III SA/Kr 151/07
WyrokWSA w Krakowie2007-06-27
Skład orzekający: Grażyna Danielec, Elżbieta Kremer, Piotr Lechowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy brak dobrowolności opuszczenia lokalu stałego, wynikający z uniemożliwienia powrotu do lokalu przez inną osobę, może być podstawą do uchylenia decyzji o wymeldowaniu, jeśli strona nie podjęła skutecznych kroków prawnych w celu powrotu do lokalu?Ratio decidendi
Sąd uznał, że nawet jeśli opuszczenie lokalu nie było dobrowolne z powodu uniemożliwienia powrotu przez inną osobę, to brak podjęcia przez stronę skutecznych kroków prawnych w celu powrotu do lokalu w odpowiednim czasie sprawia, że sytuacja ta jest równoznaczna z opuszczeniem lokalu w rozumieniu przepisów o wymeldowaniu. W związku z tym, jeśli przesłanka opuszczenia lokalu jest spełniona, a prawo materialne i postępowanie nie zostały naruszone, skarga podlega oddaleniu.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi E. S. na decyzję Wojewody utrzymującą w mocy decyzję o wymeldowaniu jej z pobytu stałego z lokalu przy ul. [...] w K. Skarżąca podnosiła, że nie opuściła lokalu dobrowolnie, lecz została z niego usunięta i nie ma możliwości powrotu, a także nie posiada innego lokalu. Organ odwoławczy uznał, że mimo braku dobrowolności opuszczenia, skarżąca nie podjęła skutecznych kroków prawnych w celu powrotu do lokalu, co czyniło jej sytuację równoznaczną z opuszczeniem lokalu w rozumieniu przepisów.Rozstrzygnięcie
Sąd oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: NSA Grażyna Danielec (spr.) Sędziowie: WSA Elżbieta Kremer NSA Piotr Lechowski Protokolant: Bernadeta Szczypka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 czerwca 2007 r. sprawy ze skargi E. S. na decyzję Wojewody [...] z dnia 8 września 2003 r. nr [...] w przedmiocie wymeldowania I. skargę oddala, II. przyznaje od Skarbu Państwa -Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie - na rzecz adwokat D. R. kwotę 240,- (słownie: dwieście czterdzieści złotych) z uwzględnieniem podatku VAT tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej ustanowionej z urzędu.
Wojewoda [...] decyzją z dnia 8 września 2003r. Nr [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa w związku z art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (tj.: Dz. U. z 2001 r. Nr 87, poz. 960 z późn. zm.) po rozpatrzeniu odwołania E. S. od decyzji Prezydenta Miasta K. z dnia [...] lipca 2003 r. nr [...] orzekającej o wymeldowaniu jej z pobytu stałego, z lokalu przy ul. [...] w K.,- utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.
W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy stwierdził, że decyzją I instancji, wydaną na podstawie art. 15 ust. 2 cyt ustawy w ustalonym stanie prawnym, wymeldowano z pobytu stałego E. S. z lokalu nr [...] przy ul. [...] w K., z uwagi na to, że opuściła ona powyższy lokal bez wymeldowania. W odwołaniu od decyzji E. S. wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji, ewentualnie o zawieszenie postępowania do czasu rozpoznania sprawy przez Prokuraturę. Zaznaczyła, że nie posiada innego lokalu, nie stać Jej także na wynajęcie czy kupno mieszkania. Aktualnie nie ma gdzie mieszkać, a administracja przedmiotowego budynku nie chce udostępnić jej kluczy do spornego lokalu. Podniosła, że nie jest prawdą jakoby dobrowolnie opuściła miejsce pobytu stałego, gdyż w rzeczywistości mieszkanie zostało zaplombowane, a nikt nie chce pomóc w jego otwarciu.
Organ odwoławczy po rozpoznaniu sprawy w trybie odwoławczym stwierdził, że poza sporem pozostaje, iż E. S. nie mieszka w przedmiotowym lokalu i stan ten utrzymuje się od dłuższego już czasu. Dalej organ podnosi, iż dał wiarę składanym na tę okoliczność wyjaśnieniom E. S., która słuchana do protokołu przed organem I instancji w dniu [...] czerwca 2003 r. podała, iż nie mieszka w lokalu przy ul. [...] w K. od 1990 r., a powodem opuszczenia tego lokalu był narastający konflikt z bratem. Zdarzało się, że w przedmiotowym lokalu bywała jeszcze okazjonalnie, właściwie tylko przy okazji świąt. Nie dysponowała kluczami do tego lokalu i nadal nimi nie dysponuje, a w sprawie dopuszczenia do zamieszkiwania nie występowała dotychczas do Prokuratury czy Policji. Następnie organ stwierdza, że przepis art. 15 ust. 2 cyt ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych łącznie z orzeczeniem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 27 maja 2002 r. (Dz. U. z 2002 r. Nr 78, poz. 716) o niekonstytucyjności art. 9 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych - daje możliwość wymeldowania z dotychczasowego miejsca pobytu stałego w drodze decyzji administracyjnej każdej osoby, która bez wymeldowania opuściła dany lokal.
W ocenie organu E. S. w sposób przemyślany i świadomy opuściła miejsce pobytu stałego, tj. lokal przy ul. [...] w K. a realny zamiar zamieszkania pod wskazanym adresem nie istnieje, skoro w stosunku do niej Sąd Rejonowy [...] w K., Wydział I Cywilny wyrokiem zaocznym z dnia [...] października 1999 r., sygn. akt IC 2304/99/S orzekł eksmisję nakazując opuszczenie i opróżnienie przedmiotowego lokalu, a wyrokowi został nadany rygor natychmiastowej wykonalności. W takiej sytuacji, stwierdza organ, powoływanie się skarżącej na brak dobrowolności opuszczenia miejsca pobytu stałego i występowanie do Prokuratury o podjęcie działań umożliwiających ponowne zamieszkanie w miejscu pobytu stałego nie mają większego znaczenia, gdyż zgodnie z art. 344 § 2 kodeksu cywilnego roszczenie o ochronę posiadania wygasa, jeżeli nie będzie dochodzone w ciągu roku od chwili naruszenia. W niniejszej sprawie poza sporem jest, iż w miejscu pobytu stałego nie mieszka ona od kilku lat.
Na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego Krakowie wniosła E. S.
Skarżąca, nie wskazując na naruszenie prawa, wniosła w skardze o przyczynienie się do umożliwienia jej oraz bratu zamieszkania w przedmiotowym lokalu.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko zawarte w motywach zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Sądy Administracyjne zgodnie z art. 3 § 1 ppsa sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i badają legalność zaskarżonego aktu administracyjnego stosownie do przepisu art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) nie będąc w sprawowaniu tej kontroli związane granicami skargi - zarzutami, wnioskami oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ppsa).
W ramach tej kognicji Sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu administracyjnego nie naruszono przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania.
W ocenie Sądu w rozpoznawanej sprawie organy nie naruszyły przepisów prawa materialnego, jak też przepisów postępowania.
Art. 15 ust. 2 ustawy, jako jedną z przesłanek do wymeldowania wskazuje opuszczenie miejsca pobytu stałego. Przez opuszczenie miejsca pobytu stałego w rozumieniu tego przepisu należy rozumieć dobrowolne wyprowadzenie się z dotychczasowego miejsca pobytu stałego, bez dopełnienia obowiązku meldunkowego.
Przesłanka opuszczenia dotychczasowego miejsca pobytu stałego w rozumieniu powołanego przepisu jest spełniona, jeżeli opuszczenie to ma charakter trwały i jest dobrowolne.
O opuszczeniu lokalu w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy z 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych można mówić jedynie wówczas, gdy z okoliczności sprawy wynika, że opuszczenie takie rzeczywiście miało miejsce i że było ono dobrowolne.
Z przeprowadzonego postępowania dowodowego przed organem I instancji wynika, że skarżąca nie wyprowadziła się dobrowolnie z przedmiotowego lokalu, a nie miała możliwości wejścia do swojego mieszkania na skutek zachowania swojego brata. Taka sytuacja trwała od 1990 r.
Jednakże zgodnie z utrwalonym orzecznictwem sądów administracyjnych za równoznaczną z opuszczeniem lokalu w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych należy uznać nie tylko dobrowolną zmianę miejsca pobytu, ale także sytuację, w której osoba dotychczas zameldowana została usunięta z lokalu i do niego nie dopuszczona, a nie skorzystała we właściwym czasie z przysługujących jej środków prawnych umożliwiających powrót do lokalu (vide wyrok NSA z dn. 12.04.2001 r. V SA 3078/00).
Poza sporem w sprawie jest, że skarżąca nie podjęła żadnych skutecznych kroków prawnych w celu powrotu do przedmiotowego lokalu i opuszczenie to nabrało cech trwałości i dobrowolności.
Mając powyższe na uwadze, skoro skarga nie jest uzasadniona, Sąd na podstawie art. 151 ppsa orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło