III SA/Kr 1516/17

WyrokWSA w Krakowie2018-06-26

Skład orzekający: Janusz Kasprzycki, Janusz Bociąga, Barbara Pasternak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo dokonał aktualizacji danych ewidencyjnych dotyczących przebiegu granic działek, opierając się na protokole ustalenia przebiegu granic sporządzonym na podstawie zgodnych oświadczeń właścicieli, mimo twierdzenia jednego z właścicieli, że złożył podpis pod wpływem błędu?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy administracji prawidłowo dokonały aktualizacji danych ewidencyjnych. Podpis złożony pod protokołem ustalenia przebiegu granic działek ewidencyjnych, nawet jeśli skarżący twierdzi, że działał pod wpływem błędu, nie stanowi klasycznego oświadczenia woli, lecz oświadczenie wiedzy. Cofnięcie takiego oświadczenia nie wywołuje skutków prawnych, a podstawą decyzji jest operat pomiarowy przyjęty do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, a nie samo oświadczenie.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi Z. H. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego, która utrzymała w mocy decyzję Starosty o aktualizacji danych ewidencyjnych dotyczących przebiegu granic kilku działek. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego i postępowania, w tym błędne zastosowanie przepisów dotyczących ustalania przebiegu granic oraz brak wyczerpującego zebrania materiału dowodowego. Kwestionował zgodność swojego podpisu pod protokołem ustalenia przebiegu granic, twierdząc, że złożył go pod wpływem błędu.
Rozstrzygnięcie
Oddalenie skargi.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Janusz Kasprzycki Sędziowie WSA Janusz Bociąga (spr.) WSA Barbara Pasternak Protokolant sekretarz sądowy Honorata Kuźmicka-Wełna po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 czerwca 2018 r. sprawy ze skargi Z. H. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia 24 października 2017 r. nr [...] w przedmiocie ewidencji gruntów I. skargę oddala, II. przyznaje od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie na rzecz radcy prawnego M. S. kwotę 240,00 (słownie: dwieście czterdzieści) złotych tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, podwyższoną o stawkę podatku od towarów i usług obowiązującą dla tego rodzaju czynności w dniu orzekania. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego decyzją z 24 października 2017 r. na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa oraz art. 7b ust. 2 pkt 2 ustawy- Prawo geodezyjne i kartograficzne - po rozpatrzeniu odwołania Z. H. od decyzji Starosty z [...] 2017r. orzekającej o aktualizacji danych ewidencyjnych zawartych w ewidencji gruntów i budynków obrębu P, jednostki ewidencyjnej N. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Organ odwoławczy ustalił następujący stan faktyczny i prawny sprawy. W. i J. C. wnioskiem z 22 grudnia 2015 r. zwrócili się do Starosty o zmianę danych ewidencyjnych działki nr [...] położonej w obrębie P., polegającą na zmianie konfiguracji i powierzchni. Dołączyli do wniosku mapę z ustalenia przebiegu granic wraz z wykazem zmian, opracowaną w wyniku prac geodezyjnych i kartograficznych zawartych w operacie nr [...], wpisanym 21 grudnia 2015 r. do ewidencji materiałów państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego Po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego Starosta wydał [...] 2016r. decyzję, w której orzekł o aktualizacji danych ewidencyjnych zawartych w operacie ewidencji gruntów i budynków w następujący sposób: - działka ewidencyjna nr [...] o pow. 0.57 ha zmienia konfigurację i powierzchnię bez zmiany oznaczenia na działkę ewidencyjną nr [...] o powierzchni 0,59 ha, - działka ewidencyjna nr [...] o pow. 2,70 ha zmienia konfigurację i powierzchnię bez zmiany oznaczenia na działkę ewidencyjną nr [...] o powierzchni 2,69 ha, - działka ewidencyjna nr [...] o pow. 1,94 ha zmienia konfigurację, bez zmiany powierzchni i oznaczenia. Od powyższej decyzji złożył odwołanie Z. H. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego decyzją z [...] 2016 r. po rozpoznaniu tego odwołania orzekł o uchyleniu decyzji Starosty z [...] 2016 r i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. Organ odwoławczy uznał, że zachodzi konieczność uzupełnienia materiału dowodowego, przeprowadzenia ponownego postępowania wyjaśniającego, ustalenia okoliczności faktycznych i prawnych w sprawie z uwzględnieniem obowiązujących przepisów. Starosta ponownie rozpatrując sprawę zwrócił się do wykonawcy prac geodezyjnych o dostarczenie prawidłowo sporządzonej dokumentacji geodezyjno-kartograficznej. Geodeta dokonał powtórnego ustalenia przebiegu granic przedmiotowych działek, a rezultatem jego pracy jest kolejny operat techniczny nr [...], wpisany do ewidencji materiałów państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego w dniu 17 maja 2017r. Zdaniem Starosty stanowił on podstawę do zmiany danych ewidencyjnych we wskazanym zakresie. Starosta decyzją z [...] 2017r. orzekł o aktualizacji danych zawartych w operacie ewidencji gruntów i budynków w taki sposób, że działki nr [...], [...], [...] i [...] zmieniają przebieg granic, bez zmiany powierzchni i oznaczenia, na podstawie dokumentacji geodezyjnej wpisanej do ewidencji materiałów państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego 17 maja 2017r. za nr [...]. Z. H. również z tą decyzją się nie zgodził. Wniósł odwołanie. Stwierdził, że działka ew. [...] zmienia przebieg granicy, bez zmiany powierzchni i oznaczenia. Takie ustalenie przy zmianie jednej granicy działki z przesunięciem jej ku środkowi działki przy braku wyliczenia powierzchni działki dla zmienionej konfiguracji granic jest błędne, wątpliwe i nierzeczowe jak to ujął skarżący. Organ odwoławczy rozpoznając odwołanie stwierdził, że dokumentacją stanowiącą podstawę do powyższej aktualizacji jest operat techniczny przyjęty do ewidencji materiałów państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, a to dane z operatu technicznego nr [...] z 17 maja 2017r., którego istotnym elementem jest protokół ustalenia przebiegu granic działek ewidencyjnych sporządzony na podstawie § 37-§ 39 rozporządzenia. Jedynym dokumentem obrazującym przebieg przedmiotowych granic działek, objętych niniejszym postępowaniem była analogowa mapa ewidencyjna. W ocenie Starosty oraz organu odwoławczego odnośnie do granic działki nr [...] wystąpiły okoliczności, o których mowa w § 37 ust. 1 rozporządzenia, co pozwoliło na dokonanie ustalenia przebiegu granic tej działki. Zgodnie z przepisem § 39 ust.1 rozporządzenia "Ustalenia przebiegu granic działek ewidencyjnych, w tym położenia wyznaczających je punktów granicznych, dokonuje wykonawca na podstawie zgodnych wskazań właścicieli (...) tych działek, potwierdzonych ich zgodnym oświadczeniem złożonym do protokołu ustalenia przebiegu granic działek ewidencyjnych ". Z dokumentacji zawartej w operacie [...] wynika, że ustalenie przebiegu granic działki nr [...] z działkami nr [...], nr [...] i nr [...] wykonawca prac geodezyjnych dokonał na gruncie 13 grudnia 2016r. w obecności wszystkich zainteresowanych stron. Wykonawca operatu dokonał ustalenia przebiegu granic w trybie przepisu § 39 ust. 1. Zainteresowani zgodnie wskazali przebieg granic i potwierdzili to złożeniem podpisów w protokole pod oświadczeniem następującej treści: "My niżej podpisani, oświadczamy, że granica między działkami wymienionymi w kolumnie 2, przedstawiona na szkicu polowym stanowiącym integralną część niniejszego protokołu, została ustalona wg naszych zgodnych wskazań". Również na szkicu granicznym zawierającym miary oraz szczegóły sytuacyjne, takie jak budynek nr [...] oraz "istniejące rury wyznaczające granicę użytkowania" W. i J. C., Z. H., J. S. i M. Bo. – S. oraz K. K. złożyli własnoręczne podpisy. Ze sprawozdania technicznego zawartego w operacie nr [...] wynika, że w punktach R5 i R7 znajdowały się w terenie rury metalowe, które zgodnie z oświadczeniem zainteresowanych określały przebieg granicy pomiędzy działkami nr [...] i nr [...]. Natomiast przebieg granicy pomiędzy działkami nr [...] i nr [...] określiły punkty nr: R5, 59 oraz R4', którego położenie ustalono na podstawie zgodnych wskazań W. i J. C. i Z. H. W tych okolicznościach sprawy skarżący nie może kwestionować tych ustaleń i swojego oświadczenia wiedzy co do przebiegu granicy między działkami. W wyniku ustalenia uległ zmianie przebieg granic przedmiotowych działek. Położenie punktów granicznych względem osnowy geodezyjnej l klasy zostało określone na podstawie geodezyjnych pomiarów sytuacyjnych z błędami średnimi nieprzekraczającymi 0,30m, co potwierdza "Wykaz współrzędnych punktów granicznych" zawarty w operacie technicznym. Wykonawca prac określił bowiem, że wartość atrybutu BPP - średni błąd położenia punktu granicznego względem osnowy l klasy wynosi 2, co zgodnie z przepisami zawartymi w załączniku do rozporządzenia oznacza, że wynosi on od 0,11 do 0,30 m. Przepis § 61 ust.1 rozporządzenia stanowi, że "Numerycznego opisu granic (...) działek ewidencyjnych dokonuje się za pomocą odpowiednich zbiorów punktów granicznych, których położenie względem osnowy l klasy zostało określone na podstawie geodezyjnych pomiarów sytuacyjnych z błędami średnimi nieprzekraczającymi 0,30 m, w sposób zapewniający odwzorowanie położenia i kształtu tych obiektów przestrzennych oraz wzajemnego powiązania między nimi". Jak wynika z operatu wykonawca prac dokonał numerycznego opisu tylko punktów ustalanych tj. R4', R5, R7, 59. Natomiast pozostałe punkty graniczne działki nr [...], co potwierdza zgromadzony materiał dowodowy, nie spełniają powyższych wymagań dokładnościowych, dlatego nie obliczono nowej powierzchni działki. Odnosząc się do zarzutu dotyczącego "braku wyliczenia powierzchni działki", a dotyczy to działki nr [...] stanowiącej własność Z. H. organ odwoławczy stwierdził, że z przepisów rozporządzenia wynika, że powierzchnia działki jest funkcją przebiegu granic i wyjaśnił, że w ramach przedmiotowego operatu technicznego nr [...] wyznaczono jedynie współrzędne punktów granicznych wyznaczających przebieg granicy pomiędzy działką nr [...] i działką nr [...]. Natomiast pozostałe punkty graniczne działki nr [...] nie stanowiły przedmiotu zlecenia i nie posiadają aktualnie atrybutów (BPP) pozwalających na obliczenie jej powierzchni, zgodnie z przepisami § 62 i § 61 rozporządzenia. Operat techniczny nr [...] wykonany został na konkretne zlecenie wnioskodawców i obejmowała elementy w nim określone. Organ wskazał, że modyfikacja danych ewidencyjnych mająca na celu doprowadzenie tych danych do zgodności z wymaganiami rozporządzenia i obowiązującymi standardami technicznymi może nastąpić na wniosek i koszt zainteresowanych, o czym stanowi przepis § 86 ust. 2 rozporządzenia. W tych okolicznościach w ocenie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru geodezyjnego i kartograficznego organ I instancji prawidłowo w oparciu o całokształt materiału dowodowego, w tym operat nr [...] przyjęty do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego orzekł o aktualizacji przebiegu granic działki ewidencyjnej nr [...] z działkami nr [...] i nr [...]. Operat jest zgodny z § 85 ust. 2 rozporządzenia. Z. H. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie na powyższą decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego. Decyzji tej zarzucił: 1) obrazę przepisów prawa materialnego a to - błędne zastosowanie przepisu § 39 ust 1 rozporządzenia, poprzez przyjęcie, iż podstawą ustalenia przebiegu granic działek ewidencyjnych były zgodne wskazania właścicieli tych działek, gdy w rzeczywistości Z. H. nie wyraził zgody na zaproponowany przebieg granicy działki, a podpis pod protokołem złożył działając pod wpływem błędu, - niezastosowanie przepisu § 36 rozporządzenia na podstawie którego należało ustalić przebieg granic działek ewidencyjnych, poprzez pominięcie faktu, iż istnieje mapa uzupełniającą podział działki [...] położonej w P., sporządzona 5 stycznia 2001 roku przez geodetę L. K., zgodnie z którą powierzchnia działki nr [...], należącej do Z. wynosi 2,70 ha, - niezastosowanie przepisu § 39 ust 2 rozporządzenia, na podstawie którego należało ustalić przebieg granicy działki, gdyby przyjąć, że przepis § 36 rozporządzenia nie miałby zastosowania z uwagi na niewystarczającą dokumentację w państwowym zasobie geodezji i kartografii. 2) obrazę przepisów postępowania, która mogła mieć istotny wpływ na wynik sprawy, jakiej dopuścił się organ I instancji oraz organ II instancji, a która polegała w szczególności na obrazę art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 80 kpa, poprzez brak podjęcia wszelkich kroków zmierzających do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz nie zebranie materiału dowodowego w sposób wyczerpujący, a następnie poprzez oparcie rozstrzygnięcia na tak zebranym materiale dowodowym w szczególności: - wydanie decyzji na podstawie protokołu ustalenia przebiegu granic działek ewidencyjnych, pod którym Z. H. złożył podpis działając pod wpływem błędu, - wydanie decyzji na podstawie ponownej opinii biegłego, w której podobnie jak w pierwszej opinii powierzchnia działki nr [...] należącej do Z. H. uległa zmniejszeniu z 2,70 ha do 2,69 ha, natomiast powierzchnia działki nr [...] należącej do Państwa C. powiększyła się z 0,57 ha do 0,59 ha, - niezastosowaniu przez organ I i II instancji art. 8 oraz art. 84 § 2 w związku z art. 24 § 3 kpa, poprzez uwzględnienie w toku postępowania i oparcie rozstrzygnięcia w sprawie na opinii sporządzonej przez biegłego, co do którego zachodziły podstawy do wyłączenia z uwagi na wątpliwości co do jego bezstronności motywowane znajomością z córką Państwa C., - brak należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego, w szczególności poprzez niezadbanie wyjaśnienia skarżącemu znaczenia podpisu pod protokołem z 21 lutego 2017 roku, - orzeczenie o aktualizacji przebiegu granicy, bez określenia powierzchni działki numer [...]. W konkluzji skargi Z. H. wniósł o uchylenie zaskarżone decyzji. W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Skarga jest niezasadna. W ocenie Sądu skarga nie mogła odnieść skutku, albowiem wydane decyzje nie naruszają prawa. Organy prawidłowo przedstawiły i uzasadniły zastosowany tryb rozpoznania wniosku strony o dokonanie aktualizacji operatu ewidencji budynków. Prowadzenie ewidencji gruntów i budynków regulują przepisy ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (dalej w skrócie ustawa) oraz wydanego na jej podstawie rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (dalej w skrócie rozporządzenie). Na wstępie należy wskazać, że zgodnie z definicją zawartą w art. 2 pkt 8 ustawy stanowiący kataster nieruchomości (ewidencję gruntów i budynków) zbiór informacji, cechuje się tym, że jest systematycznie aktualizowany, a zgodnie z § 44 ust.2 rozporządzenia starosta jest zobowiązany do utrzymywania operatu ewidencyjnego w stanie aktualności tj. zgodności z dostępnymi dla organu dokumentami i materiałami źródłowymi. Z kolei według § 45 ust. 1 aktualizacja operatu ewidencyjnego następuje poprzez wprowadzenie udokumentowanych zmian do bazy danych ewidencyjnych w celu zastąpienia danych niezgodnych ze stanem faktycznym, stanem prawnym lub obowiązującymi standardami technicznymi odpowiednimi danymi zgodnymi ze stanem faktycznym lub prawnym oraz obowiązującymi standardami technicznymi; ujawnienia nowych danych ewidencyjnych; wyeliminowania danych błędnych. Przepis art. 24 ust. 2 a pkt 2 ustawy stanowi, że informacje zawarte w ewidencji gruntów i budynków mogą być aktualizowane na wniosek właścicieli lub władających gruntami na zasadzie samoistnego posiadania. Aktualizacja danych ewidencyjnych może nastąpić w dwojakim trybie: albo w trybie czynności materialno-technicznej albo w drodze decyzji administracyjnej. Przepis art. 24 ust. 2 b ustawy stanowi bowiem, że "aktualizacja informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków następuje w drodze czynności materialno-technicznej na podstawie: a) przepisów prawa, b) wpisów w księgach wieczystych, c) prawomocnych orzeczeń sądu, a w przypadkach dotyczących europejskiego poświadczenia spadkowego - orzeczeń sądu, d) ostatecznych decyzji administracyjnych, e) aktów notarialnych, aktów poświadczenia dziedziczenia oraz europejskich poświadczeń spadkowych, f) zgłoszeń budowy budynku, zawiadomień o zakończeniu budowy budynku oraz zgłoszeń rozbiórki budynku, o których mowa odpowiednio w art. 30, art. 54 oraz art. 31 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane, oraz zgłoszeń dotyczących zmiany sposobu użytkowania budynku lub jego części, o których mowa w art. 71 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane, do których właściwy organ nie wniósł sprzeciwu, g) wpisów w innych rejestrach publicznych, h) wniosku zainteresowanego podmiotu ewidencyjnego i wskazanej w tym wniosku dokumentacji geodezyjnej przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, jeżeli wnioskowana zmiana obejmuje informacje gromadzone w ewidencji gruntów i budynków dotyczące nieruchomości znajdujących się w wyłącznym władaniu wnioskodawcy albo wnioskodawców; 2) w drodze decyzji administracyjnej - w pozostałych przypadkach." Bezsporne jest, że w sprawie podstawę aktualizacji stanowił jedynie wniosek W. i J. C. dotyczący działki nr [...] będącej ich własnością. Pozostali właściciele sąsiednich działek takiego wniosku nie złożyli, zatem zgodnie z art. 24 ust. 2a pkt 2 i ust. 2b ustawy, aktualizacja informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków w oparciu o przedmiotowy wniosek i przedstawioną dokumentacją musiała zostać dokonana w drodze decyzji administracyjnej. Podstawą faktyczną powyższej aktualizacji jest operat techniczny przyjęty do ewidencji materiałów państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego w dniu 17 maja 2017 r. za nr [....]. W rejestrze gruntów wykazano że działka nr [...] stanowi własność M. B. – S. i J. S., działka nr [...] stanowi własność W. i J. C., działka nr [...] stanowi własność Z. H., działka nr [...] stanowi własność K. K. Sąd wskazuje, że istotnym elementem sporządzonego w sprawie operatu technicznego nr [...] jest protokół ustalenia przebiegu granic działek ewidencyjnych sporządzony na podstawie §37-§39 rozporządzenia. Z protokołu wynika, że wykonawca operatu dokonał ustalenia przebiegu granic w trybie przepisu § 39 ust. 1 rozporządzenia. Zainteresowani w sprawie W. i J. C., Z. H., J. S. i M. B. – S. oraz K. K. zgodnie wskazali przebieg granic i potwierdzili to złożeniem podpisów w protokole, że granica między działkami wymienionymi przedstawiona na szkicu polowym, który stanowi integralną część protokołu, została ustalona według ich zgodnych wskazań. Również na szkicu granicznym zawierającym zmiany oraz szczegóły sytuacyjne, takie jak budynek nr [...] oraz "istniejące rury wyznaczające granicę użytkowania" W. i J. C., Z. H., J. S. i M. B. – S. oraz K. K. złożyli własnoręczne podpisy. Z tego sprawozdania technicznego wynika, że w punktach R5 i R7 znajdowały się w terenie rury metalowe, które zgodnie z oświadczeniem zainteresowanych określały przebieg granicy pomiędzy działkami nr [...] i nr [...]. Natomiast przebieg granicy pomiędzy działkami nr [...] i nr [...] określiły punkty nr: R5, 59 oraz R4', którego położenie ustalono na podstawie zgodnych wskazań W. i J. C. i Z. H. Skarżący, mimo, że wspólnie z wnioskodawcami i zainteresowanymi wskazał przebieg granic działek i potwierdził to złożeniem własnoręcznego podpisu twierdzi, że działał w błędzie bez rozeznania znaczenia tej czynności. Stwierdził również, że w związku z faktem, że działał pod wpływem błędu może cofnąć złożone oświadczenie. Odnosząc się do powyższego należy wskazać, że cofnięcie wyrażonego wcześniej oświadczenia co do ustalenia przebiegu granicy nie wywołuje skutków prawnych. Powołać się należy na pogląd prawny wyrażony w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 kwietnia 2016 r. sygn. akt I OSK 1751/174. NSA wyraźnie podkreślił, że złożone oświadczenie samo przez się nie stanowi o ustaleniu przebiegu granic, oświadczenie to jest jedynie jednym z elementów postępowania w sprawie ustalenia przebiegu granicy pomiędzy działkami ewidencyjnymi i dla potrzeb ewidencyjnych. Przedmiotowe oświadczenie zawiera w sobie elementy wiedzy co do przebiegu tej granicy, nie jest to zatem klasyczne oświadczenie woli. Złożone przez skarżącego oświadczenie nie stanowiło podstawy prawnej wydania zaskarżonej decyzji, tą podstawą był sporządzony operat pomiarowy przyjęty do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego. To operat pomiarowy jest dokumentem geodezyjnym stanowiącym podstawę prawną decyzji, a nie oświadczenie. Oświadczenie stanowi wyłącznie element postępowania o ustalenie przebiegu granic działek dla celów ewidencyjnych, poprzedzających terenowy pomiar geodezyjny lub fotogrametryczny. Należy wyraźnie zaznaczyć, że zgodne oświadczenia stron o których mowa w § 39 rozporządzenia nie mogą stanowić podstawy np. do zawarcia ugody tak jak to jest możliwe w postępowaniu rozgraniczeniowym, czy wydania decyzji w sprawie wprowadzenia zmian w ewidencji gruntów albowiem są to oświadczenia, w których istotnym elementem jest posiadanie wiedzy co do przebiegu granicy między działkami ewidencyjnymi i zgodne jej wskazanie. Zgodnie z § 39 ust. 1 rozporządzenia, ustalenia przebiegu granic działek ewidencyjnych, w tym położenia wyznaczających je punktów granicznych, dokonuje wykonawca na podstawie zgodnych wskazań właścicieli lub użytkowników wieczystych tych działek albo osób władających tymi działkami na zasadach samoistnego posiadania, potwierdzonych ich zgodnym oświadczeniem złożonym do protokołu ustalenia przebiegu granic działek ewidencyjnych. Treść powyższego przepisu jednoznacznie pokazuje, że zgodne oświadczenie złożone do protokołu dotyczy wskazań co do przebiegu granicy działek ewidencyjnych, w tym położenia punktów granicznych, a więc jest to już typowe oświadczenie wiedzy. Zatem ewentualne "cofnięcie" oświadczenia złożonego przez skarżącego nie mogło wywołać oczekiwanych przez niego skutków prawnych w postaci niemożności wprowadzenia zmiany w ewidencji gruntów. Podkreślić należy, że celem postępowania rozgraniczeniowego jest ustalenie przebiegu granic prawnych nieruchomości, legalną definicję nieruchomości zawiera art. 46 § 1 k.c. w sprawie o rozgraniczenie chodzi nawet nie o same granice nieruchomości na gruncie, lecz o to, do jakiej granicy na gruncie sięga prawo własności nieruchomości sąsiadujących. Zgodnie z przepisem § 46 ust. 1 dane ewidencyjne mogą podlegać aktualizacji z urzędu lub na wniosek. Aktualizacja operatu następuje przez wprowadzenie udokumentowanych zmian do bazy danych ewidencyjnych (§ 45 ust. 1), przy czym w myśl ust. 2 do aktualizacji operatu odpowiednio stosuje się przepisy § 35. Ten ostatni przepis określa źródła danych ewidencyjnych stanowiąc, iż źródłami danych ewidencyjnych m.in. są: materiały i informacje zgromadzone w państwowym zasobie geodezyjnym i kartograficznym /pkt 1/, wyniki terenowych pomiarów geodezyjnych (pkt 3); dane w innych ewidencjach i rejestrach, prowadzonych na podstawie odrębnych przepisów przez sądy, organy administracji publicznej oraz państwowe i samorządowe jednostki organizacyjne (pkt 4), a także dane zawarte w dokumentach udostępnionych przez zainteresowane osoby, organy i jednostki organizacyjne (pkt 5). Zawarte w art. 45 § 2 rozporządzenia odesłanie w postępowaniu w przedmiocie aktualizacji operatu ewidencyjnego, do odpowiedniego stosowania § 35 rozporządzenia, (zawartego w Rozdziale 2 dotyczącym zakładania ewidencji gruntów), oznacza również odesłanie do odpowiedniego stosowania § 36 rozporządzenia, będącego uszczegółowieniem § 35. Przepis § 36 reguluje bowiem tryb wykazywania w postępowaniu ewidencyjnym granic działek ewidencyjnych. W świetle tej regulacji, samoistną podstawę ustalenia w postępowaniu ewidencyjnym granic działki ewidencyjnej, może stanowić tylko dokument, który jest przyjęty do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, a został sporządzony (wytworzony) w jednym z rodzajów postępowań określonych § 36 pkt 1-6 rozporządzenia. Natomiast § 37 stanowi, że w razie braku dokumentacji wymienionej w § 36 lub jeżeli zawarte w niej dane nie są wiarygodne lub nie odpowiadają obowiązującym standardom technicznym, dane dotyczące przebiegu granic działek ewidencyjnych pozyskuje się w wyniku terenowych pomiarów geodezyjnych lub fotogrametrycznych poprzedzonych ustaleniem przebiegu tych granic na gruncie. Zdaniem Sądu organ w zaskarżonej decyzji prawidłowo przyjął, że zaistniała podstawa do ustalenia przebiegu granic działek nr [...], [...], [...] i [...] względem siebie dla celów ewidencji gruntów i budynków, przewidziana w § 37 rozporządzenia. Podstawę wprowadzenia zmian w ewidencji gruntów, oprócz wymienionych w § 46 ust. 2 pkt 1 prawomocnych orzeczeń sądowych, aktów notarialnych, ostatecznych decyzji administracyjnych, aktów normatywnych może stanowić także w myśl § 46 ust.2 pkt 2 opracowanie geodezyjne i kartograficzne przyjęte do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego zawierające wykazy zmian danych ewidencyjnych. Składniki wykazów zmian danych ewidencyjnych określa § 46 ust. 3 rozporządzenia. Takie opracowanie geodezyjne i kartograficzne wykonano i na podstawie dokumentacji geodezyjnej wpisanej do ewidencji materiałów państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego w dniu 17 maja 2017r. za nr [...]. Operat pomiarowy został sporządzony przez geodetę M. W. Jak wynika z danych uzyskanych przez organ odwoławczy geodeta oparł się na wszystkich źródłach dostępnych co wynika z pisma Dyrektora Wydziału Geodezji z dnia 24 października 2017 r., a więc mapy analogowej w skali 1:2000 dla obrębu P, a brak jest dokumentacji wymienionej w § 36 rozporządzenia. Zatem dane dotyczące przebiegu granic działek ewidencyjnych należy pozyskiwać w drodze terenowych pomiarów geodezyjnych, ustalając przebieg granic na gruncie. Sądu wskazuje że wprowadzenie zmian ewidencyjnych zgodnie z przepisami rozporządzenia nastąpić może w dwojakim trybie, tj. poprzez dokonanie czynności materialno-technicznej polegającej na wprowadzeniu do bazy danych zmiany na postawie udokumentowanego zgłoszenia zmiany (art. 22 ust. 2-3 ustawy w związku z § 48 ust. 1 i 2 rozporządzenia), o czym organ tylko zawiadamia (§ 49 ust. 1 rozporządzenia), albo w drodze decyzji. Tę drugą formę rozstrzygnięcia zgodnie z § 47 ust. 3 rozporządzenia stosuje organ wtedy, gdy aktualizacja operatu ewidencyjnego wymaga wyjaśnień zainteresowanych lub uzyskanych dodatkowo dowodów. Wówczas starosta przeprowadza w sprawie tej aktualizacji postępowanie administracyjne, które kończy się wydaniem decyzji. Rozpoznanie i rozstrzygnięcie wniosku uczestników o wprowadzenie zmian w ewidencji gruntów, nastąpiło właśnie w trybie przewidzianego § 47 ust. 3 rozporządzenia postępowania administracyjnego kończącego się wydaniem decyzji. Tylko ten tryb daje podstawy do poddania wprowadzonej zmiany kontroli sądowo administracyjnej przez wniesienie skargi na decyzję. Przyjęcie trybu postępowania administracyjnego dla wprowadzenia zmian w operacie ewidencji gruntów, implikowało obowiązek zachowania przepisów dotyczących postępowania administracyjnego. W szczególności organy ewidencyjne obwiązane były zgodnie z przepisami art. 7 i 77 k.p.a. w ich brzmieniu obowiązującym od 11 kwietnia 2011 r. do podjęcia z urzędu lub na wniosek wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego przez wyczerpujące zebranie i rozpatrzenie całego materiału dowodowego. Elementem operatu pomiarowego mającego stanowić podstawę wprowadzenia zmiany jest m.in. przewidziany § 38 ust. 2 rozporządzenia, a sporządzony według wzoru stanowiącego załącznik nr 3, protokół ustalenia przebiegu granic działek do celów ewidencji gruntów i budynków. W świetle § 37 (przy zaistnieniu przesłanek do jego stosowania), dane dotyczące przebiegu granic działek ewidencyjnych pozyskuje się w wyniku terenowego pomiaru geodezyjnego lub fotogrametrycznego. Taki pomiar winien być poprzedzony ustaleniem przebiegu granic na gruncie. Natomiast zgodnie z § 38 ust. 2 ustalenie przebiegu granic na gruncie dokonuje wykonawca w oparciu o złożone do protokołu granicznego zgodne oświadczenie woli osób, które stawiły się w określonym w zawiadomieniu miejscu i terminie. W świetle tej regulacji nie budzi, zdaniem Sądu, wątpliwości, że do protokołu ustalenia przebiegu granic działek do celów ewidencji gruntów i budynków wpisuje się to zgodne oświadczenie woli osób, które były obecne przy czynnościach ustalenia przebiegu granic na gruncie. Należy wyjaśnić, że art. 32 ustawy wyraźnie wskazuje, że sporządzony w trybie § 38 ust. 2 i 4 protokół "graniczny" ustalenia przebiegu granic działek do celów ewidencji gruntów i budynków, nie ma charakteru protokołu granicznego sporządzonego w postępowaniu o rozgraniczenie nieruchomości na podstawie art. 32 ust. 1 pkt 5 przez geodetę uprawnionego w trybie przepisów Rozporządzenia Ministrów Spraw Wewnętrznych i Administracji oraz Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej z 14 kwietnia 1999 r. w sprawie rozgraniczania nieruchomości (Dz. U. Nr 45, poz. 453). Składniki tego protokołu określa § 20 powyższego rozporządzenia. Według § 38 ust. 2 i 4 przewidziane wzorem protokołu ustalenia przebiegu granic działek do celów ewidencji gruntów i budynków, oświadczenie obecnych na gruncie, że granica między określonymi działkami została ustalona w ich obecności i do jej przebiegu przedłożonego na szkicu stanowiącym załącznik do protokołu, nie zgłaszają żadnych zastrzeżeń, nie ma charakteru aktu ugody zawartej przed uprawnionych geodetą w rozumieniu art. 31 ust. 4 ustawy w postępowaniu rozgraniczeniowym. Oświadczenie złożone w trybie art. 38 ust. 2 rozporządzenia stanowi tylko element postępowania ustalenie przebiegu granic działek dla celów ewidencyjnych, poprzedzający terenowy pomiar geodezyjny lub fotogrametryczny i mieści w sobie także elementy oświadczenia wiedzy co do przebiegu tej granicy. Zdaniem Sądu rację ma zatem organ II instancji, że złożone przez skarżącego oświadczenie było zgodne z oświadczeniem z obecnymi wnioskodawcami i dawało podstawę do dokonania dalszych czynności w postępowaniu o ustalenie przebiegu granic ewidencyjnych, które zakończyło się z chwilą opracowania operatu pomiarowego i przyjęcia go do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego. To operat pomiarowy jest dokumentem geodezyjnym stanowiącym podstawę decyzji, a nie oświadczenie skarżącego. Argument, że skarżący Z. H. złożył podpis pod protokołem działając pod wpływem błędu gdyż jest osobą starszą i schorowaną, wobec czego organy administracji publicznej powinny dołożyć starań w celu zapewnienia prawidłowego informowania go o znaczeniu i skutkach czynności oraz oświadczeń, jakie składa w toku postępowania, nie znajduje potwierdzenia w materiale dowodowym. Wskazać należy, że skarżący działał w sprawie racjonalnie i korzystał ze swoich uprawnień. Wprawdzie twierdzi, że nie był świadomy wagi podpisywanego dokumentu, a jego wiedza dotyczyła wyłącznie tego, że był obecny w terenie przy pracach geodezyjnych, ale z akt wynika, iż protokołu z dnia 16 lipca 2015 r. nie podpisał, a wiec miał świadomość, że jego podpis pod protokołem nie dotyczy tylko obecności. Należy także zauważyć, ze jak wynika ze sprawozdania technicznego z dnia 21 lutego 2017 r. (k-6 operatu [...]) doszło do ugody odnośnie niewielkiej korekty w punkcie R4, a więc między Z. H. a W. i J. C. Zatem skarżący wiedział, że ustala przebieg granicy z sąsiadami i co do tego posiadał pełną wiedze, skoro nawet przebieg granicy w niewielkiej części korygował. Jeszcze raz podkreślenia wymaga, że złożone oświadczenie samo przez się nie stanowi o ustaleniu przebiegu granic, oświadczenie to jest jedynie jednym z elementów postępowania w sprawie ustalenia przebiegu granicy pomiędzy działkami ewidencyjnymi i dla potrzeb ewidencyjnych. Przedmiotowe oświadczenie zawiera w sobie elementy wiedzy co do przebiegu tej granicy, nie jest to zatem klasyczne oświadczenie woli. Odnosząc się do zarzutu domniemanej nierzetelności biegłego geodety z powodu jego znajomości z córką W. i J. C. stwierdzić należy, że jest on gołosłowny i nie poparty żadnymi dokumentami. Ponadto zarzut ten pojawia się dopiero w uzupełnieniu skargi, a poza tym nie znajduje on żadnego uzasadnienia skoro zasadniczo granica przebiega zgodnie z dotychczasowym użytkowaniem i została uznana przez skarżącego w protokole. Niezrozumiały jest też zarzut skarżącego dotyczący tego, że wniosek obejmował jedynie aktualizację przebiegu granicy a decyzja wydana przez organ I instancji i podtrzymana przez organ II instancji dotyczyła również zmiany konfiguracji i powierzchni działek położonych w obrębie P., oraz zmiany konfiguracji bez zmiany powierzchni działki numer [...]. Stwierdzić należy, że organy na etapie kontrolowanym orzekały tylko o zmianie granic, a nie o zmianie konfiguracji. Ponadto skoro postepowanie zostało wszczęte na wniosek, to nie zachodziły podstawy do wyznaczania zakresu postępowania z urzędu. Podkreślić również należy, że postępowanie dowodowe przeprowadzone przez organ odwoławczy nie narusza przepisów prawa w sposób uzasadniający uchylenie wydanej decyzji. Nie zasługują zatem na uwzględnienie zarzuty skargi w zakresie naruszenia przez organ art. 7, art. 77 § 1 K.p.a. albowiem organ podjął szereg czynności w celu ustalenia prawdy obiektywnej, zbierając obszerny materiał dowodowy, a jego ocena nie przekracza granic wyznaczonych przez przepis art. 80 k.p.a. Mając na względzie podane argumenty, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie na podstawie art. 151 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji o oddaleniu skargi.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło