III SA/Kr 1518/25

WyrokWSA w Krakowie2026-03-04

Skład orzekający: Marta Kisielowska, Ewa Michna, Magdalena Gawlikowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej, wydając decyzję w przedmiocie zmiany gleboznawczej klasyfikacji gruntów, prawidłowo ocenił zebrany materiał dowodowy, w tym opinie biegłych, i czy uwzględnił wskazania sądu zawarte w poprzednim wyroku, zwłaszcza w kontekście zarzutów dotyczących erozji i zmian stanu faktycznego spowodowanych wycinką krzewów?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że organ administracji prawidłowo ocenił zebrany materiał dowodowy i zastosował się do wskazań sądu zawartych w poprzednim wyroku. Opinie uzupełniające biegłego S. Z. merytorycznie odniosły się do rozbieżności z opinią prywatną, nie stwierdzając erozji ani ogławiania w stopniu powodującym zmianę klasy bonitacyjnej. Sąd uznał również, że wycinka krzewów nie stanowi istotnej zmiany stanu faktycznego uzasadniającej sporządzenie nowego operatu klasyfikacyjnego, a postępowanie dowodowe zostało przeprowadzone zgodnie z prawem.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi K. Spółka z o.o. na decyzję Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego, która utrzymała w mocy decyzję Starosty Krakowskiego odmawiającą zmiany gleboznawczej klasyfikacji gruntów dla wskazanych działek. Spółka wnioskowała o zmianę klasyfikacji z RIIIa i RIIIb na Lzr/RIVa, powołując się na wyniki prywatnej opinii wskazujące na zagrożenie erozją i zmiany stosunków wodnych. Organy administracji oparły się na opiniach biegłego S. Z., który nie stwierdził wystarczających podstaw do zmiany klasyfikacji. Skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów postępowania, w tym brak wyjaśnienia stanu faktycznego i nieuwzględnienie zmiany stanu faktycznego po wycince krzewów.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marta Kisielowska Sędziowie WSA Ewa Michna Asesor WSA Magdalena Gawlikowska (spr.) Protokolant Specjalista Dominika Janik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 marca 2026 r. sprawy ze skargi K. Spółka z o.o w K. na decyzję Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia 25 sierpnia 2025 r. nr IG-II.7513.15.2025.UK w przedmiocie odmowy zmiany gleboznawczej klasyfikacji gruntów oddala skargę. Zaskarżoną decyzją z 25 sierpnia 2025 r., nr IG-II.7513.15.2025.UK Wojewoda Małopolski utrzymał w mocy decyzję Starosty Krakowskiego z 16 maja 2025 r. znak: GKiK-1.6620.3.12.2022.KC o odmowie zmiany dotychczas ustalonej gleboznawczej klasyfikacji gruntów dla działek ewidencyjnych nr: [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], położonych w obrębie N., gmina Z. w następujący sposób: • [...] o pow. 0.3113 ha w tym: Rllla - 0.3113 ha na: Lzr/RIVa - 0.3113 ha, • [...] o pow. 0.3393 ha w tym: Rllla - 0.3393 ha na: Lzr/RIVa - 0.3393 ha, • [...] o pow. 0.3859 ha w tym: Rllla - 0.3032 ha, Rlllb - 0.0827 ha na: Lzr/RIVa 0.3859 ha, • [...] o pow. 0.3176 ha, w tym: Rllla - 0.0470 ha, Rlllb - 0.2706 ha na: Lzr/RIVa 0.3176 ha, • [...] o pow. 0.3102 ha, w tym: Rllla - 0.1026 ha, Rlllb - 0.2076 ha, na: Lzr/RIVa 0.3102 ha, • [..] o pow. 0.3061 ha w tym: Rllla - 0.3061 ha na: Lzr/RIVa - 0.3061 ha, • [...] o pow. 0.3403 ha w tym: Rllla - 0.0235 ha Rlllb - 0.3168 ha na: Lzr/RIVa 0.3403 ha, • [...] o pow. 0.3473 ha w tym: Rllla - 0.1710 ha, Rlllb - 0.1594 ha, PsV - 0.0169 ha na: Lzr/RIVa - 0.3473 ha, • [...] o pow. 0.3217 ha, w tym: Rllla - 0.1277 ha, Rlllb - 0.1643 ha, PsV - 0.0297 ha na: Lzr/RIVa-0.3217ha, • [...] o pow. 0.3663 ha w tym: Rllla - 0.0394 ha, Rlllb - 0.2864 ha, PsV - 0.0405 ha na: Lzr/RIVa - 0.3663 ha, • [...] o pow. 0.1845 ha, w tym: Rllla - 0.1288 ha, Rlllb - 0.0557 ha na: Lzr/RIVa 0.1845 ha. Zaskarżona decyzja zapadła w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych. Kontrolowane postępowanie, w którym zapadły ww. decyzje, toczyło się na skutek ponownego rozpoznania sprawy, po wydaniu prawomocnego wyroku WSA w Krakowie z 28 listopada 2023 r., sygn. akt III SA/Kr 1066/23, którym uchylono decyzję Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z 4 kwietnia 2023 r., znak: IG-II.7513.5.2023.UK w przedmiocie odmowy zmiany ustalonej gleboznawczej klasyfikacji gruntów. Decyzja ta utrzymywała w mocy decyzję Starosty Krakowskiego z 16 stycznia 2023 r. znak: GKiK-l.6620.3.23.2022.EK. Z postępowania zakończonego uchyloną przez Sąd decyzją wynika, że 1 kwietnia 2022 r. K. Sp. z o.o. w K. (dalej: skarżąca, strona skarżąca) wystąpiła do Starosty Krakowskiego z wnioskiem o upoważnienie klasyfikatora gruntów K. K. do przeprowadzenia czynności klasyfikacyjnych dla działek nr: [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] obręb N. Celem skarżącej było sprawdzenie czynników fizykochemicznych gleby i jakości produkcyjnej gleb ustalanej na podstawie ich cech genetycznych, a finalnie zmiana ustalonej gleboznawczej klasyfikacji gruntów. Wobec wątpliwości organu pierwszej instancji co do wyników zawartych w operacie [...] sporządzonym przez gleboznawcę K. K., zlecono wykonanie kontr-operatu geodecie S. Z. (operat [...]). Geodeta ten dokonał również na zlecenie organu analizę i kontrolę wyników prac klasyfikacyjnych operatu technicznego [...]. Pierwszy z operatów dowodził konieczności zmiany klasy poszczególnych gruntów z IIIa i IIIb na IVa. Drugi z operatów wskazywał na brak zmian względem dotychczas istniejącego stanu rzeczy, ujawnionego w ewidencji gruntów. Następnie w toku postępowania strona skarżąca przedłożyła opinię prywatną dotyczącą zasadności przeprowadzenia ponownej gleboznawczej klasyfikacji gruntów na obszarze działek nr [...] – [...] położonych w N. gm. Z. Opinia ta została sporządzona przez klasyfikatorów gruntów dr hab., inż. R. W. dr inż. J. N. W opinii tej zwarto wnioski, które częściowo pokrywały się z wnioskami zawartymi w kontr-operacie geodety S. Z. Stwierdzono w niej, że gleboznawcza klasyfikacja przedmiotowych gruntów, oznaczona dotychczas jako R-IIIa i R-IIIb powinna ulec aktualizacji w zakresie zasięgu występowania obu klas ze wskazaniem na klasy R-IIIa, IIIb oraz IVa. Jako główny czynnik warunkujący bonitację gruntów na badanym obszarze wskazano zagrożenie erozją wodną powierzchniową występującą w różnym stopniu oraz ogłowienie profili glebowych odzwierciedlone w zredukowanej miąższości poziomów diagnostycznych w dokonanych odkrywkach. Skarżąca domagała się przeprowadzenia kolejnego operatu gleboznawczego celem rozwiania zaistniałych w jej ocenie wątpliwości. Organ stwierdził, że nie było podstaw do zlecania kolejnego operatu gleboznawczej klasyfikacji gruntów i ocenił, że zebrany w sprawie materiał dowodowy wskazuje na brak podstaw do zmiany tej klasyfikacji dla przedmiotowych działek. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, uchylając ww. decyzję, w wyroku z 28 listopada 2023 r., sygn. akt III SA/Kr 1066/23 wskazał, że charakter argumentów wynikających z opinii prywatnej, przedstawionej przez stronę skarżącą, wymagał wiedzy specjalistycznej, zatem za konieczne uznał odniesienie się do niej przez biegłego S. Z. celem wyjaśnienia wątpliwości w drodze opinii uzupełniającej. Małopolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego decyzją z 16 kwietnia 2024 r. znak: IG-II.7513.3.2024.UK uchylił zaskarżoną decyzję Starosty Krakowskiego z 16 stycznia 2023 r. znak: GKiK-l.6620.3.23.2022.EK i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. Starosta Krakowski ponownie rozpatrując sprawę uwzględnił zalecenia WSA wynikające z wyroku z 28 listopada 2023 r., sygn. akt III SA/Kr 1066/23 i uzyskał "uzupełniającą opinię" klasyfikatora S. Z. (autora kontr-operatu) do zarzutów opinii prywatnej R. W. i J. N. - "Opinii dotyczącej zasadności przeprowadzenia ponownej gleboznawczej klasyfikacji gruntów na obszarze działek nr [...]- [...]". W dniu 2 września 2024 r. klasyfikator S. Z. (biegły - autor kontr-operatu) przedłożył opinię dotyczącą weryfikacji projektu ustalenia gleboznawczej klasyfikacji gruntów dla działek ewidencyjnych nr [...] – [...], obręb N., gmina Z., powiat k. - ustosunkowanie się do opinii prywatnej wykonanej przez dr hab. inż. R. W. dr inż. J. N. Opinia została uzupełniona 4 marca 2025 r. przez klasyfikatora po wniesieniu uwag i zarzutów zgłoszonych przez stronę skarżącą. W konsekwencji wydania opinii uzupełniającej, Starosta Krakowski decyzją z 16 maja 2025 r. znak: GKiK-1.6620.3.12.2022.KC odmówił zmiany dotychczas ustalonej gleboznawczej klasyfikacji gruntów dla przedmiotowych działek ewidencyjnych. Od powyższej decyzji skarżąca wniosła odwołanie, w którym zarzuciła naruszenie: 1/ wydanie decyzji z naruszeniem art. 7 k.p.a., 77 § 1 k.p.a., 80 k.p.a. i art. 84 § 1 k.p.a. polegające na: wydaniu decyzji w oparciu o dowody odnoszące się do nieaktualnego stanu faktycznego, albowiem w toku obecnego postępowania administracyjnego postępowanie dowodowe sprowadziło się do ustosunkowania się przez mgr inż. S. Z. do treści opinii prywatnej i podtrzymania przez niego stanowiska wyrażonego w kontr-operacie sporządzonym w listopadzie 2022 r. - kiedy przez ten czas doszło do zmiany stanu faktycznego, wobec przeprowadzenia wycinki krzewów na obszarze około połowy działek będących przedmiotem sprawy, co zgodnie z logiką i zasadami doświadczenia życiowego wpłynęło na warunki wodne oraz skalę erozji - a powyższe pozostają kryteriami klasyfikacyjnymi gleby, wydaniu decyzji pomimo braku wyjaśnienia przez organ okoliczności wskazanych w wyroku WSA w Krakowie III SA/Kr 1066/23 z dnia 28 listopada 2023 r. rozbieżności między treścią kontr-operatu a treścią prywatnej opinii biegłego. Skarżąca spółka wniosła o przeprowadzenie dowodów z fotografii dołączonych do odwołania na okoliczność faktu przeprowadzenia wycinki krzewów na obszarze ok. połowy obszaru działek będących przedmiotem sprawy oraz o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi I instancji ze wskazaniem, że wobec zmiany stanu faktycznego organ winien od nowa przeprowadzić postępowanie dowodowe i zlecić sporządzenie nowego operatu odnoszącego się do aktualnego stanu faktycznego. Zaskarżoną decyzją z 25 sierpnia 2025 r. Wojewoda Małopolski utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W motywach rozstrzygnięcia organ odwoławczy stwierdził, że sporządzona zgodnie z zaleceniami Sądu opinia uzupełniająca S. Z. w sposób jednoznaczny dowiodła, że na analizowanym terenie nie występują procesy erozyjne i ogławiania wierzchnich poziomów diagnostycznych, które mogłyby prowadzić do zmiany klasy bonitacyjnej gruntów. Zdaniem organu opisy gleby sporządzone przez klasyfikatora S. Z., mające odzwierciedlenie w opisie odkrywek glebowych, odpowiadają opisowi gleby Rllla i Rlllb (Dział I, Rozdział 4, Oddział 6) Urzędowej Tabeli Klas Gruntów (dalej UTKG) stanowiącej załącznik do rozporządzenia gkg. Podkreślono, że klasyfikator S. Z. w czynnościach klasyfikacyjnych nie stwierdził występowania zjawisk erozyjnych na całym analizowanym obszarze. Jak wskazał gleby są w korzystnej strukturze, położone na lekkim stoku (około 15% nachylenia) - brak występowania zjawisk erozyjnych na tym obszarze i nie można powiedzieć, że gleba podlega zmywom co świadczy o miąższość poziomu próchnicznego oraz zadrzewienie (około 25 letnie), które w naturalny sposób wpływa na zatrzymanie procesów erozyjnych. W miejscach, gdzie brak jest zadrzewienia stwierdzono brak cech zmywu materiału próchnicznego i ogławiania obszarów wyżej położonych. Odnośnie wniosku dowodowego, zawartego w odwołaniu organ stwierdził, że usunięcie części krzewów (w toku obecnie prowadzonego postępowania) nie ma wpływu na toczące się postępowanie w sprawie gleboznawczej klasyfikacji gruntów rolnych, albowiem zmiany w jakości i strukturze gleb są procesem długotrwałym. Organ nie dopatrzył się też podstaw do zlecania kolejnego operatu gleboznawczej klasyfikacji gruntu. Na powyższą decyzję strona skarżąca wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie. W skardze wydanej decyzji zarzuciła: 1. wydanie decyzji z naruszeniem art. 7 k.p.a., 77 § 1 k.p.a., 80 k.p.a. i art. 84 § 1 k.p.a. polegające na: a) wydaniu decyzji w oparciu o niedostatecznie wyjaśniony stan faktyczny i przy zaniechaniu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, w tym przez zaniechanie zebrania materiału dowodowego w sposób wyczerpujący, przy braku przeprowadzenia dowodu z opinii kolejnego operatu, wobec oparcia ustaleń faktycznych na operacie sporządzonym w listopadzie 2022 roku, którego treść nie odnosi się do aktualnego stanu gleby na działce na co zwrócono uwagę w odwołaniu (zmiana stosunków wodnych i skali erozji wobec przeprowadzonej wycinki krzewów), a co zostało przez organ zignorowane b) wydaniu decyzji pomimo braku wyjaśnienia przez organ okoliczności wskazanych w wyroku WSA w Krakowie III SA/Kr 1066/23 z dnia 28 listopada 2023 r. rozbieżności między treścią kontr-operatu a treścią prywatnej opinii biegłego. 2. naruszenie przepisów prawa procesowego, a to art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez jego zastosowanie i utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji w sytuacji, gdy organ odwoławczy powinien na podstawie 138 § 2 k.p.a. uchylić decyzję i przekazać sprawę do ponownego rozpoznania organowi I instancji - wobec opisanego w zarzucie i uzasadnieniu niedostatecznego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sad Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r. poz. 1267) sądy administracyjne są właściwe do badania zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych, przy czym sąd nie może opierać tej kontroli na kryterium słuszności lub sprawiedliwości społecznej. Decyzja administracyjna jest zgodna z prawem, jeżeli jest zgodna z powszechnie obowiązującymi przepisami prawa materialnego i przepisami prawa procesowego. Uchylenie decyzji administracyjnej, względnie stwierdzenie jej nieważności przez sąd następuje tylko w przypadku stwierdzenia istnienia istotnych wad w postępowaniu lub naruszenia przepisów prawa materialnego, mającego wpływ na wynik sprawy - art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2026 r. poz. 143) zwanej dalej "p.p.s.a.". Zakres kontroli Sądu wyznacza art. 134 p.p.s.a. stanowiący, iż sąd orzeka w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Z kolei zgodnie z treścią art. 151 p.p.s.a. w razie nieuwzględnienia skargi w całości albo w części sąd oddala skargę odpowiednio w całości albo w części. Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji w tak określonych granicach, Sąd doszedł do przekonania, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, a zaskarżona decyzja odpowiada prawu. Wskazać należy, że kontrolowana decyzja została wydana w warunkach związania zapadłym uprzednio w sprawie prawomocnym wyrokiem WSA w Krakowie z 28 listopada 2023 r., sygn. akt III SA/Kr 1066/23. W wyroku tym Sąd stwierdził min., że nie było podstaw do zlecania kolejnej opinii gleboznawcy, albowiem sporządzony w sprawie kontr-operat oraz analiza i kontrola operatu [...] nie zostały skutecznie zakwestionowane przez stronę skarżącą. Co więcej, przedłożona przez stronę skarżącą opinia prywatna pokrywa się w wielu miejscach z kontr-operatem choćby co do braku występowania oglejenia w wykonanych odkrywkach, czy też stwierdzenia istnienia właściwych stosunków wodnych (przeciwnie do wyników operatu [...]). Sąd uznał za niezbędne jedynie wyjaśnienie przez autora kontr-operatu wynikających z opinii prywatnej rozbieżności co do kwestii ewentualnego istnienia narażenia na erozję wodną na przedmiotowych gruntach, czy też występowania ogłowień i wpływu ww. zjawisk na zmianę klasy bonitacyjnej gruntu. Oceniając zatem legalność zaskarżonej decyzji oraz decyzji jej poprzedzającej uwzględnić należało treść art. 153 p.p.s.a., zgodnie z którym ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażona w orzeczeniu sądu wiąże w sprawie organy, których działanie (...) było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie. Jak wskazano wyroku NSA z 27 listopada 2025 r., sygn. akt III FSK 1001/25 związanie oceną prawną, o której mowa w art. 170 i art. 153 p.p.s.a., oznacza, że ani organ administracji, ani sąd administracyjny nie mogą w tej samej sprawie formułować nowych ocen prawnych, które pozostawałyby w sprzeczności z poglądem wcześniej wyrażonym w uzasadnieniu wyroku i mają obowiązek podporządkowania się jemu w pełnym zakresie. Związanie to dotyczy również wskazań, co do dalszego postępowania w przypadku uchylenia poprzedniej decyzji lub postanowienia ze względu na naruszenie przepisów postępowania w zakresie dotyczącym wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy. Sądowa kontrola legalności orzeczenia wydanego w wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy przez organy administracji publicznej sprowadza się zatem do oceny czy organ podporządkował się wskazanym wytycznym i ocenie prawnej wyrażonej przez sąd, gdyż jest to głównym kryterium poprawności nowowydanej decyzji. Utrata mocy wiążącej takich ocen i wytycznych następuje jedynie wyjątkowo: przede wszystkim w razie wzmiankowanej w art. 153 p.p.s.a. zmiany stanu prawnego, powodującej, że pogląd sądu stanie się nieaktualny; a ponadto w razie zmiany, po wydaniu orzeczenia sądowego, istotnych okoliczności faktycznych, bądź też na skutek wzruszenia orzeczenia zawierającego ocenę prawną w przewidzianym do tego trybie (por. A. Kabat [w:] B. Dauter i in., Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2018, uw. 9 do art. 153). Taka sytuacja w niniejszej sprawie nie miała jednak miejsca. Materialnoprawną podstawę orzekania w sprawie przez wymienione organy stanowiły przepisy ustawy z dnia 17 maja 1989 roku Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz.U. z 2021 r., poz.1990 ze zm.), dalej jako "pgik" oraz rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 12 września 2012 roku w sprawie gleboznawczej klasyfikacji gruntów (Dz.U. z 2012 r., poz.1246). Zgodnie z art. 7d ust. 1a pgik gleboznawczą klasyfikację gruntów prowadzą starostowie. Przepis art. 2 pkt 12 pgik zawiera definicję ustawową gleboznawczej klasyfikacji gruntów, zgodnie z którą, że jest to podział gleb na klasy bonitacyjne ze względu na ich jakość produkcyjną, ustaloną na podstawie cech genetycznych gleb. Natomiast w art. 20 ust. 3 pgik wskazano, że grunty rolne i leśne obejmuje się gleboznawczą klasyfikacją gruntów, przeprowadzaną w sposób jednolity dla całego kraju, na podstawie urzędowej tabeli klas gruntów. Sposób i tryb przeprowadzania gleboznawczej klasyfikacji gruntów określony został w przywołanym rozporządzeniu, wydanym na podstawie upoważnienia zawartego w art. 26 ust. 1 pgik. Zgodnie z § 5 ust. 1 tego aktu wykonawczego, przeprowadzenie klasyfikacji obejmuje: 1) analizę niezbędnych materiałów stanowiących państwowy zasób geodezyjny i kartograficzny; 2) przeprowadzenie czynności klasyfikacyjnych w terenie; 3) sporządzenie projektu ustalenia klasyfikacji; 4) rozpatrzenie zastrzeżeń do projektu klasyfikacji; 5) wydanie decyzji o ustaleniu klasyfikacji. Natomiast w ust. 2 określono, że czynności, o których mowa w ust. 1 pkt 1-3, przeprowadza osoba upoważniona przez starostę, zwana klasyfikatorem. Przeprowadzenie czynności klasyfikacyjnych w terenie obejmuje natomiast zgodnie z § 7 ust. 1 rozporządzenia: 1) sporządzenie opisu fizjograficznego; 2) ustalenie zasięgu gruntów podlegających klasyfikacji; 3) badanie profili glebowych, w tym określenie uziarnienia w ich poszczególnych poziomach genetycznych oraz szczegółowe określenie na mapie ewidencyjnej miejsca przeprowadzania tych badań; 4) ustalenie rodzaju zbiorowisk roślinnych na łąkach trwałych i pastwiskach trwałych; 5) ustalenie typu siedliskowego lasu, jego drzewostanu, podszycia i runa na gruntach leśnych; 6) ustalenie rodzaju i gęstości zadrzewień i zakrzewień gruntów zadrzewionych i zakrzewionych; 7) zaliczenie gruntów do odpowiedniego typu, rodzaju i gatunku gleby, rodzaju użytku gruntowego oraz klasy bonitacyjnej; 8) ustalenie zasięgu konturów typów gleb oraz klas bonitacyjnych. Po przeprowadzeniu czynności klasyfikacyjnych w terenie klasyfikator opracowuje projekt ustalenia klasyfikacji (§ 8 ust. 1 rozporządzenia). Prawidłowo sporządzony operat techniczny (zawierający w szczególności protokół oraz projekt klasyfikacji gruntów), przyjęty następnie do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego stanowi podstawę do wydania orzeczenia w sprawie klasyfikacji gruntów, a to z kolei pozwala ujawnić zmiany w gleboznawczej klasyfikacji gruntów w ewidencji gruntów i budynków. Odnosząc powyższe do realiów kontrolowanej sprawy, stwierdzić należy, że w toku ponownie przeprowadzonego postępowania organ wykonał zalecenia Sądu zawarte w wyroku 28 listopada 2023 r., co do konieczności uzupełnienia postępowania w zakresie pozyskania opinii uzupełniającej autora kontr-operatu, klasyfikatora S. Z. W swojej ocenie klasyfikator zaznaczył, że opinia prywatna nie zawiera rzetelnej analizy miąższości poziomów A1 i (B), które są kluczowe dla ustalenia klasy gruntu. Zwrócił uwagę, że w opinii prywatnej miąższość poziomu A1 - orno- próchnicznego nie jest mniejsza od 20 cm, a tylko w opisie profilu nr 8 poziom jest równy A1=15 cm. Klasyfikator wskazał, że w swoim kontr-operacie wykonał opis profilu nr 2, którego położenie jest tożsame z opisem profilu nr 8 z opinii prywatnej, gdzie miąższość poziomu A1 w odkrywce nr 8 tożsamej z odkrywką nr 2 wynosi 25 cm. W kontr-operacie zamieszczono zdjęcia fotograficzne opisywanych profili dokumentujące miąższość poziomu A1, natomiast w opinii prywatnej brak fotografii profili. Klasyfikator wskazał też, że w opinii prywatnej, w żadnych opisanych profilach wykonawca nie stwierdził oglejenia, a stosunki wodne określił jak właściwe. Jak podał, w opinii prywatnej nie przedstawiono dowodów na ogławianie wierzchnich poziomów genetycznych gleby. Wskazano jedynie, że w odkrywce nr 5, znajdującej się w obniżeniu terenu, zaobserwowano wyższy poziom próchnicy o grubości około 40 cm. W tej kwestii klasyfikator zwrócił uwagę, że to obniżenie jest naturalnym zagłębieniem, które gromadzi wodę spływającą z większego obszaru, co sprzyja akumulacji materiału próchnicznego. Jako dowód do opinii dołączył przekrój podłużny i poprzeczny ilustrujący kierunek spływu wody, który może transportować materiał próchniczny. Klasyfikator S. Z. przyznał, że erozja wodna jest ważnym czynnikiem w ustalaniu klasyfikacji gruntów w sytuacji, kiedy faktycznie występuje. Stwierdził on jednak, że na omawianym terenie nie występuje ona na tyle intensywnie, aby mogła stanowić przesłankę do zmiany klasy bonitacyjnej gruntu. Jak podał (cyt.): "Przedmiotowy obszar jest zagrożony potencjalną erozją wodną. Wykonane w opinii analizy i wykresy rzeźby terenu nie budzą wątpliwości, że przedmiotowy teren jest potencjalnie narażony na erozję wodną. Kontrolujący klasyfikację gruntów brał ten aspekt pod uwagę. Analiza materiałów zasobu pierwotnej i uzupełniającej klasyfikacji gruntów, a także wykonanej obecnie, nie stwierdziła ogławiania wierzchnich partii terenu i w żadnym obniżeniu nie pojawiło się zdecydowane zwiększenie poziomu A1 zmytego z obszaru otaczającego. Kontrolujący, będąc dwa razy na wizji w terenie (...), nie dostrzegł żadnych cech erozji wodnej opisanej w niniejszej opinii i nie miał podstaw do zdecydowanych zmian w klasyfikacji gruntów". Klasyfikator potwierdził, że erozja wodna i powietrzna może prowadzić do degradacji gleb poprzez redukcję miąższości poziomów diagnostycznych. Gleby lessowe, występujące na przedmiotowym obszarze, są szczególnie podatne na erozję, zwłaszcza w terenie o zróżnicowanej rzeźbie. Niemniej jednak, analiza terenowa oraz porównanie z wcześniejszymi klasyfikacjami wykazały brak istotnych zmian w miąższości poziomów diagnostycznych, co oznacza, że klasa bonitacyjna gruntu powinna pozostać niezmieniona. Na dowód braku cech erozji wodnej klasyfikator dołączył fragmenty z ortofotomap z lat 1997, 2003 i 2015, które w ujęciu czasowym pokazują zagospodarowanie przedmiotowego terenu. Biegły stwierdził, że obszar był zagospodarowany ornie i nie widać na nim żadnych cech erozji wodnej (k.40 a.a.). W opinii uzupełniającej z 3 marca 2025 r. klasyfikator odniósł się do zarzutów strony dotyczących wyjaśnienia kwestii: istnienia narażenia na erozję wodną, występowania ogłowień, wpływu tych zjawisk na zmianę klasy bonitacyjnej, staranności sporządzenia opinii z 2 września 2024 r.; występowania erozji wodnej lub jej potencjalnego występowania; ogławiania wierzchnich warstw gleby; wpływu erozji na zmianę klasy bonitacyjnej (k. 60- 61 a.a.). W podsumowaniu analizy ww. prywatnej opinii wskazał, że "Klasyfikacja gruntów przeprowadzona w 1977 roku i zaktualizowana w 1983 roku uwzględniła procesy erozyjne i jej wpływ na jakość gleb. Opinia prywatna zawiera jedynie przypuszczenia dotyczące potencjalnej degradacji gleb natomiast biegły opierając się na badaniach terenowych, analizie materiałów państwowego zasobu geodezyjnego oraz pomiaru odkrywek glebowych nie stwierdził wystąpienia procesów erozyjnych i ogławiania wierzchnich poziomów diagnostycznych prowadzących do konieczności zmiany klasy bonitacyjnej gruntów". Biegły podtrzymał swoją opinię wyrażoną w operacie technicznym [...] ustalenia gleboznawczej klasyfikacji gruntów (k. 60 a.a.). Mając powyższe na uwadze, orzekający w niniejszej Sąd stwierdza, że organ wykonał zalecenia zawarte w wyroku WSA w Krakowie z 28 listopada 2023 r., sygn. akt III SA/Kr 1066/23, a w przedstawionych opiniach uzupełniających klasyfikatora S. Z. biegły zajął merytoryczne stanowisko i odniósł się do rozbieżności względem opinii prywatnej przestawionej przez stronę skarżącą. Biegły nie stwierdził ogłowień, ani narażenia na erozję wodną w stopniu powodującym degradację klasy bonitacyjnej gruntu. W ocenie Sądu brak jest podstaw do przyjęcia, że sporządzone przez klasyfikatora opinie uzupełniające są powierzchowne tudzież nie rozwiewają wątpliwości wskazanych przez Sąd w uprzednio wydanym w sprawie wyroku. Trzeba podkreślić, że Sąd w wyroku z 28 listopada 2023 r., sygn. akt III SA/Kr 1066/23 stwierdził brak podstaw do zlecania kolejnej opinii gleboznawcy, albowiem sporządzony w sprawie kontr-operat oraz analiza i kontrola operatu [...] nie została skutecznie zakwestionowane przez stronę skarżącą. Zatem w tej kwestii organy i orzekający w niniejszej sprawie Sąd był związany. Konieczne było jedynie odniesienie się przez biegłego do zawartości opinii prywatnej z uwagi na jej merytoryczną zawartość. Biegły dokonał takiego odniesienia w zakresie kwestii wyszczególnionych przez Sąd w uprzednio wydanym wyroku i uzasadnił swoje stanowisko. Argumentacja ta leży w zakresie wiedzy specjalnej i jest ona poza zakresem ocen organu i Sądu. Natomiast Sąd nie dopatrzył się formalnych wadliwości opinii. Stanowisko klasyfikatora nie było niepełne, czy też wewnętrznie sprzeczne. Organ dokonał oceny przedłożonych opinii uzupełniających (str. 9 i 10 zaskarżonej decyzji), którą to Sąd w pełni podziela. Sąd całkowicie też podziela stanowisko organu - a tym samym uznaje za niezasadny zarzut skargi w tym zakresie - odnośnie braku wpływu usunięcia części krzewów na działce, na postępowanie w przedmiocie zmiany gleboznawczej klasyfikacji gruntów. Jak słusznie wywiódł organ w zaskarżonej decyzji "(...) zmiany w jakości i strukturze gleb są procesem bardzo powolnym i praktycznie niezauważalnym na przestrzeni nawet kilkudziesięciu lat. Obniżenie klasy gruntów jest możliwe wyłącznie w przypadku rzeczywistego pogorszenia klasy gruntów rolnych z uwagi na zaistnienie przyczyn obiektywnych, które nie są wynikiem działań właściciela. W postępowaniu w sprawie zmiany klasyfikacji gruntów kluczowe jest ustalenie wystąpienia zmiany w profilu glebowym (a nie na powierzchni gruntu). Zatem wycięcie obecnie części krzewów to zmiana sposobu użytkowania gruntów, która może skutkować co najwyżej aktualizacją użytków gruntowych w ewidencji gruntów i budynków (np. aktualizacją użytków gruntowych: "Lzr-Rllla", "Lzr-Rlllb" na "Rllla", "Rlllb"). Aktualizacja użytków gruntowych jest możliwa tylko w sposób i w trybie właściwym dla aktualizacji ewidencji gruntów i budynków, nie zaś w ramach postępowania w sprawie gleboznawczej klasyfikacji gruntów. Dane ewidencyjne dotyczące rodzaju użytków gruntowych oraz dane ewidencyjne dotyczące klas bonitacyjnych, to dwa różne rodzaje danych, których sposób pozyskania odbywa się na podstawie różnych przepisów prawa i w oparciu o różne procedury (por. wyrok NSA z 4 marca 2022 r. sygn. akt I OSK 971/21)." W związku z powyższym, zdaniem Sądu, wycięcie części krzewów w toku postępowania nie stanowi istotnej zmiany stanu faktycznego, która dawałaby podstawę do odstąpienia od stanowiska wyrażonego w wyroku uprzednio wydanym w sprawie, odnośnie braku konieczności sporządzania nowego operatu. Jako niezasadne należy także ocenić także zarzuty skargi dotyczące naruszenia przez organy przepisów postępowania, tj. art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a. i art. 80 k.p.a. W ocenie Sądu postępowanie wyjaśniające w niniejszej sprawie zostało przeprowadzone zgodnie ze wskazaniami Sądu zawartymi w wyroku z 28 listopada 2023 r., sygn. akt III SA/Kr 1066/23, a jednocześnie z uwzględnieniem zasady prawdy obiektywnej. Ocena dokonana przez organ nie nosi przy tym cech dowolności i odpowiada wymogom określonym w art. 80 k.p.a. Organ odwoławczy w sposób wyczerpujący uzasadnił też podjęte rozstrzygnięcie, odwołując się do obowiązujących regulacji prawnych i odpowiadając na argumenty odwołania. Mając na uwadze powyższe, Sąd orzekł jak w sentencji wyroku, na podstawie art. 151 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło