III SA/Kr 151/10
WyrokWSA w Krakowie2010-08-12
Skład orzekający: Halina Jakubiec, Bożenna Blitek, Janusz Kasprzycki
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy policjantowi, który faktycznie zamieszkuje w domu jednorodzinnym rozbudowanym ze środków pochodzących z pomocy finansowej udzielonej jego byłemu małżonkowi, przysługuje równoważnik pieniężny za brak lokalu mieszkalnego?Ratio decidendi
Policjantowi, który sam lub członkowie jego rodziny posiadają lokal mieszkalny lub dom, nie przysługuje równoważnik pieniężny za brak lokalu mieszkalnego. W sytuacji, gdy były małżonek policjantki otrzymał pomoc finansową na rozbudowę domu, w którym policjantka faktycznie zamieszkuje i korzysta z jego części, należy uznać, że potrzeby mieszkaniowe policjantki są zaspokojone, co wyklucza przyznanie równoważnika pieniężnego.Stan faktyczny
Aplikantka, asp. sztab. A. S., złożyła oświadczenie mieszkaniowe o ustalenie uprawnień do równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego. Policjantka wskazała, że mieszka w domu swojego byłego męża, który został rozbudowany ze środków pochodzących z pomocy finansowej udzielonej mu przez organy Policji w sposób uwzględniający również ją jako żonę. Organy Policji odmówiły przyznania równoważnika, uznając, że potrzeby mieszkaniowe policjantki są zaspokojone poprzez możliwość korzystania z części domu, który został rozbudowany ze środków finansowych. Policjantka odwołała się od decyzji, podnosząc m.in. zarzut sprzeczności decyzji organów w innych postępowaniach dotyczących równoważnika za remont lokalu.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę A. S.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Halina Jakubiec Sędziowie WSA Bożenna Blitek (spr.) WSA Janusz Kasprzycki Protokolant Renata Nowak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 lipca 2010 r. sprawy ze skargi A. S. na decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji z dnia 30 października 2009 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego skargę oddala
W dniu 17 lipca 2009r. wpłynęło do Komendy Miejskiej Policji oświadczenie mieszkaniowe asp. sztab. A. S. do ustalenia uprawnień do równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego. A. S. oświadczyła, że nie posiada lokalu mieszkalnego i że ubiega się o przyznanie równoważnika pieniężnego za jego brak za okres od stycznia 2005r. do 2009r. Wskazała również, że obecnie mieszka w domu położonym przy ul. A w K., którego właścicielem jest jej były mąż S. S. Wnioskodawczyni podała, że w przedmiotowym domu mieszkają, poza jej byłym mężem, także ich syn lat 21 i córka lat 27. Z treści oświadczenia wynika, że S. S. jest emerytem policyjnym, i w przeszłości korzystał z pomocy finansowej na budownictwo mieszkaniowe.
Decyzją z dnia [...] 2009r. Nr [...] Komendant Miejski Policji odmówił przyznania A. S. równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego. Jako podstawę odmowy organ I instancji wskazał art. 95 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990r. o Policji (Dz. U. z 2007r. Nr 43, poz. 277 z późn. zm.) oraz § 1 ust. 2 pkt 3 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 28 czerwca 2002r. w sprawie wysokości i szczegółowych zasad przyznawania, odmowy przyznania, cofania i zwracania przez policjantów równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego (Dz. U. Nr 100, poz. 918 z późn. zm.). Komendant Miejski Policji wyjaśnił, że na mocy decyzji Szefa Wojewódzkiego Urzędu Spraw Wewnętrznych Nr [...] z dnia [...] 1985 r. S. S., będącemu wówczas funkcjonariuszem WUSW, przyznano bezzwrotną pomoc finansową na nadbudowę domu jednorodzinnego przy ul. A w K. w wysokości uwzględniającej również jego żonę – A. S. Organ I instancji stwierdził, że prawo A. S. do lokalu mieszkalnego zostało zrealizowane poprzez wypłacenie jej byłemu małżonkowi pomocy finansowej, która jest zastępczą formą prawa do lokalu mieszkalnego. Organ ten podkreślił, że A. S. nie tylko została uwzględniona w decyzji o przyznaniu bezzwrotnej pomocy finansowej na rozbudowę domu, ale faktycznie z niej skorzystała i nadal korzysta, albowiem - zgodnie w wyrokiem Sądu Okręgowego z dnia [...] 2003r., sygn. akt [...], który uprawomocnił się z dniem 10 stycznia 2004r. - ma ona prawo do zajmowania pokoju środkowego oraz mansardy od strony zachodniej znajdujących się na pierwszym piętrze budynku przy ul. A w K., które to pomieszczenia powstały w wyniku rozbudowy domu, na którą inwestycję S. S. uzyskał pomoc finansową organów Policji. Tym samym – zdaniem Komendanta Miejskiego Policji – A. S. nie spełnia warunków do przyznania równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego.
Od powyższej decyzji wniosła odwołanie A. S. domagając się jej uchylenia oraz przyznania jej równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego. Odwołująca się podniosła, że powołana przez organ I instancji podstawa prawna - art. 95 ust. 1 ustawy o Policji - nie może mieć zastosowania z uwagi na zupełnie odmienny zakres wniosku odwołującej się, która wnosiła o przyznanie równoważnika pieniężnego za brak lokalu, a nie o przyznanie lokalu mieszkalnego. Wyjaśniła też, że nie skorzystała z pomocy finansowej, o której mowa w art. 94 ustawy o Policji, albowiem wskazana przez organ I instancji decyzja nr [...] dotyczyła nieruchomości przy ul. A w K., której jedynym właścicielem jest były mąż odwołującej się – S. S. Zdaniem odwołującej się – tylko były mąż jest wyłącznym beneficjantem przyznanej pomocy finansowej, a wobec rozwiązania jej małżeństwa przez rozwód i braku jakichkolwiek jej praw majątkowych do wymienionej wyżej nieruchomości, w żaden sposób nie skorzystała z pomocy finansowej przyznanej S. S. w decyzji nr [...]. Nadto – jej zdaniem - bez związku z niniejszą sprawą pozostaje orzeczenie w wyroku rozwodowym przez Sąd Okręgowy o sposobie korzystania z domu położonego przy ul. A, gdyż orzeczenie to nie konstytuuje dla odwołującej się żadnego tytułu prawno-rzeczowego do przedmiotowej nieruchomości, wobec czego nie stanowi ono dla niej żadnego przysporzenia majątkowego, które może być negatywną przesłankę przyznania równoważnika pieniężnego za brak lokalu. A. S. wskazała, iż taką ocenę prawną istniejącego stanu faktycznego podzielił Komendant Miejski Policji w decyzji nr [...] z dnia [...] 2008r. cofając jej uprawnienie do równoważnika pieniężnego za remont lokalu mieszkalnego z uwagi na fakt, że ani odwołująca się ani członkowie jej rodziny nie posiadają tytułu prawnego do zajmowanego domu jednorodzinnego. Pogląd ten został następnie podtrzymany przez Komendanta Wojewódzkiego Policji w decyzji nr [...] z dnia [...] 2009r., którą utrzymano w mocy zaskarżoną decyzję o cofnięciu uprawnień do równoważnika pieniężnego za remont lokalu mieszkalnego. Zdaniem A. S., skoro w zgodnej ocenie powyższych organów nie posiada ona tytułu prawnego do przedmiotowej nieruchomości, to nieprawidłowe jest ustalenie organu I instancji, iż skorzystała z pomocy finansowej przeznaczonej na rozbudowę tej nieruchomości, która to pomoc została przyznana na rzecz osoby, która według stanu na dzień wydania zaskarżonej decyzji, nie jest członkiem rodziny odwołującej się. Odwołująca się podniosła, że skoro organy administracji uznały, iż nie przysługuje jej prawo do równoważnika pieniężnego za remont zajmowanego lokalu mieszkalnego z uwagi na brak prawa do takiego lokalu, to sprzecznym z celem regulacji zawartej w Rozdziale 8 ustawy o Policji należy uznać orzeczenie tego samego organu administracji w tym samym stanie faktycznym i prawnym, że nie przysługuje jej prawo do równoważnika pieniężnego za brak lokalu z uwagi na posiadane prawo do lokalu. W ocenie odwołującej się, orzeczenia te są ze sobą sprzeczne i bezprawnie zamykają jej drogę do realizacji podstawowych praw przyznanych przez ustawodawcę każdemu funkcjonariuszowi Policji w Rozdziale 8 ustawy o Policji. A. S. podniosła, że zgodnie z powołanym przez organ I instancji § 1 ust. 2 pkt 3 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 28 czerwca 2002r., równoważnika za brak lokalu mieszkalnego nie przyznaje się policjantowi, jeżeli jego małżonek otrzymał pomoc, o której mowa w pkt 2. Tymczasem odwołująca się - według stanu faktycznego na dzień wydania decyzji przez organ I instancji - nie pozostawała w związku małżeńskim. Zdaniem A. S., brak jest zatem jakichkolwiek podstaw faktycznych do zastosowania przedmiotowej normy, skoro organ administracji publicznej jest zobowiązany oceniać stan faktyczny sprawy według chwili wydania decyzji administracyjnej. Zdaniem odwołującej się, spełnia ona warunki przyznania prawa do równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego określonego w § 1 ust. 1 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 28 czerwca 2002r., a ocena prawna stanu faktycznego stanowiąca podstawę wydanej decyzji przez organ I instancji jest błędna, co z kolei oznacza, że decyzja z dnia [...] 2009r. została wydana z naruszeniem prawa i w związku z tym organ odwoławczy jest zobowiązany uchylić zaskarżoną decyzję i orzec co do istoty sprawy w oparciu o art. 138 kpa.
Decyzją z dnia 30 października 2009r. Nr [...], wydaną na podstawie art. 127 § 2, art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.), art. 92 ust. 1 i art. 97 ust. 5 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990r. o Policji (Dz. U. z 2007r. Nr 43, poz. 277 z późn. zm.) w związku z § 1 ust. 2 pkt 3 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 28 czerwca 2002r. w sprawie wysokości i szczegółowych zasad przyznawania, odmowy przyznania, cofania i zwracania przez policjantów równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego (Dz. U. Nr 100, poz. 918 z późn. zm.), Komendant Wojewódzki Policji utrzymał w mocy decyzję Komendanta Miejskiego Policji z dnia [...] 2009r. Nr [...]. W uzasadnieniu swojej decyzji organ II instancji wyjaśnił, iż zgodnie z art. 88 ustawy o Policji, policjantowi w służbie stałej przysługuje prawo do lokalu mieszkalnego w miejscowości, w której pełni służbę lub w miejscowości pobliskiej, z uwzględnieniem liczby członków rodziny oraz ich uprawnień wynikających z przepisów odrębnych. Jeżeli jednak organ Policji nie jest w stanie zapewnić policjantowi lokalu mieszkalnego, może przyznać mu równoważnik za brak tego lokalu, będący formą rekompensaty za niezrealizowanie ustawowego prawa do lokalu. Tym samym, zdaniem organu II instancji, równoważnik za brak lokalu, jako prawo policjanta wynikające pośrednio z art. 88 ustawy pragmatycznej, podlega takim samym ograniczeniom jak prawo do lokalu. Tak więc prawo do równoważnika za brak lokalu mieszkalnego, określone w art. 92, należy rozpatrywać łącznie z art. 95 ust. 1 pkt 1-4 ustawy o Policji, albowiem jeżeli policjant nie spełnia warunków do otrzymania lokalu mieszkalnego, nie może również otrzymać równoważnika za jego brak. Organ odwoławczy wskazał, iż A. S. wstąpiła do służby w Milicji Obywatelskiej w dniu 16 października 1986r., zaś funkcjonariuszem w służbie stałej została mianowana z dniem 16 października 1989r. W dniu mianowania funkcjonariuszem w służbie stałej nie posiadała jednak prawa do lokalu mieszkalnego określonego w art. 80 ust. 1 ówcześnie obowiązującej ustawy z dnia 31 lipca 1985r. o służbie funkcjonariuszy Służby Bezpieczeństwa i Milicji Obywatelskiej PRL (Dz. U. z 1985r. Nr 38, poz. 181). Zgodnie z art. 87 pkt 3 tej ustawy, lokalu mieszkalnego na podstawie decyzji administracyjnej nie przydzielało się funkcjonariuszowi, którego małżonek posiadał lokal mieszkalny odpowiadający co najmniej przysługującej powierzchni mieszkalnej lub dom jednorodzinny. Organ II instancji stwierdził, że również w brzmieniu obecnie obowiązującej ustawy o Policji, A. S. nie posiada prawa do lokalu mieszkalnego, określonego w art. 88 ustawy o Policji, gdyż jej ówczesny małżonek – S. S. był właścicielem zajmowanego przez nich domu przy ul. A nr [...], a dodatkowo skorzystał z pomocy finansowej przydzielonej mu decyzją Zastępcy Szefa Wojewódzkiego Urzędu Spraw Wewnętrznych nr [...] z dnia [...] 