III SA/Kr 152/11
PostanowienieWSA w Krakowie2012-03-09
Skład orzekający: Grzegorz Karcz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy oświadczenie strony o stanie rodzinnym, majątkowym i dochodach, uzupełnione informacjami znanymi sądowi z urzędu, jest wystarczające do przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym (ustanowienie adwokata) bez wzywania do przedłożenia dodatkowych dokumentów?Ratio decidendi
Oświadczenie strony o stanie rodzinnym, majątkowym i dochodach, uzupełnione informacjami znanymi sądowi z urzędu (np. o grupie inwalidzkiej, wysokości renty i zasiłków), jest wystarczające do oceny możliwości płatniczych strony i przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym (ustanowienie adwokata), jeśli nie wzbudza istotnych wątpliwości i pozwala sądowi dojść do przekonania o trudnej sytuacji materialnej strony.Stan faktyczny
Skarżąca M. S. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, domagając się ustanowienia adwokata. W oświadczeniu podała informacje o swojej sytuacji rodzinnej (wspólne gospodarstwo z synem), majątkowej (brak nieruchomości, zasobów pieniężnych, przedmiotów wartościowych) oraz dochodach (renta, zasiłek pielęgnacyjny, zasiłek rodzinny, dodatek z tytułu samotnego wychowania). Sąd posiadał również wiedzę z urzędu o zaliczeniu skarżącej do pierwszej grupy inwalidów.Rozstrzygnięcie
Przyznano skarżącej prawo pomocy w zakresie częściowym i ustanowiono dla niej adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie – Grzegorz Karcz po rozpoznaniu w dniu 09 marca 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. S. o ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi M. S. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 30 listopada 2011 r. nr [...] w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia odwołania postanawia: przyznać skarżącej prawo pomocy w zakresie częściowym i ustanowić dla niej adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka.
Skarżąca w złożonym na urzędowym formularzu "PPF" wniosku o przyznanie prawa pomocy domagała się ustanowienia adwokata.
Oświadczyła, że nie zatrudnia i nie pozostaje w innym stosunku prawnym z jakimkolwiek kwalifikowanym pełnomocnikiem.
Objaśniając swoją sytuację rodzinną podała, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z synem.
Określając majątek swój i osób pozostających z nią we wspólnym gospodarstwie domowym uwidoczniła, że nie posiada nieruchomości, zasobów pieniężnych ani przedmiotów wartościowych.
Wyjaśniła, że na miesięczne dochody gospodarstwa domowego składa się 540 zł renty, 150 zasiłku pielęgnacyjnego, 64 zł zasiłku rodzinnego oraz 170 zł z tytułu jego samotnego wychowania.
Z uwagi na fakt, że nie jest to pierwsza sprawa jaką skarżąca ma w tutejszym sądzie więc okolicznościami znanymi z urzędu pozostaje, że skarżąca legitymuje się orzeczeniem zaliczającym ją do pierwszej grupy inwalidów z ogólnego stanu zdrowia. Faktycznie był jej przyznawany zasiłek rodzinny na dziecko w wysokości 68 zł miesięcznie wraz z dodatkiem 170 zł z tytułu jego samotnego wychowywania sama zaś pobiera rentę socjalną w podawanej wysokości.
Mając na uwadze powyższe zważyć należało co następuje:
Stosownie do art. 252 ppsa w związku z art. 246 §1 pkt. 2 osoba fizyczna może domagać się przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym m.in. poprzez ustanowienie adwokata z urzędu (art. 245 §3 ppsa) o ile – poza wnioskiem (art. 243 ppsa) - złoży również oświadczenie którym wykaże, że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania bez uszczerbku dla swego koniecznego utrzymania. Oświadczenie to zgodnie z wolą ustawodawcy ma być "dokładne" (art. 252 ppsa) a owa dokładność stopniowana jest przekonaniem sądu i referendarza, że strona podnoszone przez siebie okoliczności "wykazała". Zgodnie natomiast z art. 255 ppsa jeżeli oświadczenie strony okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych względnie wzbudzi wątpliwości można zażądać od strony dodatkowych oświadczeń oraz przedłożenia dokumentów źródłowych. Zestawienie tych przepisów pozwala dojrzeć przyjętą przez ustawodawcę konstrukcję prawną, która opiera się na założeniu, że jeżeli oświadczenie strony pozwala na zorientowanie się w sytuacji strony i nie wzbudza jakichś istotnych wątpliwości to tym samym nie ma obowiązku wzywania strony o składanie dodatkowych oświadczeń i przedkładanie dokumentów źródłowych. Konkludując należy stwierdzić, że jeżeli na podstawie przyjętego oświadczenia sąd dojdzie do przekonania, że ma do czynienia z osobą "biedną" w potocznym tego słowa znaczeniu lub jeśli stwierdzi, że wymagane koszty postępowania pozostają w takiej dysproporcji z deklarowanym przez nią stanem majątkowym, że strony nie będzie stać na ich poniesienie to może wydać rozstrzygniecie bez konieczności prowadzenia dalszych czynności.
Odnosząc te uwagi do realiów niniejszej sprawy należy stwierdzić, że skarżąca złożyła oświadczenie o jakim mowa w art. 252 ppsa wskazując na swój stan rodzinny, posiadany majątek, dochody. Oświadczenia te uzupełnione informacjami znanymi na zasadzie notorii urzędowej jest wystarczające do oceny możliwości płatniczych strony. Te nie rysują się szczególnie. Skarżąca należy do osób biednych w potocznym tego słowa znaczeniu. Tak bowiem wypada należy postrzegać osoby bez majątku, ze znikomym dochodem, zmuszone ubiegać się o wsparcie w ramach pomocy społecznej. Z zasad doświadczenia życiowego wynika, że niewielkie środki jakie skarżąca ma do dyspozycji wystarczają na opędzenie najpilniejszych potrzeb życia codziennego. Nie można też tracić z pola widzenia problemów zdrowotnych skarżącej i syna. Uwzględniając to wszystko, udzielono skarżącej pomocy o którym to prawie traktują przepisy oddziału 2 rozdziału III działu V ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ustanawiając na jej rzecz adwokata, którego wyznaczy właściwy organ samorządu zawodowego. Konieczność wygospodarowania przez skarżącą środków na koszty kwalifikowanego pełnomocnika przekracza bowiem aktualnie jej możliwości i grozi zachwianiem sytuacji materialnej oraz bytowej rodziny w taki sposób że nie będzie w stanie zapewnić sobie minimum warunków socjalnych.
Z przytoczonych względów orzeczono jak w punkcie drugim sentencji na podstawie art. 246 §1 pkt. 2 ppsa w związku z art. 245 §3 ppsa.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło