III SA/Kr 1519/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Janusz Kasprzycki (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Marasek-Zybura Sędzia WSA Bogusław Wolas Protokolant specjalista Renata Nowak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 grudnia 2024 r. sprawy ze skargi D. J. na decyzję Dowódcy Jednostki Wojskowej nr [...] w K. z dnia 12 lipca 2024 r., nr 42/2024 w przedmiocie zwolnienia z dobrowolnej zasadniczej służby wojskowej oddala skargę. Zaskarżoną przez D. J., zwanego dalej skarżącym, decyzją z dnia 12 lipca 2024 r. nr 42/2024 Dowódca Jednostki Wojskowej nr [...], działając na podstawie art. 127 § 2 oraz art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r., poz. 572, zwanej dalej w skrócie – k.p.a.) oraz art. 128 ust. 2 pkt 1, art. 146 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 2 pkt 22 lit. e i f ustawy z dnia 11 marca 2022 r. o obronie Ojczyzny (Dz. U. z 2024 r., poz. 248, zwanej dalej ustawą o obronie Ojczyzny.), utrzymał w mocy decyzję Dowódcy Jednostki Wojskowej nr [...] z dnia 13 maja 2024 r. nr 322/2024/DZSW w przedmiocie zwolnienia skarżącego z dobrowolnej zasadniczej służby wojskowej. Powyższa decyzja zapadła w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych: W dniu 25 września 2023 r. skarżący rozpoczął szkolenie specjalistyczne w ramach dobrowolnej zasadniczej służby wojskowej. Dnia 20 marca 2024 r. uległ wypadkowi, wobec czego dnia 30 kwietnia 2024 r. został skierowany do Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej w Krakowie w celu ustalenia, czy zdarzenie wypadkowe miało związek ze służbą wojskową. Do chwili doznania urazu skarżący przebywał łącznie 47 dni na zwolnieniu lekarskim, zaś po tym wydarzeniu miał przebywać na zwolnieniu jeszcze do dnia 14 maja 2024 r., z zaleconą przez lekarza rehabilitacją do dnia 28 maja 2024 r. W dniu 2 maja 2024 r. przełożony skarżącego wystąpił do Dowódcy Jednostki Wojskowej Nr [...] z wnioskiem o zwolnienie skarżącego z dobrowolnej zasadniczej służby wojskowej z uwagi na przebywanie przez skarżącego na długotrwałych zwolnieniach lekarskich, co miało skutkować brakiem wystarczających postępów w szkoleniu uniemożliwiającym nabycie umiejętności przydatnych w Siłach Zbrojnych. Decyzją z dnia 13 maja 2024 r. nr 3227/2024/DZSW Dowódca Jednostki Wojskowej Nr [...] orzekł o zwolnienia skarżącego z dobrowolnej zasadniczej służby wojskowej. W uzasadnieniu tego orzeczenia wskazano, że skarżący wskutek notorycznych zwolnień lekarskich był nieobecny w służbie przez ponad 42 % czasu, w którym powinien był realizować szkolenie specjalistyczne, co oznacza brak możliwości zapoznania się z prawie połową materiału przeznaczonego w programie szkolenia do opanowania w tym okresie. Zdaniem organu pierwszej instancji powyższe okoliczności świadczą o braku należytego wyszkolenia żołnierza oraz stanowią manifestację lekceważącego stosunku wobec pełnionej służby wojskowej, a więc w konsekwencji prowadzą do obniżenia morale innych żołnierzy i kreowania nieprawidłowej postawy względem służby; tym samym dalsze utrzymywanie skarżącego w strukturach jednostki wojskowej jest bezzasadne, ponieważ naraziłoby to państwo na szkodę, tym bardziej że celem dobrowolnej zasadniczej służby wojskowej jest przeszkolenie jak największej ilości osób, a także zwiększenie liczebności Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej. Od powyższej decyzji odwołanie wniósł skarżący. Zakwestionował stanowisko organu pierwszej instancji. Podniósł w szczególności, zarzucając organowi naruszenie art. 128 ust. 2 pkt 1 i art. 146 ust. 1 pkt 1 ustawy o obronie Ojczyzny, że decyzja o jego zwolnieniu ze służby zapadła przedwcześnie. Organ nie poddał bowiem analizie zaświadczeń lekarskich ZUS ZLA i protokołu powypadkowego i nie ustalił należycie stanu faktycznego sprawy. Jego zdaniem nie sposób bowiem wyprowadzić wniosku, aby zwolnienie skarżącego ze służby – poszkodowanego w wypadku w służbie i w czasie służby, mogło nastąpić z powodów wskazanych w decyzji – zaistnienia potrzeb Sił Zbrojnych. Wniósł zatem o uchylenie kwestionowanej decyzji i przekazanie sprawy organowi pierwszej instancji do ponownego rozpatrzenia. Wymienioną na wstępie decyzją z dnia 12 lipca 2024 r. Dowódca Jednostki Wojskowej nr [...] utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu tak podjętego rozstrzygnięcia organ odwoławczy wskazał, że w myśl art. 146 ust. 1 pkt 1 ustawy o obronie Ojczyzny dobrowolna zasadnicza służba wojskowa może zostać przerwana w każdym czasie z uwagi na potrzeby Sił Zbrojnych. Wyrażona w tym przepisie norma koresponduje z treścią art. 128 ust. 2 pkt 1 ustawy o obronie Ojczyzny, zgodnie z którym żołnierza dobrowolnej zasadniczej służby wojskowej można zwolnić ze służby wojskowej przed upływem czasu jej trwania w razie zaistnienia potrzeb Sił Zbrojnych. Z kolei z art. 2 pkt 22 lit. e i f ustawy o obronie Ojczyzny wynika, że przez potrzeby Sił Zbrojnych należy rozumieć m. in. celowość zwolnienia ze służby wojskowej lub realizacji zadań służbowych przez żołnierzy. Całokształt przytoczonych regulacji prowadzi do konstatacji, że kwestia przerwania stosunku służbowego została w tym przypadku pozostawiona uznaniu dowódcy jednostki wojskowej, stąd ciąży na nim obowiązek wyczerpującego uzasadnienia dokonanego wyboru, polegającego tutaj na przedstawieniu oraz udowodnieniu konkretnych faktów świadczących jednoznacznie o niecelowości pozostawienia danego żołnierza w służbie, przy jednoczesnej wnikliwej i wszechstronnej ocenie całości zgromadzonego materiału dowodowego. Organ pierwszej instancji, mimo braku trafności niektórych tez, tę powinność spełnił. Organ odwoławczy zauważył, że po pierwsze, za długotrwałą nieobecność w służbie skarżący nie ponosi winy, skoro w tym czasie przebywał na zwolnieniach lekarskich, a co za tym idzie nie można zarzucać mu manifestowania lekceważącej postawy wobec służby, tym niemniej nie przesądza to jeszcze bezwzględnie o niedopuszczalności wydalenia z tejże. Po drugie, nie jest prawdą, że za zwolnieniem skarżącego kryje się w rzeczywistości wyłącznie wypadek w służbie, a okoliczności zaistniałe zarówno przed, jak i po tym zdarzeniu nie zostały przez Dowódcę Jednostki Wojskowej Nr [...] dostrzeżone. Przeciwnie, to właśnie nieobecności poprzedzające doznanie urazu przez stronę wpłynęły w głównej mierze na treść rozstrzygnięcia organu pierwszej instancji, co zostało wyraźnie podkreślone w odpowiedzi na odwołanie, zaś wspomniany wypadek miał znaczenie jedynie w takim zakresie, w jakim pogłębiał on zaległości żołnierza w szkoleniu. Jeśli chodzi o ustalenie, czy faktycznie w sprawie zaistniały potrzeby Sił Zbrojnych przemawiające za rozwiązaniem stosunku służbowego dobrowolnej zasadniczej służby wojskowe organ wskazał na cel szkolenia specjalistycznego. Podał, że żołnierz, po złożeniu przysięgi wojskowej i uzyskaniu podstawowego wyszkolenia wojskowego powinien w ciągu tych 11 miesięcy zostać przeszkolony w danej specjalności wojskowej, tak aby móc w ramach tejże kontynuować swoją karierę poprzez powołanie do innego rodzaju czynnej służby wojskowej bądź zostać przeniesionym do pasywnej i otrzymać przydział mobilizacyjny. Natomiast to, czy opisane zamierzenie uda się osiągnąć, jest zależne od realizacji programu szkolenia. W niniejszej sprawie okres nieobecności w służbie uniemożliwił skarżącemu zapoznanie z prawie połową materiału objętego programem, a