1985r. A. S. została uwzględniona w tej pomocy jako członek rodziny funkcjonariusza. Niewątpliwie więc, zdaniem organu II instancji, także i ona skorzystała z pomocy finansowej przyznanej mężowi, gdyż za te środki dokonano rozbudowy domu, w którym rodzina zainteresowanej zamieszkiwała. W ocenie organu odwoławczego, jeśli A. S. nie posiadała uprawnień do służbowego lokalu mieszkalnego (jej uprawnienia zostały bowiem "pochłonięte" przez fakt posiadania domu i skorzystanie z pomocy finansowej przez męża), to nie przysługują jej również uprawnienia do równoważnika za brak lokalu mieszkalnego. Zdaniem organ II instancji, okoliczność, że A. S. nie jest właścicielem zajmowanego domu jednorodzinnego przy ul. A nr [...] w K., nie ma żadnego znaczenia w przedmiotowej sprawie, gdyż A. S. w dniu mianowania funkcjonariuszem w służbie stałej nie posiadała uprawnień do służbowego lokalu mieszkalnego. Prawo to w ogóle nie zaistniało z uwagi na posiadanie przez jej męża S. S. domu jednorodzinnego. W ocenie organu odwoławczego, w obecnym stanie faktycznym, A. S. nie posiada uprawnień ani do równoważnika za remont lokalu mieszkalnego ani do równoważnika za brak lokalu. Zdaniem tego organu, ocena faktów dokonana przez organ I instancji została przeprowadzona prawidłowo, a błędy, których organ ten nie ustrzegł się (w podstawie prawnej nie przytoczono generalnej podstawy przyznawania równoważnika za brak lokalu mieszkalnego, tj. art. 92 ustawy o Policji, nie przytoczono i nie rozwinięto tego zagadnienia również w uzasadnieniu decyzji, niezbyt precyzyjnie przedstawiono analizę stanu faktycznego i stanu prawnego oraz ocenę dowodów wziętych pod uwagę przy wydaniu rozstrzygnięcia) nie są na tyle istotne, aby powodowały konieczność wyeliminowania decyzję z obrotu prawnego, która to decyzja jest merytorycznie uzasadniona. Odnosząc się do zarzutu A. S., iż organ I instancji nie wziął pod uwagę faktu, iż w innym postępowaniu cofnął jej prawo do równoważnika za remont zajmowanego lokalu z uwagi na brak tytułu prawnego, organ II instancji stwierdził, że prawo do równoważnika za remont lokalu wywodzi się z art. 91 ustawy o Policji i wydanych na jego podstawie przepisów wykonawczych, a cofnięcie uprawnień do równoważnika za remont lokalu nie oznacza automatycznie uzyskania prawa do równoważnika za brak lokalu mieszkalnego, przyznawanego na podstawie innych przepisów.
Z powyższą decyzją Komendanta Wojewódzkiego Policji nie zgodziła się A. S., która pismem z dnia 29 stycznia 2010r. wniosła skargę domagając się jej uchylenia. Zaskarżonej decyzji skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów postępowania, a w szczególności art. 6, 7, 8, 9, 11, 77, 107 i 138 Kodeksu postępowania administracyjnego, a także nieprawidłową wykładnię art. 92 ust. 1 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990r. o Policji (Dz. U. z 2007r. Nr 43, poz. 277 z późn. zm.) oraz § 1 ust. 1 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 28 czerwca 2002r. w sprawie wysokości i szczegółowych zasad przyznawania, odmowy przyznania, cofania i zwracania przez policjantów równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego (Dz. U. Nr 100, poz. 918 z późn. zm.). W uzasadnieniu skargi skarżąca przytoczyła te same okoliczności i argumenty co w odwołaniu od decyzji organu I instancji.
W odpowiedzi na skargę Komendant Wojewódzki Policji wniósł o oddalenie skargi jako bezzasadnej podnosząc argumenty jak w uzasadnieniu odpowiedzi na skargę. Nadto organ wyjaśnił, że A. S. posiada prawo do korzystania z domu przy ul. A w K., które to prawo obejmuje wyłączne korzystanie przez nią z części pomieszczeń oraz wspólne korzystanie z byłym mężem z innych pomieszczeń. Nie jest ona w tym uprawnieniu czasowo ograniczona, jak również nie jest zobowiązana do ponoszenia należności czynszowych tego rodzaju, które zawierałyby w sobie element zysku dla właściciela domu – jej byłego męża S. S., a zatem - zdaniem tego organu - potrzeby mieszkaniowe skarżącej są zaspokojone. Organ zaznaczył, że inna ocena byłaby możliwa w sytuacji gdyby w wyroku rozwodowym orzeczono o wyłącznej winie S. S. w spowodowaniu rozpadu małżeństwa. Tymczasem właściwy Sąd rozwiązał małżeństwo A. i S. S. bez orzekania o winie. Komendant Wojewódzki Policji stwierdził że, równoważnik pieniężny ma pomagać policjantowi w poniesieniu kosztów bieżącego najmu lokalu mieszkalnego dla siebie i rodziny, a A. S. ma zapewnione prawo do korzystania z części domu przy ul. A w K.
Na rozprawie w dniu 29 lipca 2010r. skarżąca oświadczyła, iż nigdy nie składała wniosku o przyznanie lokalu mieszkalnego na podstawie decyzji administracyjnej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:
Wojewódzki Sąd Administracyjny zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. (Dz. U. Nr 153, poz.1270 z późn. zm.) – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (p.p.s.a.) sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej i stosownie do przepisu art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Jednocześnie w oparciu o art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami oraz powołaną podstawą prawną. W ramach tej kognicji Sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu administracyjnego nie naruszono przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania.
Zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, skarga A. S. nie jest uzasadniona.
Stan faktyczny niniejszej sprawy jest bezsporny. Bezspornym jest także to, że skarżąca nie wnosi i nigdy nie wnosiła o przyznanie jej prawa do lokalu w drodze decyzji administracyjnej. Przedmiotem sporu jest ustalenie, czy skarżącej przysługuje równoważnik pieniężny za brak lokalu mieszkalnego w sytuacji, gdy faktycznie mieszka w miejscowości, w której stale pełni służbę i ma ustalone sądownie prawo do korzystania z mieszkania w domu, który – co prawda - jest obecnie własnością jej byłego męża, ale został rozbudowany między innymi ze środków finansowych organów policji przyznanych w wysokości uwzględniającej skarżącą.
Sąd wyjaśnia, że zasady przyznawania mieszkań funkcjonariuszom Policji zostały uregulowane w rozdziale 8 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990r. o Policji (Dz. U. z 2007r. Nr 43, poz. 277 z późn. zm.) zatytułowanym "Mieszkania funkcjonariuszy Policji". Zgodnie z treścią art. 88 ust. 1 tej ustawy:
"Art. 88. 1. Policjantowi w służbie stałej przysługuje prawo do lokalu mieszkalnego w miejscowości, w której pełni służbę, lub w miejscowości pobliskiej, z uwzględnieniem liczby członków rodziny oraz ich uprawnień wynikających z przepisów odrębnych."
Z cytowanego przepisu wynika więc, iż podstawowym prawem przysługującym funkcjonariuszowi w służbie stałej jest prawo do lokalu mieszkalnego w miejscowości, w której pełni służbę lub w miejscowości pobliskiej, uwzględniające liczbę członków jego rodziny oraz ich uprawnienia wynikające z przepisów szczególnych (art. 88 ust. 1 w związku z art. 90 ust. 1 ustawy). Powyższe prawo skorelowane jest z obowiązkiem zaspokojenia potrzeby mieszkaniowej funkcjonariusza, spoczywającym na dysponencie lokali mieszkalnych. Z prawem do lokalu mieszkalnego związane są inne, zastępcze w stosunku do tego prawa, formy pomocy finansowej, w szczególności prawo do równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego i prawo do pomocy finansowej na nabycie lokalu mieszkalnego na wolnym rynku.
Uprawnienie policjanta do otrzymania równoważnika pieniężnego za brak lokalu zostało uregulowane w art. 92 ustawy o Policji:
"Art. 92. 1. Policjantowi przysługuje równoważnik pieniężny, jeżeli on sam lub członkowie jego rodziny nie posiadają lokalu mieszkalnego w miejscu pełnienia służby lub w miejscowości pobliskiej.
2. Minister właściwy do spraw wewnętrznych, w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw finansów publicznych, określi, w drodze rozporządzenia, wysokość oraz szczegółowe zasady przyznawania, odmowy przyznania, cofania oraz zwracania równoważnika pieniężnego, o którym mowa w ust. 1, uwzględniając podmioty uprawnione do jego otrzymania, sposób ustalania wysokości równoważnika, wzory wymaganych dokumentów, organy właściwe do jego przyznawania, odmowy przyznania, wypłaty, cofania albo żądania jego zwrotu, a także sposób postępowania w przypadku wystąpienia zbiegu uprawnień do jego otrzymania."
Na podstawie delegacji ustawowej z art. 92 ust. 2 ustawy o Policji Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji wydał w dniu 28 czerwca 2002r. rozporządzenie w sprawie wysokości i szczegółowych zasad przyznawania, odmowy przyznania, cofania i zwracania przez policjantów równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego (Dz. U. Nr 100, poz. 918 z późn. zm.). Zgodnie z § 1 ust. 1 tego rozporządzenia:
"§ 1. 1. Równoważnik pieniężny za brak lokalu mieszkalnego przyznaje się policjantowi w służbie stałej, jeżeli w miejscu pełnienia służby lub w miejscowości pobliskiej on sam lub członkowie jego rodziny, o których mowa w art. 89 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji nie posiadają:
1) lokalu mieszkalnego przydzielonego na podstawie decyzji administracyjnej,
2) spółdzielczego lokalu mieszkalnego, w tym lokatorskiego lub własnościowego, oraz spółdzielczego lokalu mieszkalnego zajmowanego na podstawie umowy najmu,
3) lokalu mieszkalnego zajmowanego na podstawie umowy najmu, stanowiącego mieszkaniowy zasób gminy lub innych jednostek samorządu terytorialnego, lokalu stanowiącego własność Skarbu Państwa lub państwowych osób prawnych albo pozostającego w zasobach towarzystw budownictwa społecznego,
4) lokalu mieszkalnego zajmowanego na podstawie umowy najmu innego niż wymieniony w pkt 3, dla którego stawka czynszu za 1 m2 powierzchni użytkowej lokalu nie jest wyższa od stawki ustalonej przez gminę - dotyczy to również mieszkań o powierzchni użytkowej przekraczającej 80 m2,
5) domu jednorodzinnego, domu mieszkalno-pensjonatowego lub lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość, będącego przedmiotem własności lub współwłasności policjanta lub członków jego rodziny, o których mowa w art. 89 ustawy o Policji,
6) tymczasowej kwatery."
W art. 92 ust. 1 ustawy o Policji ustawodawca stwierdził, iż policjantowi przysługuje równoważnik pieniężny, jeżeli on sam lub członkowie jego rodziny nie posiadają lokalu mieszkalnego w miejscu pełnienia służby lub w miejscowości pobliskiej. Jednak ani ustawa o Policji ani przepisy wykonawcze nie definiują pojęcia "posiadanie" lokalu mieszkalnego lub domu, dlatego też przyjmuje się, iż trzeba je rozumieć w szerokim znaczeniu. Będzie nim zarówno posiadanie określone przez przepisy art. 336 i nast. Kodeksu cywilnego, a więc faktyczne władanie samoistne (właściciel) lub zależne (użytkownik, najemca) lub z tytułu innego prawa, z którym łączy się określone władztwo nad rzeczą. Pod pojęciem "posiadanie" w rozumieniu omawianych przepisów pragmatycznych należy rozumieć wszelkie formy własności, bądź współwłasności. Posiadaczem jest także współposiadacz, który wykonuje (niekonieczne zgodne z prawem własności) faktyczne władztwo nad rzeczą wspólnie z innymi osobami i jest uprawniony do korzystania z rzeczy wspólnej, niezależnie od prawa własności.
Skarżąca jest funkcjonariuszem Policji pełniącym służbę w Komendzie Miejskiej Policji i mieszka w domu położonym przy ul. A w K. Zgodnie z wyrokiem Sądu z dnia [...] 2003 r. - skarżąca ma prawo zajmować pokój środkowy na pierwszym piętrze i jedną mansardę od strony zachodniej na pierwszym piętrze, a ponadto – wspólnie z byłym mężem – może korzystać z hallu, dużego pokoju i kuchni na parterze, na pierwszym piętrze z pokoju po prawej stronie oraz z piwnicy. Skarżąca korzysta z domu przy ul. A w K., gdyż w nim mieszka. Wyrok Sądu Okręgowego uprawomocnił się z dniem 10 stycznia 2004r., ponad sześć lat temu i do tej pory żadne z byłych małżonków nie poczyniło starań o inne, zgodne z prawem, uregulowanie swojej sytuacji mieszkaniowej, a to oznacza, że taka sytuacja im życiowo odpowiada.
Nie ma racji skarżąca wskazując jakoby ustawodawca w Rozdziale 8 ustawy o Policji przyznawał prawa każdemu funkcjonariuszowi Policji. Sąd podkreśla, że ustawodawca w Rozdziale 8 omawianej ustawy przyznaje prawo do lokalu mieszkalnego tylko takiemu funkcjonariuszowi, który nie posiada lokalu mieszkalnego w miejscu pełnienia służby lub w miejscowości pobliskiej, a to oznacza, że prawo do lokalu wiąże się nie z faktem bycia funkcjonariuszem policyjnym, ale z kwestią dyspozycyjności funkcjonariuszy, którzy z tego względu powinni posiadać lokal w miejscu pełnienia służby lub w miejscowości pobliskiej. Skarżącej przysługuje prawo do korzystania z mieszkania w miejscu pełnienia służby i faktycznie mieszka ona w tym mieszkaniu, a zatem już tylko z tego względu brak jest podstaw do dalszych rozważań w przedmiocie jej ewentualnego prawa do równoważnika pieniężnego za brak lokalu w miejscu pełnienia służby.
Maja racje organy obu instancji wskazując, że były mąż skarżącej – S. S. otrzymał na podstawie decyzji Szefa Wojewódzkiego Urzędu Spraw Wewnętrznych z dnia [...] 1985r. Nr [...] bezzwrotną pomoc finansową na nadbudowę domu jednorodzinnego przy ul. A w K. uwzględniającą również jego żonę – A. S. Z § 1 ust. 2 pkt 3 cyt. wyżej rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 28 czerwca 2002r. wyraźnie wynika, iż równoważnik pieniężny nie przysługuje funkcjonariuszowi, którego małżonek otrzymał pomoc finansową na uzyskanie lokalu mieszkalnego lub domu:
"§ 1. 2. Równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego nie przyznaje się policjantowi w służbie stałej, jeżeli:
(...)
2) otrzymał pomoc finansową na uzyskanie lokalu mieszkalnego lub domu na podstawie odrębnych przepisów, z wyjątkiem policjanta przeniesionego do służby w innej miejscowości,
3) jego małżonek otrzymał pomoc, o której mowa w pkt 2, (...)."
Mając powyższe przepisy na względzie, zdaniem Sądu, skarżącej nie przysługuje równoważnik pieniężny za brak lokalu mieszkalnego i sytuacji skarżącej nie zmienia fakt, iż § 1 ust. 2 pkt 3 rozporządzenia mówi o pomocy finansowej przyznawanej małżonkowi funkcjonariusza Policji, albowiem pomoc finansową otrzymał S. S. w czasie małżeństwa ze skarżącą na ich wspólne potrzeby mieszkaniowe i potrzeby te w dalszym ciągu skarżąca ma zapewnione. finansową.
Nie ma racji organ odwoławczy podnosząc w odpowiedzi na skargę jako istotny fakt orzeczenia rozwodu bez orzekania o winie stron - skarżącej i jej byłego męża - albowiem żaden przepis prawa nie upoważnia organów administracyjnych do rozważania tej okoliczności i prowadzenia jakichkolwiek dywagacji w tym zakresie. Z tego też względu uwagi te sąd uznał za prawnie irrelewantne.
Mając powyższe na względzie, Sąd stwierdza, iż przy wydawaniu decyzji organy administracyjne nie naruszyły przepisów prawa materialnego, ani przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotne znaczenie w niniejszej sprawie, a przeto Sąd w oparciu o wskazane wyżej przepisy i art. 151 p.p.s.a. orzekł – jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło