III SA/Kr 1506/13

Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie – Grzegorz Karcz po rozpoznaniu w dniu 10 stycznia 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. O. – Ś. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi M. O. – Ś. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 22 października 2013 r. nr [...] w przedmiocie dodatku mieszkaniowego postanawia: I. umorzyć postępowanie w części obejmującej żądanie zwolnienia od kosztów sądowych, II. przyznać skarżącej prawo pomocy w zakresie częściowym ustanawiając dla niej adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka. Skarżąca w złożonym na urzędowym formularzu "PPF" wniosku o przyznanie prawa pomocy domagała się zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. Oświadczyła, że nie zatrudnia i nie pozostaje w innym stosunku prawnym z jakimkolwiek kwalifikowanym pełnomocnikiem. Objaśniając swoją sytuację rodzinną podała, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z synem K. S. Określając majątek gospodarstwa domowego uwidoczniła, że w jego skład wchodzi 55 metrowe mieszkanie. Nie posiadają zasobów pieniężnych ani przedmiotów wartościowych. Miesięczne dochody gospodarstwa oszacowała na kwotę 1874,28 zł renty rodzinnej z czego po potrącaniach komorniczych w wysokości 417,69 zł otrzymuje do wypłaty tylko 1181 zł. Uzasadniając swoje starania podała, że jest osobą przewlekle chorą, nie ma środków na leczenie i podstawową egzystencję. Choroba na którą cierpi zagraża jej życiu. Do wniosku dołączyła kopie niezrealizowanych recept, zaświadczeń lekarskich o stanie zdrowia, zaświadczenia z ZUS o pobieraniu i wypłatach renty rodzinnej we wskazywanych kwotach. Z urzędu stwierdza się, ze w przedstawionych przez organ wraz ze skargą aktach administracyjnych zalega zaświadczenia o wysokości czynszu za zajmowany przez skarżącą lokal typu lokatorskiego na kwotę 635,29 zł za m-c wrzesień 2013 r., wypis z treści orzeczenia zaliczającego skarżącą do pierwszej grupy inwalidztwa powodowanego stanem narządu ruchu, karta informacyjna leczenia ambulatoryjnego skarżącej, zaświadczenie z ZK informujące o odbywaniu przez syna skarżącej kary pozbawienia wolności. Mając na uwadze powyższe zważyć należało co następuje: Zgodnie z art. 239 pkt 1 lit. a) ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, obowiązek uiszczenia kosztów sądowych nie ciąży na stronie skarżącej działanie lub bezczynność organu w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej. Przedmiotem skargi w niniejszym postępowaniu jest dodatek mieszkaniowy. Zgodnie ze stanowiskiem Naczelnego Sądu Administracyjnego przyznawanie dodatków mieszkaniowych mieści się w szeroko rozumianej kategorii spraw z zakresu pomocy społecznej. W konsekwencji uznania więc, że skarżąca korzysta z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych jej wniosek należało w tym zakresie uznać za bezprzedmiotowy i w związku z tym postanowiono jak w sentencji działając na zasadzie art. 161 §1 pkt. 3 ppsa w związku z art. 258 §1 i §2 pkt. 7 ppsa. Bezprzedmiotowość wniosku o zwolnienie od kosztów pozostaje jednak bez wpływu na drugie z żądań a mianowicie ustanowienia adwokata. Zgodnie z aktualnymi poglądami doktryny sąd nie jest bowiem związany żądaniem strony zawartym we wniosku o przyznanie pomocy byleby tylko nie wyszedł ponad żądanie strony (por. komentarz J.P Tarno do art. 246 w : Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2004). W sytuacji więc gdy strona domaga się przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, sąd może przyznać jej to prawo w zakresie częściowym obejmującym tylko ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika (art. 245 §3 in fine ppsa). Oczywiście pod warunkiem, złożenia oświadczenia, którym strona wykaże, że nie jest wstanie ponieść opłat za jego czynności w postępowaniu przed sądami administracyjnymi bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 §1 pkt. 2 ppsa). W realiach niniejszej sprawy skarżąca złożyła oświadczenie o jakim mowa w art. 252 ppsa. Oświadczenie to uzupełnione informacjami znanymi z urzędu jest wystarczające do oceny aktualnych możliwości płatniczych strony. Skarżąca należy do osób niezamożnych, gdyż tak należy postrzegać osobę w zasadzie bez majątku i ze niewielkim dochodem. Z zasad doświadczenia życiowego wynika, że przy obecnym poziomie cen oraz usług środki jakie pozostają skarżącej do dyspozycji po opłaceniu czynszu wystarczają z trudem na opędzenie podstawowych potrzeb życia codziennego. Skoro zaś skarżąca nie ma majątku i aktualnie dysponuje dochodem, który nie zabezpiecza jej wszystkich potrzeb, to przewidując nawet minimalny koszt opłat za czynności adwokatów w postępowaniu przed sądami administracyjnymi można stwierdzić, że skarżącej nie będzie stać na wynajęcie kwalifikowanego pełnomocnika bez uszczerbku dla swojego koniecznego utrzymania. Chociaż bowiem obiektywnie są to kwoty niewielkie, to jednak relatywnie przekraczają obecne możliwości płatnicze strony. Skarżąca nie nadużywa przy tym swego prawa. W sytuacji bowiem gdy skarżącą można uznawać za osobę biedną w potocznym tego słowa znaczeniu a jednocześnie stan jej zdrowia znacznie ją ogranicza to w takich okolicznościach realizacja potrzeby skarżącej do skorzystania z kwalifikowanego pełnomocnika opłacanego przez Skarb Państwa już na etapie postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym powinna być zrealizowana. Z tego względu udzielono więc skarżącej pomocy o którym to prawie traktują przepisy oddziału 2 rozdziału III działu V ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ustanawiając dla niej adwokata, którego wyznaczy właściwy organ samorządu zawodowego. Z przytoczonych względów orzeczono jak w punkcie drugim sentencji na podstawie art. 246 §1 pkt. 2 ppsa w związku z art. 245 §3 ppsa.