Zakładu Medycyny Sądowej Uniwersytetu. Organ otrzymał sprawozdanie Sądowo-Lekarskie z przeprowadzonych badań toksykologicznych z dnia 7 grudnia 2016 r., znak: [...]. W sprawozdaniu wskazano, że w wyniku analizy toksykologicznej produktów (wyrobów): AAS, TTH, ASD, TC, T S, AK, AT, AA, TMC, AB stwierdzono, iż substancje te wyczerpują pojęcie środka zastępczego oraz nowej substancji psychoaktywnej w rozumieniu art. 4 pkt. 11a i pkt 27 u.o.p.n. Stosownie do art. 75 § 1 K.p.a. wyniki badań włączono do materiału dowodowego, gdyż w sposób oczywisty miały one znaczenie dla wyjaśnienia istoty sprawy. Organ I instancji ustalił, że skarżąca wprowadził do obrotu środki zastępcze i nowe substancje psychoaktywne, co zostało potwierdzone tymi wynikami badań. Powiatowy Inspektor Sanitarny [...] 2016 r., wydał decyzję o nałożeniu na J. K. karę pieniężną w wysokości 30. 000 zł za naruszenie ustawowego zakazu wprowadzania do obrotu środków zastępczych i nowych substancji psychoaktywnych co jest wypełnieniem obowiązku nałożonego art. 52a u.o.p.n. 1/ Organ I instancji decyzją z dnia [...] 2017 r., znak: [...], nr [...], nr [...] nałożył opłatę w kwocie 311 zł (za czynności wykonane w ramach bieżącego nadzoru sanitarnego; 2/ Organ I instancji decyzją z dnia [...] 2017 r. znak [...] nałożył na J. K. opłatę w wysokości 3006,00 zł jako koszt zniszczenia oraz koszt badania toksykologicznego wraz z opinią biegłego produktów zabezpieczonych w trakcie kontroli. Odwołania o identycznej treści od tych obu decyzji organu I Instancji z dnia [...] 2017 r. wniosła J. K., zarzucając zaskarżonym decyzjom naruszenie: a/ art. 107 § 3, art. 7, art. 8, art. 11, art. 77 oraz art. 80 K.p.a. polegające na dowolnym i niepopartym jakimkolwiek dowodem ustaleniem, że udostępniała osobom trzecim, odpłatnie lub nieodpłatnie środki zastępcze lub nowe substancje psychoaktywne, zaniechanie przeprowadzenia jakiegokolwiek postępowania mającego na celu ustalenie osób (osoby), które faktycznie miałyby nabywać od J. K. środki zastępcze lub nowe substancje psychoaktywne, zaniechanie przeprowadzenia jakiegokolwiek postępowania mającego na celu ustalenie osób (osoby) lub podmiotu, które faktycznie miałyby prowadzić działalność gospodarczą w kontrolowanym punkcie, braku ustalenia ilości rzekomo wprowadzonych przez skarżącą do obrotu środków zastępczych; b/ art. 107 § 3, art. 77 oraz art. 80 K.p.a. poprzez oparcie rozstrzygnięcia na arbitralnie przyjętych przez organ założeniach, które nie mają żadnego odzwierciedlenia w zgromadzonym w toku postępowania materiale dowodowym; c/ art. 28 K.p.a. polegające na całkowitym pominięciu, jako strony postępowania właściciela zabezpieczonych podczas kontroli substancji oraz skierowaniu decyzji do osoby, która w danym punkcie w ogóle nie prowadzi działalności gospodarczej i nie jest właścicielem zabezpieczonych środków; a także naruszenie art. 107 § 3, art. 7, art. 11 oraz art. 77 K.p.a. polegający na braku właściwego uzasadnienia decyzji. Wojewódzki Inspektor Sanitarny rozpoznając odwołania uznał, że zgodnie z art. 4 ust. 34 u.o.p.n. wprowadzanie do obrotu oznacza udostępnienie osobom trzecim, odpłatnie lub nieodpłatnie, środków odurzających, substancji psychotropowych, prekursorów lub środków zastępczych. Definicja ta, w zw. z art. 52 a ust. 1 u.o.p.n., obejmuje zatem każdą postać udostępniania środków zastępczych innej osobie - niezależnie zatem od tego czy odbiorca tych środków jest ich konsumentem czy też wyłącznie pośrednikiem w drodze do konsumenta; niezależnie również od tego czy chodzi o pierwotne udostępnianie produktu innym osobom, czy też o następcze (wtórne) jego udostępnianie. Zatem, "kto wytwarza lub wprowadza na terytorium Rzeczpospolitej Polskiej środek zastępczy, podlega karze pieniężnej w wysokości od 20 000 zł do 1 000 000 zł". W oparciu o przepis art. 100 § 1 Kodeksu pracy to pracownik jest zobowiązany do odmowy wykonania polecenia pracodawcy, o ile nakazywał mu sprzedaż środków zastępczych. Wspomniany przepis nakazuje bowiem wykonanie tylko poleceń, które nie są sprzeczne z przepisami prawa. Polecenie złamania tego zakazu jest zatem bez wątpienia sprzeczne z prawem. Skarżąca była więc nie tylko uprawniona, ale i zobligowany do odmowy wykonania takiego polecenia. Skarżąca nie zaprzecza faktowi sprzedaży "dopalaczy", a zatem świadomie wprowadzała do obrotu wbrew zakazom środki zastępcze i nowe substancje psychoaktywne. W związku z powyższym organ I instancji prawidłowo uznał J. K. za osobę wprowadzająca do obrotu środki zastępcze i nowe substancje psychoaktywne. Zatem zarzut naruszenia przepisów art. 107 § 3, art. 7, art. 8, art. 11, art. 77 oraz art. 80 K.p.a. polegający na dowolnym i niepopartym jakimkolwiek dowodem ustaleniem, że J. K. udostępniała osobom trzecim, odpłatnie lub nieodpłatnie środki zastępcze lub nowe substancje psychoaktywne jest chybiony. Również zarzut, iż organ I instancji zaniechał wyjaśnienia mającego na celu ustalenie osób (osoby) lub podmiotu, które faktycznie miałyby prowadzić działalność gospodarczą w kontrolowanym punkcie jest nie słuszny. W niniejszej sprawie nie budzi wątpliwości okoliczność, że skarżąca nie tylko wyłącznie była obecna w kontrolowanym punkcie sprzedaży, ale osobiście sprzedawała, czyli wprowadzała do obrotu odpłatnie, osobom trzecim produkty w postaci saszetek zawierających środki o niewiadomym składzie, pochodzeniu i przeznaczeniu, zwane potocznie "dopalaczami". Jako potwierdzenie wprowadzania do obrotu stanowi karta rozliczeniowa wykonana przez J. K. "J". Co prawda, twierdzi zarówno w odwołaniu, że sprzedaży tych środków dokonywała nie w swoim imieniu, jednak nie wskazała w czyim, a nawet poprzestała na twierdzeniu, że nie wie w czyim imieniu tego dokonywała. Twierdzenia takie są nie tylko pozbawione zwykłego zdrowego rozsądku, ale wskazują na lekceważący stosunek skarżącego do organów państwowych, w tym organów kontroli. Nie może być tak, aby ktoś kto utrudnia postępowanie następnie zarzucał jego wadliwe prowadzenie organowi, któremu prowadzenie tego postępowania utrudnia wręcz uniemożliwia. Brak danych dotyczących właściciela sklepu, udzielanie wymijających odpowiedzi osobom kontrolującym, zabezpieczenie produktów, które po badaniu okazały się środkami zastępczymi i nowymi substancjami psychoaktywnymi, ilość zabezpieczonych produktów, uznano J. K. za osobę wprowadzająca do obrotu środki zastępcze i nowe substancje psychoaktywne w miejscu ogólnodostępnym, Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 28 K.p.a., co do błędnego określenia strony poprzez przyjęcie, że J. K. była osobą sprzedającą dopalacze w punkcie sprzedaży na os. Z w K, organ II instancji uznał, że zarzut ten nie może zostać uznany za zasadny. Organ I instancji prawidłowo uznał J. K. za adresata decyzji, ze względu na uznanie jej osoby za wprowadzającą środki zastępcze i nowe substancje psychoaktywne do obrotu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, co zostało powyżej dowiedzione. Również zarzut naruszenia art. 107 § 3, art. 77 oraz art. 80 K.p.a. w ocenie organu II instancji jest nieuzasadniony. Zaskarżone decyzje zawierają zarówno uzasadnienie faktyczne jak i prawne. Wysokość nałożonych opłat ustalono w granicach i na podstawi przepisów prawa. Na powyższe decyzje skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wniosła J. K. zarzucając naruszenie: a/ art. 107 § 3, art. 7, art. 8, art. 11, art. 77 oraz art. 80 K.p.a. polegające na dowolnym i niepopartym jakimkolwiek dowodem ustaleniem, że udostępniała osobom trzecim, odpłatnie lub nieodpłatnie środki zastępcze lub nowe substancje psychoaktywne, zaniechanie przeprowadzenia jakiegokolwiek postępowania mającego na celu ustalenie osób (osoby), które faktycznie miałyby nabywać od J. K. środki zastępcze lub nowe substancje psychoaktywne, zaniechanie przeprowadzenia jakiegokolwiek postępowania mającego na celu ustalenie osób (osoby) lub podmiotu, które faktycznie miałyby prowadzić działalność gospodarczą w kontrolowanym punkcie, braku ustalenia ilości rzekomo wprowadzonych przez skarżącą do obrotu środków zastępczych; b/ art. 107 § 3, art. 77 oraz art. 80 K.p.a. poprzez oparcie rozstrzygnięcia na arbitralnie przyjętych przez organ założeniach, które nie mają żadnego odzwierciedlenia w zgromadzonym w toku postępowania materiale dowodowym; c/ art. 28 K.p.a. polegające na całkowitym pominięciu, jako strony postępowania właściciela zabezpieczonych podczas kontroli substancji oraz skierowaniu decyzji do osoby, która w danym punkcie w ogóle nie prowadzi działalności gospodarczej i nie jest właścicielem zabezpieczonych środków; a także naruszenie art. 107 § 3, art. 7, art. 11 oraz art. 77 K.p.a. polegający na braku właściwego uzasadnienia decyzji. W uzasadnieniu skarg powołano szereg orzeczeń sądów administracyjnych, które w sposób jednolity mają przesądzać, że koszty nałożone na skarżącą faktycznie powinna ponieść spółka. W konkluzji skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonych decyzji oraz poprzedzających decyzji organu I instancji. W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Sanitarny wniósł o ich oddalenie podtrzymując przy tym argumentację użytą w uzasadnieniach zaskarżonych decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Skargi wniesione w przedmiotowej sprawie należało uwzględnić. Stosownie do treści art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych, sąd administracyjny sprawuje w zakresie swojej właściwości kontrolę pod względem zgodności z prawem w oparciu o przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm., dalej zwana P.p.s.a.). Z powyższego wynika, że w przypadku gdy Sąd stwierdzi, bądź to naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź to naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas - w zależności od rodzaju naruszenia - uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, albo stwierdza ich nieważność bądź też stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa. Wskazana regulacja nie pozostawia wątpliwości co do tego, że zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Przedmiot oceny Sądu stanowią w niniejszej sprawie decyzje Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia 5 października 2017 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia na J. K. opłaty w kwocie 311 zł za czynności wykonane w ramach bieżącego nadzoru sanitarnego polegającego na przeprowadzeniu kontroli w dniu 5 maja 2016 r. oraz decyzja Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia 6 października 2017 r. w przedmiocie nałożenia na J. K. opłaty w wysokości 3006,00 zł jako koszt zniszczenia oraz koszt badania toksykologicznego wraz z opinią biegłego produktów zabezpieczonych w trakcie kontroli w dniu 5 maja 2016 r. Przeprowadzona przez Sąd, według wskazanych powyżej zasad, kontrola legalności zaskarżonych decyzji, a także - z mocy art. 135 P.p.s.a. - decyzji organu pierwszej instancji utrzymanych nimi w mocy, wykazała, że akty te wydane zostały z naruszeniem przepisów postępowania administracyjnego, tj. art. 7, art. 8, art. 11, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 K.p.a., w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a więc skutkującym koniecznością uchylenia decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c P.p.s.a. Przyjdzie przypomnieć, że zgodnie z ogólną zasadą prawdy obiektywnej, określoną w art. 7 K.p.a., organy administracji w toku prowadzonego przez nie postępowania zobowiązane są do podejmowania z urzędu lub na wniosek strony wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy. Wyrazem realizacji tej zasady są przepisy normujące postępowanie dowodowe. W szczególności związana jest ona z art. 77 § 1 K.p.a., który nakłada na organy obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego, a także art. 80 K.p.a., zgodnie z którym cały materiał dowodowy powinien być podstawą dokonywanej przez organ oceny. W myśl zasady ustalonej w art. 8 K.p.a., organy administracji zobowiązane są przy tym prowadzić postępowanie w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej, co wyraża się również m.in. w podejmowaniu czynności zmierzających do dokonania wyczerpującej oceny. Zasada ta wiąże się z zasadą przekonywania, sformułowaną w art. 11 K.p.a., zgodnie z którą organy powinny wyjaśniać zasadność przesłanek, jakimi kierują się przy załatwieniu sprawy. Istota zasady przekonywania sprowadza się z kolei do wyjaśnienia stronie podstaw faktycznych i prawnych podjętej decyzji. Nabiera ona szczególnego znaczenia w przypadku podejmowania przez organy negatywnych dla strony rozstrzygnięć, kiedy to organy powinny odnieść się również do twierdzeń strony, wskazywanych przez nią jako istotne. Jako podstawę nałożenia na skarżącą wyżej wskazanych opłat organy wskazały między innymi art. 4 b, art. 44 c ust. 1 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu narkomanii, a także art. 36, art. 37 ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej oraz § 1, § 2, § 6 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 5 marca 2010 r. w sprawie sposobu ustalania wysokości opłat za badania laboratoryjne oraz inne czynności wykonywane przez organy Państwowej Inspekcji Sanitarnej. Należy jednak zauważyć, że ustawa o przeciwdziałaniu narkomanii jest w tym zakresie kompletna i zawiera regulacje odnośnie kosztów postępowania w art. 44 c ust. 6 zgodnie z którym koszty prowadzonego postępowania i badań, o których mowa w ust. 1, w wyniku których stwierdzono, że badany produkt, o którym mowa w ust. 1, jest środkiem zastępczym albo nową substancją psychoaktywną, oraz koszty zniszczenia tego produktu ponosi strona postępowania. Nie ma żadnych wątpliwości, iż produkty zabezpieczone podczas kontroli przeprowadzonej w dniu 5 maja 2016 r. stanowią środki zastępcze w rozumieniu ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii. Powyższe ustalono na podstawie opinii toksykologicznej sporządzonej na podstawie badań toksykologicznych wykonanych przez Pracownię Toksykologii Katedry i Zakładu Medycyny Sądowej Uniwersytetu. W sprawie niniejszej problem sprowadza się w istocie do oceny zasadności obciążenia skarżącej opłatą za czynności kontrolne a w tym za przeprowadzone badania i koszty poniesione przez organ, co sprowadza się do oceny tego, czy skarżąca oprócz nałożonego na nią zakazu wprowadzania do obrotu produktów i nałożenia kary pieniężnej w tym przedmiocie może ponosić koszty przeprowadzania badań. Tylko w takiej sytuacji bowiem można było ustalić wobec skarżącej obowiązek uiszczenia opłaty za czynności kontrolne. Z akt administracyjnych sprawy bezspornie wynika, że podmiotem prowadzącym działalność gospodarczą w lokalu na os. Z, Pawilon [...] pod nazwą M była spółka A Sp.z.o.o. Z nadesłanych przez organ dodatkowych dokumentów wynika, że prowadzone było postępowanie również wobec tej spółki miedzy innymi w przedmiocie nakazu wycofania z obrotu produktów czy nakazu zaprzestania prowadzenia działalności. Potwierdzają to decyzje Powiatowego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] 2016 r. (k- 63 akt sądowych) oraz decyzja tego samego organu z dnia [...] 2016 r. (k- 68 akt sądowych). Zatem organy prowadzące postępowanie doskonale wiedziały, kto w kontrolowanym lokalu prowadzi działalność gospodarczą jednocześnie będąc jego najemcą. Tym samym należy ocenić, że zaskarżone decyzje choć wydane na podstawie przepisów prawa przeczą podstawowym zasadom logiki i są rażącą niesprawiedliwe nakładając na osobę sprzedawcy opłatę za przeprowadzenie czynności kontrolnych i wykonane badania. Skarżąca na każdym etapie postępowania twierdziła, że środki ujawnione na terenie kontrolowanego lokalu nie były jej własnością. Organ odmówił dania wiary wyjaśnieniom skarżącej, nie wskazując jednakże, dlaczego, zdaniem organu, są one niezgodne ze stanem faktycznym. Rażącą niezgodne z zasadą praworządności byłoby nakładanie na osobę sprzedawcy opłaty za czynności kontrolne, skoro organom inspekcji sanitarnej było wiadomo jaka spółka była najemcą lokalu prowadzącym w nim działalność gospodarczą polegającą na wprowadzaniu do obrotu substancji zastępczych. Niezrozumiałe wydaje się dlaczego organy nie przeprowadziły postępowania w przedmiocie nałożenia wyżej wskazanych opłat na spółkę A Sp.z.o.o. Zdaniem Sądu trudno pogodzić się ze stanowiskiem zawartym w rozstrzygnięciu decyzji, które można nawet można uzasadnić prawnie lecz są one niezgodne ze zdrowym rozsądkiem. Kontrola była przeprowadzona u ustalonego przedsiębiorcy (A Sp.z.o.o). Organ niewątpliwie ustalił, że J. K. była sprzedawcą, a zatem właścicielem towaru była spółka. W tych okolicznościach obciążenie kosztami kontroli sklepu przedsiębiorcy jego pracownika jest rażąco niesprawiedliwe i nie ma nic wspólnego z prawidłową interpretacją przepisów ustawy. Kosztami kontroli i opinii zdaniem Sądu powinna być obciążona spółka, chyba że organy posiadają inne dowody, których nie ma w aktach sprawy. Mając na uwadze powyższe stwierdzić trzeba, że organy wydając decyzje naruszyły przepisy postępowania: art. 7, art. 8, art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a. Organy nie wykazały, że to skarżąca jest osobą, która winna być obciążona opłatami za dokonane czynności kontrolne oraz przeprowadzone badania toksykologiczne. W związku z powyższym Sąd na podstawie przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) w zw. z art. 135 P.p.s.a. orzekł jak w pkt 1 sentencji. Wskazania do dalszego postępowania wynikają wprost z przedstawionych rozważań Sądu i ponowne rozpoznanie sprawy winno nastąpić z uwzględnieniem poczynionych przez Sąd uwag. O kosztach postępowania rozstrzygnięto na podstawie art. 200 P.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. a) w zw. z § 2 pkt 1 i pkt 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. Nr z 2015 r. poz. 1800) z uwzględnieniem uiszczonego przez skarżącą wpisu sądowego.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło