III SA/Kr 1518/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Michna Sędziowie Sędzia WSA Renata Czeluśniak Asesor WSA Ewelina Dziuban (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 18 lutego 2025 r. przy udziale Prokuratora Prokuratury Rejonowej Kraków -Prądnik Biały w Krakowie sprawy ze skargi P. K. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia 25 lipca 2024 r., nr SKO.Z/4100/98/2024 w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia zażalenia 1. uchyla zaskarżone postanowienie, 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie na rzecz skarżącego P. K. kwotę 100 zł (sto złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Burmistrz Miasta i Gminy Olkusz postanowieniem z dnia 14 czerwca 2024 r. nr KG.680.145.2024 odmówił P. K. wydania zaświadczenia o żądanej treści. W dniu 26 czerwca 2024 r. P. K. wniósł zażalenie na ww. postanowienie z dnia 14 czerwca 2024 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie postanowieniem z dnia 25 lipca 2024 r., nr SKO.Z/4100/98/2024 na podstawie art. 134, art. 141 § 2 w zw. z art. 126 i art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r., poz. 572) stwierdziło, że zażalenie P. K. na postanowienie organu I instancji z dnia 14 czerwca 2024 zostało wniesione z uchybieniem terminu. Jak wynika z uzasadnienia postanowienia, Kolegium uznało, że termin do wniesienia przez skarżącego zażalenia rozpoczął bieg w dniu 18 czerwca 2024 r. Ze zwrotnego potwierdzenia odbioru kwestionowanego zażaleniem postanowienia wynika bowiem, że przesyłka została odebrana w dniu 18 czerwca 2024 r. przez dorosłego domownika – A. K. Skarżący tymczasem wniósł zażalenie dnia 26 czerwca 2024 r. W konsekwencji stwierdzono, że zażalenie wniesiono po upływie ustawowego 7-dniowego terminu, co oznaczało konieczność stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania na zasadzie art. 134 k.p.a. W skardze wniesionej na powyższe postanowienie SKO w Krakowie, skarżący oświadczył, że doręczenie przesyłki zawierającej postanowienie organu I instancji nastąpiło w dniu 19 czerwca 2024 r., co wynika z wydruku ze strony śledzenia przesyłek Poczty Polskiej. Zatem zażalenie wniesione 26 czerwca 2024 r. zostało złożone w terminie. Dla potwierdzenia powołanej okoliczności skarżący załączył do skargi m.in. wydruk z elektronicznego monitoringu przesyłek, z którego wynika, że postanowienie organu I instancji (przesyłka nr [...] [...]) została doręczona dnia 19 czerwca 2024 r. Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia Kolegium. Kolegium w piśmie z dnia 23 sierpnia 2024 r. zwróciło się do naczelnika Urzędu Pocztowego w Olkuszu o udzielenie wyjaśnień w kwestii daty doręczenia przesyłki adresowanej do P. K., o wskazanym numerze. Wskazano, że z potwierdzenia odbioru ww. przesyłki wynika, że została ona doręczona w dniu 18 czerwca natomiast z wydruku ze strony śledzenia przesyłek Poczty Polskiej wynika, że doręczenie nastąpiło 19 czerwca. W odpowiedzi na powyższe, Poczta Polska S.A. w piśmie z 3 września 2024 r. odmówiła udzielenia żądanej informacji z uwagi na fakt, iż Kolegium nie było ani adresatem ani nadawcą przedmiotowej przesyłki. SKO w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie. Zaznaczyło przy tym, że zwrotne potwierdzenie odbioru ma moc dokumentu urzędowego i twierdzeń w nim zawartych nie można obalić internetowym wydrukiem ze śledzenia przesyłek Poczty Polskiej. Organ odwoławczy wskazał również, że podjęta przez niego próba wyjaśnienia z Pocztą Polską rozbieżności pomiędzy stwierdzeniami dotyczącymi daty doręczenia przedmiotowego postanowienia zawartymi w dokumencie zwrotnego potwierdzenia odbioru, a internetowym wydrukiem spełzły na niczym, gdyż Poczta Polska odmówiła wyjaśnień (pismo Kolegium z dnia 23 sierpnia 2024 r., odpowiedź operatora pocztowego w piśmie z 3 września 2024 r.). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył co następuje. Stosownie do art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz.U. z 2024 r. poz. 1267) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta stosownie do § 2 powołanego artykułu sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Sąd w ramach swojej właściwości dokonuje zatem kontroli aktów z zakresu administracji publicznej z punktu widzenia ich zgodności z prawem materialnymi jak i prawem procesowym. Sąd rozstrzyga przy tym w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną na zasadzie art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi tekst jedn. Dz.U. z 2024 r. poz. 935, dalej: p.p.s.a.). Zgodnie z art. 145 § 1 p.p.s.a. Sąd uwzględnia skargę tylko wówczas, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (1a), naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (1b), inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (1c), a także wówczas, gdy stwierdza nieważność decyzji (postanowienia) z przyczyn określanych w art. 156 k.p.a. lub w innych przepisach bądź z tych przyczyn stwierdza wydanie decyzji (postanowienia) z naruszeniem prawa. Podkreślenia wymaga również, iż stosownie do powołanych wyżej przepisów Sąd nie bada zaskarżonego postanowienia pod względem jego celowości czy słuszności. Dokonując kontroli zaskarżonego postanowienia Sąd stwierdził naruszenie prawa procesowego w stopniu skutkującym koniecznością wyeliminowania go z obrotu prawnego. Okoliczności powołane w skardze i dowody przedłożone na ich potwierdzenie wykluczają możliwość uznania na obecnym etapie, że zaskarżone postanowienie spełnia warunek zgodności z prawem. Stosownie do art. 7 k.p.a. w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Prowadzą też postępowanie w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej (art. 8 § 1 k.p.a.) i powinny działać w sprawie wnikliwie (art. 12 § 1 k.p.a.). Organ administracji publicznej w ramach postępowania administracyjnego zobowiązany jest do wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego, co expressis verbis wynika z art. 77 § 1 k.p.a. Obowiązek ten służy realizacji - wynikającej z art. 7 k.p.a. - zasady prawdy obiektywnej, nakazującej organowi podejmowanie wszelkich kroków niezbędnych w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego. Zasada prawdy obiektywnej obejmuje wszystkie okoliczności istotne w sprawie, zarówno te o charakterze formalnym jak i merytorycznym. Wątpliwości co do istotnych okoliczności sprawy jak i wszelkie sprzeczności w materiale dowodowym powinny zostać zatem przez organ wyjaśnione, należy zaznaczyć, że w myśl art. 80 k.p.a., organ ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. W okolicznościach rozpoznawanej sprawy istnieje oczywista rozbieżność pomiędzy treścią zwrotnego potwierdzenia odbioru postanowienia organu I instancji (wskazującą jako datę odbioru 18 czerwca 2024 r., k. 11 akt administracyjnych), a informacjami zawartymi w elektronicznym systemie śledzenia przesyłek (wskazującymi jako datę odbioru 19 czerwca 2024 r., k. 17 akt administracyjnych). Jakkolwiek rację ma Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie twierdząc, że zwrotne potwierdzenie odbioru ma moc dokumentu urzędowego, bowiem pochodzi od wyznaczonego operatora pocztowego upoważnionego do wykonywania urzędowych doręczeń, to jednak podnoszone zarówno na etapie postępowania administracyjnego jak i w skardze okoliczności wskazują właśnie na niezgodność danych wynikających z potwierdzenia odbioru z innymi informacjami wygenerowanymi przez tego samego operatora. W takich warunkach nie sposób uznać, że domniemanie zgodności z prawdą nie zostało podważone. W tym stanie rzeczy Sąd stwierdza, że w realiach rozpatrywanej sprawy wydanie przez organ odwoławczy postanowienia stwierdzającego uchybienie terminu do wniesienia zażalenia było przedwczesne. Mając na względzie daleko idące skutki dla skarżącego w przypadku uznania, że odbiór postanowienia pierwszoinstancyjnego nastąpił w dniu 18 czerwca 2024 r., Kolegium powinno poprzedzić ustalenie daty doręczenia postanowienia z dnia 14 czerwca 2024 r. nr KG.680.145.2024 dodatkowym postępowaniem wyjaśniającym przeprowadzonym na podstawie art. 136 k.p.a. (czego zaniechano w postępowaniu poprzedzającym wydanie zaskarżonego postanowienia). Należy zatem stosownie do art. 136 § 1 k.p.a. zlecić organowi I instancji uzyskanie stanowiska operatora pocztowego w przedmiocie tych sprzeczności, a w razie konieczności odebrać również wyjaśnienia od A. K., który wskazany jest na zwrotnym potwierdzeniu odbioru jako osoba uprawniona do odbioru przesyłki. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie uwzględniając stanowisko Sądu przedstawione w niniejszym wyroku przeprowadzi zatem postępowanie wyjaśniające zmierzające do ustalenia, w sposób pozbawiony wątpliwości, daty doręczenia skarżącemu ww. postanowienia z dnia 14 czerwca 2024 r. Brak powyższych ustaleń czyni zaskarżone postanowienie przedwczesnym i naruszającym art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Tym samym Sąd orzekł na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 lit.c p.p.s.a. O kosztach postępowania orzeczono zgodnie z art. 200 oraz art. 210 § 2 p.p.s.a., mając na względzie kierunek rozstrzygnięcia oraz wysokość poniesionych przez skarżącego niezbędnych kosztów w kwocie 100 zł (wpis od skargi). Sąd rozpoznał sprawę na posiedzeniu niejawnym, w postępowaniu uproszczonym, na podstawie art. 119 pkt 3 p.p.s.a.