III SA/Kr 1512/11

Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie – Grzegorz Karcz po rozpoznaniu w dniu 2 listopada 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku H. N. o ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi H. N. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 27 października 2011 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania zasiłku stałego postanawia: I. umorzyć postępowanie w części obejmującej żądanie zwolnienia od kosztów sądowych, II. ustanowić dla skarżącego adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka. Skarżący w złożonym na urzędowym formularzu "PPF" wniosku o przyznanie prawa pomocy domagał się ustanowienia adwokata. Oświadczył, że nie zatrudnia i nie pozostaje w innym stosunku prawnym z jakimkolwiek kwalifikowanym pełnomocnikiem. Objaśniając swoją sytuację rodzinną, majątkową i dochodową uwidocznił, brak osób pozostających z nim we wspólnym gospodarstwie domowym a także brak jakiegokolwiek majątku i stałych dochodów. Uzasadniając swoje starania podniósł, że nie posiada żadnych zasobów pieniężnych, nie ma emerytury jak też, że nie pobiera pomocy z MOPS, który odmówił jego podaniu. W oparciu o przekazane wraz ze skargą przez organ akta administracyjne okolicznościami znanymi z urzędu pozostaje, że skarżący jest 70-letnim mężczyzną, Wezwany wyjaśnił, że nie posiada samochodu marki Mercedes o nr rej [...], gdyż pojazd ten został zezłomowany na dowód czego przedkłada kopię dowodu rejestracyjnego w adnotacją o decyzji przeznaczającej go do demontażu. Twierdzi, że nie ma stałych dochodów i korzysta z dobroczynności osób drugich. Nie dochodzi alimentów bo nie uczestniczył ani w wychowaniu dzieci ani w ich edukacji i nie utrzymuje z nimi żadnych kontaktów. Nie posiada żadnych kont ani rachunków bankowych. Powiada, że darowizny przysługującemu mu udziału w mieszkaniu w S na rzecz małżonki dokonał ze względów słusznościowych, gdyż to do małżonki jeszcze gdy była panną należała książeczka mieszkaniowa. Po wykupieniu przez nią mieszkania skarżący został ujęty w akcie notarialnym lecz nie chciał takiej dobroczynności z jej strony. W swoim przekonaniu faktycznie nie był więc nigdy współwłaścicielem tego mieszkania i nie czerpał z niego żadnych profitów. Poza tym po mieszkanie to dwukrotnie uległo zalaniu wraz z całym wyposażeniem. Mając na uwadze powyższe zważyć należało co następuje: Zgodnie z art. 239 pkt 1 lit. a) ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, obowiązek uiszczenia kosztów sądowych nie ciąży na stronie skarżącej działanie lub bezczynność organu w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej. W postępowaniu sądowoadministracyjnym przedmiot skargi opatrzono symbolem "6321" opisywanym przez załącznik nr 1 do zarządzenia Prezesa NSA z dnia 27 listopada 2003 r. w sprawie ustalenia zasad biurowości w sądach administracyjnych jako sprawa z zakresu pomocy społecznej. W konsekwencji uznania, że skarżący korzysta z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych - co oznacza całkowite zwolnienie strony z obowiązku wnoszenia zarówno opłat sądowych jak i ponoszenia wydatków - jego wniosek o zwolnienie od koszów sądowych należało uznać za bezprzedmiotowy a w związku z tym postanowiono jak w punkcie pierwszym sentencji działając na zasadzie art. 161 § 1 pkt. 3 ppsa w związku z art. 258 §1 i §2 pkt. 7 ppsa. Bezprzedmiotowość wniosku o zwolnienie od kosztów pozostaje jednak bez wpływu na drugie z żądań skarżącego a mianowicie ustanowienia adwokata. Zgodnie bowiem z aktualnymi poglądami doktryny sąd nie jest związany żądaniem strony zawartym we wniosku o przyznanie pomocy byleby tylko nie wyszedł ponad żądanie strony (por. komentarz J.P Tarno do art. 246 w : Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2004). Logiczną konsekwencją przedstawionego stanu rzecz jest więc, że w sytuacji gdy strona domaga się przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, sąd może przyznać jej to prawo w zakresie częściowym obejmującym tylko ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika (art. 245 § 3 in fine ppsa). Oczywiście pod warunkiem, uprzedniego złożenia oświadczenia, którym strona wykaże, że nie jest wstanie ponieść opłat za jego czynności w postępowaniu przed sądami administracyjnymi bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 §1 pkt. 2 ppsa). Odnosząc te uwagi do realiów niniejszej sprawy należy stwierdzić, że skarżący złożył oświadczenie o jakim mowa w art. 252 ppsa. Oświadczenie to uzupełnione dodatkowymi wyjaśnieniami jest wystarczające do oceny jego aktualnej sytuacji i możliwości płatniczych. Pewne nieścisłości należy położyć na karb nieporadności strony. Obrazuje, że skarżący nie należy do osób zamożnych. Tak bowiem należy postrzegać osobę samotną, bez majątku i stałego dochodu, zmuszoną korzystać z dobroczynności osób drugich. Uwzględniając to udzielono więc skarżącemu pomocy o którym to prawie traktują przepisy oddziału 2 rozdziału III działu V ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ustanawiając na jego rzecz adwokata, którego wyznaczy właściwy organ samorządu zawodowego a w związku z tym orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 246 §1 pkt. 2 ppsa w związku z art. 245 §3 ppsa.