czas pozostały do końca szkolenia specjalistycznego nie wystarczy do uzupełnienia powstałych tą drogą zaległości. Co więcej, specyfika zajęć przewidzianych w programie szkolenia, choćby szkoleń ogniowych czy zajęć taktycznych, sprawia nieraz, że nie sposób ich nadrobić metodą samokształcenia albo w formie indywidualnego szkolenia uzupełniającego, gdyż wymagają one udziału wyspecjalizowanej kadry oraz odpowiedniego uzbrojenia, sprzętu wojskowego, środków pozoracji itp., a często także działania w grupie; organizacja tych wszystkich elementów na potrzeby jednego żołnierza jest z punktu widzenia funkcjonowania armii po prostu niemożliwa. Organ odwoławczy stwierdził, że nawet dopuszczenie skarżącego do kontynuacji szkolenia specjalistycznego nie pozwoli na urzeczywistnienie celu, jaki powinien zostać spełniony na tym etapie, toteż dalsza realizacja zadań służbowych przez stronę w ramach dobrowolnej zasadniczej służby wojskowej jest niecelowa i w konsekwencji celowe i zasadne jest zwolnienie ze służby. Inne rozstrzygniecie mogłoby bowiem narazić Skarb Państwa na straty finansowe. Nadto, nie wolno zapominać, że wojsko działa jak zwarty mechanizm, w którym dysfunkcja jednego ogniwa ma wpływ na pozostałe - w efekcie każdy żołnierz podczas działań na polu walki odpowiada nie tylko za siebie, lecz jego zachowanie przekłada się również na bezpieczeństw pozostałych kolegów, a zatem zasadny jest pogląd, że rażące braki w wyszkoleniu mogą obniżać morale innych żołnierzy oraz w sposób niewłaściwy kształtować postawę wobec służby wojskowej. Organ odwoławczy zauważył przy tym, że absencja skarżącego w trakcie szkolenia specjalistycznego była niezawiniona. Ponadto, protokół powypadkowy i zaświadczenie lekarskie ZUS ZŁA i fakt wypadku są znane zarówno organowi odwoławczemu, jak i organowi pierwszej instancji. Okoliczność ta została wzięta pod uwagę podczas rozpatrywania sprawy. Niemniej jednak ww. potrzeby Sił Zbrojnych mają w tym przypadku pierwszeństwo przed interesem indywidualnym żołnierza. Trzeba też pamiętać, że zdarzenie wypadkowe nie stanowi bezpośredniej przyczyny zwolnienia. Wprawdzie żądanie skarżącego, dotyczące skierowania na nowy okres szkolenia nie ma racji bytu, to jednak może on po odzyskaniu zdrowia ponownie ubiegać się o powołanie do dobrowolnej zasadniczej służby wojskowej. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skarżący zarzucił organowi odwoławczemu naruszenie przepisów: - art. 1, art. 1z, art. 8 k.p.a., poprzez ich niezastosowanie, a w konsekwencji nieuwzględnienie interesów Skarżącego przy wydawaniu zaskarżonej decyzji, pozbawienie go możliwości zarobkowania oraz należnych jemu świadczeń z tytułu służby wojskowej i niezdolności do służby spowodowanej wypadkiem w służbie; - art. 1, art. 11, art. 80 oraz art. 107 § 3 k.p.a. poprzez brak wszechstronnego i wyczerpującego zebrania oraz rozpoznania materiału dowodowego, w szczególności dokumentacji medycznej skarżącego oraz zaniechanie wysłuchania go zarówno przez organ odwoławczy jak i organ pierwszej instancji, naruszenie prawa do wypowiedzenia się przed wydaniem zaskarżonej decyzji; - art. art. 7, art. 77, art. 80 oraz art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 32 Konstytucji RP poprzez brak wszechstronnego i wyczerpującego zebrania oraz rozpoznania materiału dowodowego; - art. 10 k.p.a. poprzez niezapewnienie skarżącemu możliwości czynnego udziału poprzez bezpośrednie przesłuchanie oraz odmowę czynnego udziału pełnomocnika; - § 18 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 18 maja 2022 r. w sprawie dobrowolnej zasadniczej służby wojskowej, poprzez zwolnienie skarżącego z dobrowolnej zasadniczej służby wojskowej przed orzeczeniem Rejonowej Wojskowej Komisji w Krakowie, pomimo braku podstaw faktycznych i prawnych do wydania takiej decyzji i nieposiadania orzeczenia o niezdolności skarżącego do pełnienia służby wojskowej; - art. 104 § 1 oraz art. 108 § 1 k.p.a. oraz art. 2 pkt 3, art. 128 ust. 2 pkt 1 i ust. 4, art. 146 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 ustawy o obronie Ojczyzny, poprzez ich niewłaściwe zastosowanie a to celem wyeliminowania ustalenia osób winnych za spowodowanie sytuacji powodującej wypadek w służbie, - art. 7, art. 7a, art. 10, art. 11, art. 75 § 1, art. 76 § 1, art. 77, art. 80, art. 81a, art. 86, art. 107 § 3, art. 138 § 2 i § 2a k.p.a. w stopniu mającym istotny wpływ na ostateczna treść decyzji, zaniechanie przez organ odwoławczy prawidłowego zastosowania wobec skarżącego jako strony prawa do dwuinstancyjnego rozpoznania sprawy zgodnie z przepisami art. 78 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej nakazu urzeczywistniania zasad sprawiedliwości społecznej, zasady uzasadnionych oczekiwań, zakazu niedyskryminacji i zakazu nierównego traktowania w zakresie uprawnienia do wyboru zawodu. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r., poz. 1267) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935, zwanej dalej w skrócie P.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, stosując środki określone w ustawie. Kontrola sądu polega na zbadaniu zgodności z prawem (legalności) zaskarżonego aktu (odpowiednio decyzji, postanowienia) z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Sąd nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, zgodnie z dyspozycją art. 134 § 1 P.p.s.a. Sąd administracyjny nie rozstrzyga więc merytorycznie, lecz ocenia zgodność decyzji z przepisami prawa. Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie. Przeprowadzona bowiem w niniejszej sprawie kontrola według wskazanych wyżej kryteriów zaskarżonej decyzji i utrzymanej nią w mocy decyzji organu pierwszej instancji, wykazała, że odpowiadają one prawu. Materialnoprawną podstawę kontrolowanych decyzji stanowiły przepisy: art. 128 ust. 2 pkt 1, art. 146 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 2 pkt 22 lit. e i f ustawy z dnia 11 marca 2022 r. o obronie Ojczyzny (Dz. U. z 2024 r., poz. 248, zwanej dalej ustawą o obronie Ojczyzny). Zgodnie z art. 146 ust. 1 pkt 1 ustawy o obronie Ojczyzny dobrowolna zasadnicza służba wojskowa może zostać przerwana w każdym czasie, m. in. z uwagi na potrzeby Sił Zbrojnych (pkt 1). Z kolei art. 128 ustawy o obronie Ojczyzny określa przypadki, w których dopuszczalne jest zwolnienie ze służby wojskowej żołnierza pełniącego służbę wojskową, z wyłączeniem zawodowej służby wojskowej, obowiązkowej zasadniczej służby wojskowej oraz służby pełnionej w razie ogłoszenia mobilizacji i w czasie wojny. W rozpoznawanej sprawie skarżący pełnił dobrowolną zasadniczą służbę wojskową a zatem zastosowanie wobec niego miał wskazany co dopiero przepis art. 128 ustawy o obronie Ojczyzny. W art. 128 ustawy o obronie Ojczyzny wyróżniono przypadki obligatoryjnego zwolnienia ze służby wojskowej (ust. 1) oraz fakultatywnego (ust. 2), w których żołnierza można zwolnić ze służby wojskowej przed upływem czasu jej trwania. Użyte przez ustawodawcę sformułowanie: "można zwolnić ze służby wojskowej" oznacza, że pozostawiono właściwemu organowi pewien luz decyzyjny w zakresie uznania, czy w zaistniałym przypadku należy żołnierza zwolnić ze służby (a więc działanie w ramach uznania administracyjnego). Art. 128 ust. 2 ustawy o obronie Ojczyzny określa następujące przypadki fakultatywnego zwolnienia żołnierza ze służby wojskowej: 1) zaistnienia potrzeb Sił Zbrojnych; 2) odmowy wydania lub cofnięcia żołnierzowi poświadczenia bezpieczeństwa, lub niewyrażenia przez żołnierza zgody na przeprowadzenie postępowania sprawdzającego; 3) braku możliwości wyznaczenia żołnierza na inne stanowisko służbowe w tej samej lub innej jednostce wojskowej, odpowiadające jego przygotowaniu zawodowemu oraz kwalifikacjom i umiejętnościom przydatnym w Siłach Zbrojnych; 4) otrzymania w opinii służbowej ogólnej oceny dostatecznej; 5) złożenia przez niego, drogą służbową, pisemnego wniosku uzasadnionego szczególnie ważnymi względami osobistymi lub rodzinnymi; 6) zachowania naruszającego godność i honor żołnierza lub nielicującego z powagą służby; 7) zachowania godzącego w dobre imię lub interes Sił Zbrojnych. W niniejszym przypadku orzekające w sprawie organy uznały, że postawą zwolnienia skarżącego ze służby wojskowej jest przypadek wymieniony w art. 128 ust. 2 pkt 1 ustawy o obronie Ojczyzny - tj. potrzeba Sił Zbrojnych. Zgodnie z art. 2 pkt 22 ustawy o obronie Ojczyzny przez pojęcie "potrzeb Sił Zbrojnych", należy rozumieć celowość: a) powołania do służby wojskowej, b) wyznaczenia na stanowisko służbowe, c) zwolnienia ze stanowiska służbowego, d) przeniesienia do dyspozycji albo do innego korpusu osobowego, e) zwolnienia ze służby wojskowej, f) realizacji zadań służbowych przez żołnierzy, g) realizacji innych zadań zabezpieczających interes bezpieczeństwa państwa; W świetle powyższych regulacji ustawy o obronie Ojczyzny zauważyć należy, że pojęcie "potrzeb Sił Zbrojnych" odnoszone jest do celowości pełnienia lub też zwolnienia ze służby żołnierza a przesłanka zwolnienia ze służby wojskowej z uwagi na "potrzeby Sił Zbrojnych" wymaga od organu właściwego wykazania, że nie jest celowe, aby dany żołnierz pełnił nadal służbę wojskową. W ocenie Sądu przesłanka tego rodzaju została w niniejszej sprawie wykazana. Zdaniem Sądu trafne jest bowiem stanowisko Dowódcy Jednostki Wojskowej nr [...], działającego jako organ odwoławczy, że skoro przepisy ustawy o obronie Ojczyzny kwestię przerwania stosunku służbowego żołnierza pozostawiły uznaniu dowódcy danej jednostki wojskowej, to ciąży na nim obowiązek wyczerpującego uzasadnienia dokonanego wyboru rozstrzygnięcia, polegającego na przedstawieniu oraz udowodnieniu konkretnych faktów świadczących jednoznacznie o niecelowości pozostawienia danego żołnierza w służbie, przy jednoczesnej wnikliwej i wszechstronnej ocenie całości zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego. Istotnie, w tym się przejawia właśnie działanie w ramach uznania administracyjnego. Uznanie administracyjne polega, bowiem na przyznaniu organom administracji publicznej możności dokonania wyboru spośród dwóch lub więcej dopuszczalnych przez ustawę, a równowartościowych rozwiązań, przy czym wybór ten nie jest zupełnie dowolny i swobodny, ale jest ograniczony przez ustawodawcę w samej normie wprowadzającej uznanie. Organ działając w ramach uznania musi pozostawać w zgodzie z zadaniami, celami i kryteriami swojego działania, a także mieć na względzie zasady ogólne postępowania administracyjnego, tj. każdorazowo musi dokonać ustalenia hierarchii między ochroną indywidualnego słusznego interesu obywatela, a interesem publicznym. Dokonując kontroli pod tym kątem wydanych w sprawie decyzji – zaskarżonej i poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji - Sąd doszedł do przekonania, że orzekające organy podjęły trafne i zgodne z prawem rozstrzygnięcia, nie przekraczając przy tym ram uznania administracyjnego. Organy wyraziły w nich stanowisko, że dalsze pozostawanie skarżącego w dobrowolnej zasadniczej służbie wojskowej nie jest celowe z uwagi na potrzeby Sił Zbrojnych. Podkreślić należy, że w ramach potrzeb Sił Zbrojnych uwzględnia się celowość m.in. realizacji zadań służbowych przez żołnierzy i zwolnienia ze stanowiska służbowego. Jak ustalono 25 września 2023 r. skarżący rozpoczął szkolenie specjalistyczne w ramach dobrowolnej zasadniczej służby wojskowej. W dniu 20 marca 2024 r. uległ wypadkowi, wobec czego dnia 30 kwietnia 2024 r. został skierowany do Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej w Krakowie w celu ustalenia, czy zdarzenie wypadkowe miało związek ze służbą wojskową. Do chwili doznania urazu skarżący przebywał jednak łącznie 47 dni na zwolnieniu lekarskim, zaś po wypadku miał przebywać na zwolnieniu jeszcze do dnia 14 maja 2024 r. z zaleconą przez lekarza rehabilitacją do dnia 28 maja 2024 r. W związku z powyższym oraz wskazanymi w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji argumentami organu, wskazującymi na to, że nie jest zasadne dalsze utrzymywanie skarżącego – żołnierza - w strukturach jednostki wojskowej i wypłacanie mu uposażenia oraz innych należności pieniężnych, gdyż naraża to Skarb Państwa na straty finansowe, uznać należało stanowisko Dowódcy Jednostki Wojskowej nr [...] za przekonywujące. Dobrowolna zasadnicza służba wojskowa ma na celu przeszkolenie wojskowe jak największej ilości żołnierzy oraz zwiększenie liczebności Sił Zbrojnych. Żołnierz przebywający na długotrwałym zwolnieniu nie realizuje wskazanych wyżej celów. Zasadnie więc wskazał Dowódca, że przez 11 miesięcy żołnierz powinien zostać przeszkolony w danej specjalności wojskowej, tak aby móc w ramach tejże kontynuować swoją karierę poprzez powołanie do innego rodzaju czynnej służby wojskowej bądź zostać przeniesionym do pasywnej i otrzymać przydział mobilizacyjny. W niniejszej sprawie, jak wykazał w sposób przekonywujący Dowódca Jednostki Wojskowej nr [...], okres nieobecności w służbie uniemożliwił skarżącemu zapoznanie z prawie połową materiału objętego programem, a czas pozostały do końca szkolenia specjalistycznego nie wystarczy do uzupełnienia powstałych tą drogą zaległości. Co więcej, specyfika zajęć przewidzianych w programie szkolenia, choćby szkoleń ogniowych czy zajęć taktycznych, sprawia nieraz, że nie sposób ich nadrobić metodą samokształcenia albo w formie indywidualnego szkolenia uzupełniającego, gdyż wymagają one udziału wyspecjalizowanej kadry oraz odpowiedniego uzbrojenia, sprzętu wojskowego, środków pozoracji itp., a często także działania w grupie; organizacja tych wszystkich elementów na potrzeby jednego żołnierza jest z punktu widzenia funkcjonowania armii po prostu niemożliwa. Mając to na względzie Sąd uznał, że podany przez organy powód zwolnienia skarżącego mieści się w zakresie przesłanki "potrzeb Sił Zbrojnych" w ramach której ocenia się celowość powołania do służby, realizacji zadań służbowych przez żołnierzy, czy też zwolnienia ze stanowiska służbowego. Sąd podzielił ocenę orzekających organów, że utrzymywanie w strukturach dobrowolnej zasadniczej służby wojskowej żołnierza, który był, jak skarżący, nieobecny w służbie przez ponad 42 % czasu, w którym powinien był realizować szkolenie specjalistyczne, pozwala rzeczywiście na stwierdzenie, iż brak było możliwości zapoznania się z prawie połową materiału przeznaczonego w programie szkolenia do opanowania w tym okresie. Racje ma Dowódca podnosząc, że nie wolno przy tym zapominać, iż formacja wojskowa działa jak zwarty mechanizm, w którym dysfunkcja jednego ogniwa ma wpływ na pozostałe. W efekcie każdy żołnierz podczas działań na polu walki odpowiada nie tylko za siebie, lecz jego zachowanie przekłada się również na bezpieczeństw pozostałych kolegów. Rażące braki w wyszkoleniu mogą więc obniżać morale innych żołnierzy oraz w sposób niewłaściwy