III SA/Kr 1520/13

Dnia 4 września 2014 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Halina Jakubiec po rozpoznaniu w dniu 4 września 2014 roku na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku Z. Ś. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi Z. Ś. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 4 listopada 2013 r. Nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy postanawia I. umorzyć postępowanie w części obejmującej żądanie zwolnienia od kosztów sądowych, II. oddalić wniosek o ustanowienie adwokata. Skarżący Z. Ś. w złożonym na urzędowym formularzu "PPF" wniosku o przyznanie prawa pomocy wniósł o zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata, oświadczając że nie zatrudnia i nie pozostaje w innym stosunku prawnym z jakimkolwiek kwalifikowanym pełnomocnikiem. Wskazał, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z żoną oraz trzema córkami. Wskazał ponadto, że w jego skład wchodzi mieszkanie o powierzchni 41 m2. Nie posiada zasobów pieniężnych ani przedmiotów wartościowych. Przy dochodach gospodarstwa domowego skarżący adnotował kwotę "20 gr/na dzień" przyznanych żonie z Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej. Referendarz Sądowy postanowieniem z dnia 8 sierpnia 2014 r. umorzył postępowanie w części obejmującej żądanie zwolnienia od kosztów sądowych oraz oddalił wniosek o przyznanie adwokata. Postanowienie zostało doręczone skarżącemu w dniu 25 sierpnia 2014 r. Skarżący wniósł w dniu 28 sierpnia 2014 r. sprzeciw od ww postanowienia, polemizując z motywami umorzenia postępowania w części dotyczącej zwolnienia od kosztów sądowych. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 239 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 267 ze zm.), obowiązek uiszczenia kosztów sądowych nie ciąży na stronie skarżącej działanie lub bezczynność organu w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej. W konsekwencji uznać należy, że skarżący nie jest obowiązany do uiszczenia wpisu od skargi w niniejszej sprawie, stąd wniosek w tym zakresie należało uznać za bezprzedmiotowy a w związku z tym postanowiono jak w punkcie pierwszym sentencji, działając na podstawie art. 161 §1 pkt. 3 ppsa w związku z art. 258 §1 i §2 pkt. 7 ppsa. Odnośnie wniosku o przyznanie adwokata podnieść należy z kolei, że przepis art. 245 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2012.270 ze zm. zwanej dalej p.p.s.a.) stanowi, iż prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Zgodnie z treścią przepisu art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym przysługuje osobie fizycznej, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez utrzymania uszczerbku koniecznego dla siebie i rodziny. Wskazać należy, że prawo pomocy jest szczególną instytucją postępowania przed sądami administracyjnymi, mającą na celu zagwarantowanie konstytucyjnego prawa do sądu osobom, które nie są w stanie samodzielnie ponieść kosztów postępowania sądowego. W orzecznictwie sądowym powszechnie prezentowane jest stanowisko, że przyznanie prawa pomocy powinno mieć charakter wyjątkowy i winno być stosowane w stosunku do osób pozostających w faktycznym ubóstwie. Z powyższego wynika, że strona dochodząca swoich praw na drodze sądowej ma prawo do ubiegania się o przyznanie jej prawa pomocy, jednakże dla skuteczności złożonego w tej materii wniosku zobowiązana jest spełnić przesłanki określone przepisami prawa, które regulują instytucję prawa pomocy. Użyte w art. 246 ustawy sformułowanie "gdy osoba wykaże" oznacza, iż to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uzasadniającej przyznanie prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Zatem to skarżący ubiegając się o udzielenie prawa pomocy winien był przekonać Sąd, że jego sytuacja materialna nie pozwala na poniesienie tych kosztów we własnym zakresie bez uszczerbku w utrzymaniu siebie i rodziny. W ocenie Sądu, z formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy, nie wynika faktyczna sytuacja majątkowa skarżącego. Informacje zawarte we wniosku są lakoniczne i niepoparte materiałem źródłowym. Skarżący nie przedstawił ponadto nowych okoliczności w stosunku do podawanych w poprzednim wniosku o przyznanie prawa pomocy z dnia 3 marca 2014 r. Wobec powyższego Sąd oddalił wniosek o przyznanie adwokata na podstawie przepisu art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a.