kształtować postawę wobec służby wojskowej. Utrzymywanie więc skarżącego, który nie został przeszkolony i nie nabył umiejętności wymaganych w strukturach Sił Zbrojnych, istotnie nie było celowe z punktu widzenia potrzeb Sił Zbrojnych w rozumieniu art. 2 pkt 22 ustawy o obronie Ojczyzny. W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że decyzja uznaniowa nie nosi cech dowolności, gdy organ wybrał prawnie dopuszczalny sposób rozstrzygnięcia, a wyboru takiego dokonał po ustaleniu i rozważeniu okoliczności istotnych dla sprawy. Zdaniem Sądu nie można jednakże w niniejszym przypadku zarzucić skutecznie orzekającym w rozpatrywanej sprawie organom naruszenia przepisów postępowania – artykułów: 7, 7a, 10, 11, 75 § 1, 76 § 1, 77, 80, 81a, 86, 107 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r., poz. 572, zwanej dalej w skrócie – k.p.a.) – w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Mając na względzie całość zebranego materiału dowodowego, w tym ustalenia istotnych dla treści rozstrzygnięcia okoliczności - ilości dni absencji skarżącego w programie specjalistycznego szkolenia wojskowego - znając program tego szkolenia i podniesione przez Dowódcę argumenty, uznać należało, że organy w dostateczny sposób wykazały przesłankę do zwolnienia skarżącego z dobrowolnej zasadniczej służy wojskowej, o której mowa w art. 128 ust. 2 pkt 1 ustawy o obronie Ojczyzny. Nie było więc potrzeby ustalania przez organy innych okoliczności na podstawie zaświadczeń ZUS ZLA i protokołu powypadkowego, które miałyby znaczenie dla treści rozstrzygnięcia, skoro za zwolnieniem skarżącego ze służby nie decydowała wyłącznie kwestia wypadku w służbie, lecz, jak przekonywująco wyjaśnił organ odwoławczy, okoliczności zaistniałe przed doznaniem przez skarżącego urazu wpłynęły w głównej mierze na treść rozstrzygnięcia organów. Wspomniany wypadek miał znaczenie jedynie w takim zakresie, w jakim pogłębiał on zaległości skarżącego - żołnierza w szkoleniu. Stanowiska tego nie mógł więc zmienić postawiony w skardze zarzut naruszenia m. in § 18 ust. 1 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 18 maja 2022 r. w sprawie dobrowolnej zasadniczej służby wojskowej (Dz. U. z 2022 r., poz. 1078). Odnosząc się do powyższego zarzutu należy wskazać, że zgodnie z art. 128 ust. 1 pkt 4 ustawy o obronie Ojczyzny ustalenie przez wojskową komisję lekarską niezdolności do służby wojskowej stanowi podstawę do obligatoryjnego zwolnienia ze służby wojskowej. Jest to zatem odrębna przesłanka do zwolnienia ze służby wojskowej niezależnie od podstawy, wymienionej w art. 128 ust. 2 pkt 1 ustawy o obronie Ojczyzny, dotyczącej "potrzeb Sił Zbrojnych." Ustawodawca w art. 128 ust. 1 ustawy o obronie Ojczyzny. wskazał 14 przypadków obligatoryjnego zwolnienia ze służby wojskowej, w tym przypadek ustalenia przez wojskową komisję lekarską niezdolności do służby wojskowej. Niezależnie od tego w art. 128 ust. 2 ustawy o obronie Ojczyzny określił 7 przypadków, uprawniających Organ do zwolnienia ze służby wojskowej. Każda z przesłanek wymienionych w art. 128 ust. 1 pkt 1-14 oraz w art. 128 ust. 1 pkt 1-7 jest przesłanką samodzielną w tym znaczeniu, że jej wykazanie stanowi wystarczającą podstawę do zwolnienia żołnierza ze służby wojskowej. Powyższe potwierdza również treść przywoływanego § 18 ust. 1 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 18 maja 2022 r. w sprawie dobrowolnej zasadniczej służby wojskowej (Dz. U. z 2022 r., poz. 1078), zgodnie z którym, dowódca jednostki wojskowej zwalnia żołnierza z dobrowolnej zasadniczej służby wojskowej z dniem uprawomocnienia się orzeczenia wojskowej komisji lekarskiej określającego niezdolność do pełnienia czynnej służby wojskowej lub z dniem, w którym decyzja stanowiąca podstawę zwolnienia z dobrowolnej zasadniczej służby wojskowej stała się ostateczna albo z dniem zaistnienia okoliczności stanowiących podstawę zwolnienia, określając dzień zwolnienia z tej służby. Okolicznościami stanowiącymi podstawę zwolnienia są przypadki, wymienione w art. 128 ust. 1 i ust. 2 ustawy o obronie Ojczyzny. Zatem również § 18 ww. rozporządzenia wskazuje, że zwolnienie z dobrowolnej zasadniczej służby następuje w razie uprawomocnienia się orzeczenia wojskowej komisji lekarskiej określającego niezdolność do pełnienia czynnej służby wojskowej lub min. zaistnienia okoliczności stanowiących podstawę zwolnienia. Zdaniem Sądu użycie w § 18 ww. rozporządzenia spójnika "lub" oznacza, że okoliczności stanowiące podstawę zwolnienia stanowią przesłankę samodzielną zwolnienia ze służby, niezależnie od uprawomocnienia się orzeczenia komisji lekarskiej. Stąd zarzucanie organów braku analizy zaświadczeń lekarskich i protokołu powypadkowego nie mogło odnieść skutku. Sąd ocenił również, że argumentacja skargi nawiązująca do naruszenia zasady równości poprzez nierówne traktowanie kobiet żołnierzy, pełniących dobrowolną zasadniczą służbę wojskową, nie jest zasadna. Należy zauważyć, że ustawodawca w ustawie o obronie Ojczyzny przewidział różne rodzaje służby wojskowej, w tym w ramach czynnej służby wojskowej w art. 130 ust. 1 ustawy wyróżnił: 1) zasadniczą służbę wojskową (dobrowolną oraz obowiązkową - art. 130 ust. 2 ustawy o obronie Ojczyzny); 2) terytorialną służbę wojskową; 3) służbę w aktywnej rezerwie w dniach tej służby oraz odbywanie ćwiczeń wojskowych w ramach pasywnej rezerwy; 4) zawodową służbę wojskową; 5) służbę w razie ogłoszenia mobilizacji i w czasie wojny. Ustawodawca miał pełne uprawnienie do odmiennego uregulowana statusu żołnierzy zawodowych i żołnierzy pełniących zasadniczą służbę wojskową w tym dobrowolną, mając na uwadze odmienne warunki pełnienia służby wojskowej. Należy bowiem pamiętać, że do zawodowej służby wojskowej można powołać osoby spełniające określone w art. 187 ustawy o obronie Ojczyzny warunki. Organ odwoławczy wyraźnie też podkreślił, że za długotrwałą nieobecność w służbie skarżący nie ponosi winy, skoro w tym czasie przebywał na zwolnieniach lekarskich, a co za tym idzie, nie można zarzucać mu manifestowania lekceważącej postawy wobec służby, jak to uczynił organ pierwszej instancji, tym niemniej nie przesądza to jeszcze bezwzględnie o niedopuszczalności wydalenia skarżącego ze służby. W tym więc zakresie postawione w skardze zarzuty są więc chybione i z tej racji nie zasługiwały na uwzględnienie. Zasadnie wywiódł Dowódca Jednostki Wojskowej nr [...], że protokół powypadkowy i zaświadczenie lekarskie ZUS ZLA oraz fakt wypadku są znane zarówno organowi odwoławczemu, jak i organowi pierwszej instancji. Okoliczność ta została wzięta pod uwagę podczas rozpatrywania sprawy. Słusznie i trafnie stwierdził Dowódca, że potrzeby Sił Zbrojnych mają w tym przypadku pierwszeństwo przed interesem indywidualnym żołnierza - skarżącego wskazując powody takiej oceny dania pierwszeństwa interesowi publicznemu w kolizji z indywidualnym interesem skarżącego, co spełnia minimalne wymogi art. 107 § 3 k.p.a. Wobec tego organ odwoławczy miał podstawy do utrzymania w mocy decyzji organu pierwszej instancji na podstawie przyznanych mu kompetencji art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. Z powyższych przyczyn skarga nie mogła wywrzeć zamierzonego skutku i Sąd skargę w związku z tym oddalił nie znajdując powodów do uchylenia kontrolowanych decyzji. W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935), orzekł, jak w sentencji wyroku.