III SA/Kr 154/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tadeusz Wołek Sędziowie WSA Bożenna Blitek WSA Halina Jakubiec spr. Protokolant Urszula Ogrodzińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 sierpnia 2010 r. sprawy ze skargi M. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 16 listopada 2009 r. , Nr : [...] z przedmiocie odmowy przyznania pomocy pieniężnej uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji Decyzją z dnia 16 listopada 2009 r. znak: [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta z dnia [...] 2009 r., znak [...] o odmowie przyznania M. W. świadczenia w postaci pomocy pieniężnej na częściowe pokrycie kosztów utrzymania G. W. w rodzinie, która sprawowała funkcję rodziny zastępczej do czasu ukończenia szkoły, w której wychowanka uzyskała pełnoletniość. Za podstawę prawną decyzji przyjęto art. 78 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2008 r., nr 115, poz. 728 ze zm.) oraz art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r., nr 98, poz. 1071 ze zm.). Decyzję poprzedził następujący stan faktyczny: Postanowieniem z dnia 18.03.2004 r. Sąd Rejonowy, Wydział III Rodzinny i Nieletnich (sygn. akt: [...]) umieścił małoletnią G. I. W. w rodzinie zastępczej siostry matki małoletniej, M. E. W. Decyzją z dnia [...] 2004 r. (znak: [...]) Prezydent Miasta przyznał rodzinie zastępczej Pani M. W. pomoc pieniężną na częściowe pokrycie kosztów utrzymania dziecka, w okresie od 01.11.2004 r. w wysokości 648,40 zł miesięcznie. W dniu [...] 2008 r. G. W., będąca uczennicą II klasy Liceum Ogólnokształcącego nr [...] przy ul. [...] w K. uzyskała pełnoletniość. Decyzją Prezydenta Miasta z dnia [...] 2008 r. znak [...] przyznał skarżącej pomoc na częściowe pokrycie kosztów utrzymania G. W. w rodzinie, która sprawowała funkcję rodziny zastępczej do czasu ukończenia przez wychowankę szkoły, w której osiągnęła pełnoletniość, tj. do dnia 31.08.2009 r. w wysokości 658,80 zł. W dniu 31.08.2009 r. M. W. zwróciła się z wnioskiem o kontynuowanie wypłaty pomocy pieniężnej na częściowe pokrycie kosztów utrzymania G., wyjaśniając, że G. W. nie uzyskała promocji do klasy III i powtarzała rok. Od września 2009r. tj. po uzyskaniu promocji do klasy III zmieniła szkołę. Przeniosła się do Liceum Ogólnokształcącego Nr [...] w K. Skarżąca wniosła z tego względu o kontynuowanie pomocy pieniężnej na częściowe pokrycie kosztów utrzymania. Rozpoznając wniosek skarżącej, Prezydent Miasta decyzją z dnia [...] 2009 r. znak [...] wydaną na podstawie art. 2 ust. 1, 6 pkt 2, art. 3, art. 9 ust. 5, 14, 19 pkt 3, art. 72, 74, 78, 102 ust. 1 i 2, 104, 106 ust. 1 i 3, 107 ust. 1, 109, 112 ust. 2 ustawy o pomocy społecznej, § 3 ust. 1, § 9 i 10 rozporządzenia Ministra Polityki Społecznej z dnia 18 października 2004r. w sprawie rodzin zastępczych (Dz.U. Nr 233, poz. 2344) i § 1 i 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 24 lipca 2006r. w sprawie zweryfikowanych kryteriów dochodowych oraz kwot świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej (Dz.U. Nr 135, poz. 950) odmówił przyznania M. W. kontynuacji świadczenia w postaci pomocy pieniężnej na częściowe pokrycie kosztów utrzymania G. W. w rodzinie, która sprawowała funkcję rodziny zastępczej argumentując, że z art. 78 ust. 5 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej wynika, iż pomoc taka przysługuje jedynie do czasu ukończenia szkoły, w której wychowanek rozpoczął naukę przed uzyskaniem pełnoletniości, a G. W. nie uczęszcza do szkoły w której osiągnęła pełnoletniość. W ustaleniach faktycznych przyjął, że G. W. uzyskała pełnoletniość w dniu [...] 2009r. a nie uzyskała promocji w roku 2008/2009. M. W. odwołując się od w/w decyzji zarzuciła w pierwszej kolejności nieścisłości co daty uzyskania pełnoletniości przez G. W. (14.02.2008r. zamiast 16.02.2008 r.), jak również roku szkolnego, w którym nie uzyskała promocji do III klasy. Faktycznie był to rok 2007/2008. Podniosła dalej argumenty natury społecznej, tego rodzaju, że zmiana szkoły wynikała m.in. z ujawnienia adopcyjnego charakteru rodziny, co spowodowało znaczny spadek samooceny G. W. Wyraziła zdanie, że za ukończenie szkoły uważa się uzyskanie świadectwa ukończenia szkoły lub świadectwa maturalnego oraz, że zmiana szkoły wywołana presją środowiska oraz zachowanie poziomu (dzienna szkoła średnia) przemawia za kontynuowaniem pomocy pieniężnej. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w decyzji opisanej na wstępie podniosło, że wykazane przez skarżącą nieścisłości w decyzji organu pierwszej instancji zostały przez organ ten wyjaśnione i usunięte poprzez wydanie postanowienia z [...] 2009r. znak [...] i z [...] 2009r. znak [...], wyrażając przy tym zdanie, że omyłki w żaden sposób nie wpłynęły na merytoryczne rozstrzygnięcie decyzji. Następnie organ wyjaśnił, że pomoc pieniężna dla rodzin zastępczych przysługuje co do zasady do czasu uzyskania przez dziecko pełnoletniości. Wyjątek zachodzi wtedy gdy dziecko po uzyskaniu pełnoletniości w dalszym ciągu kontynuuje naukę w szkole, w której rozpoczęło naukę przed uzyskaniem pełnoletniości. W sytuacji gdy dziecko zmieniło szkołę po uzyskaniu pełnoletniości to rodzina zastępcza nie będzie mogła otrzymać dalszego wsparcia. G. W. uzyskawszy pełnoletniość w dniu [...] 2009r. podczas nauki w Liceum Ogólnokształcącym w K., zmieniła następnie szkołę na Liceum Ogólnokształcące nr [...] w K. Biorąc zatem pod uwagę, że G. W. nie uczęszcza do szkoły, w której osiągnęła pełnoletniość tj. do Liceum Ogólnokształcącego nr [...], rodzina zastępcza w osobie skarżącej nie jest uprawniona do dalszego otrzymania pomocy pieniężnej na częściowe pokrycie kosztów utrzymania G. W. Na koniec organ zauważył, że decyzja w przedmiocie pomocy pieniężnej dla osoby znajdującej się w rodzinie zastępczej nie ma charakteru uznaniowego. Decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego stała się przedmiotem skargi M. W. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Skarżąca podtrzymała zasadniczo argumentację zawartą w odwołaniu do Samorządowego Kolegium Odwoławczego, wnosząc o zmianę zaskarżonej decyzji i akcentując okoliczności, w których G. W. musiała dokonać zmiany szkoły. Wniosła zarazem o przywrócenie jej świadczenia niezbędnego z uwagi na konieczność wydatków związanych z uczącą się podopieczną. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył co następuje: Przedmiotowa skarga winna być uwzględniona. Na wstępie rozważań wskazać należy, że w myśl art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych, przy czym zgodnie z § 2 tego artykułu, kontrola ta jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd rozpoznaje sprawę rozstrzygniętą w zaskarżonej decyzji ostatecznej z punktu widzenia legalności, a więc innymi słowy, zgodności z prawem całego toku postępowania administracyjnego i zastosowania przepisów prawa materialnego. Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) zwanej dalej p.p.s.a., uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie zaskarżonej decyzji następuje wówczas, gdy sąd stwierdzi: naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (lit. a), naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (lit. b), albo inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c). Stosownie do treści art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz wskazaną podstawą prawną. Rozpatrując skargę w tak zakreślonej kognicji, stwierdzić należało, że zaskarżone rozstrzygnięcie zapadło z takim naruszeniem przepisów prawa materialnego, które w myśl wskazanego wyżej przepisu miało wpływ na treść tegoż rozstrzygnięcia, a co za tym idzie, skutkować winno uchyleniem kwestionowanej decyzji. Zaskarżoną decyzją utrzymano w mocy decyzję organu I instancji, wydaną w oparciu o przepis art. 78 ust. 5 ustawy o pomocy społecznej, odmawiającą M. W. przyznania pomocy pieniężnej na częściowe pokrycie kosztów utrzymania dziecka umieszczonego w rodzinie zastępczej. W myśl art. 78 ust.5 cytowanej ustawy rodzinie, która sprawowała funkcję rodziny zastępczej, przysługuje pomoc pieniężna w wysokości określonej w ust. 3 i 4 również po osiągnięciu przez dziecko pełnoletności, do czasu ukończenia szkoły, w której rozpoczęło naukę przed osiągnięciem pełnoletności, jeżeli nadal przebywa w tej rodzinie. W przedmiotowej sprawie skarżąca M. W. pełniła funkcję rodziny zastępczej dla G. W. na mocy postanowienia Sądu Rejonowego z dnia 18.03.2004 r. W dniu [...] 2008 r. G. W. uzyskała pełnoletność i nadal przebywa w rodzinie M. W. Od dnia 01.09.2009 r. G. W. zmieniła szkołę z Liceum Ogólnokształcącego nr [...] w K. na Liceum Ogólnokształcące nr [...] w K. Jak wynika to z akt sprawy, we wniosku z dnia 31.08.2009 r. o dalszą wypłatę świadczeń, M. W. zaznaczyła, że jej podopieczna kontynuuje naukę w klasie III Liceum Ogólnokształcącego w trybie dziennym, więc nie można uznać, że ukończyła szkołę, w której podopieczna rozpoczęła naukę przed osiągnięciem pełnoletniości. Wobec nie kwestionowanych ustaleń faktycznych, kluczowym zagadnieniem stała się ocena interpretacji powołanego przepisu art. 78 ust. 5 ustawy o pomocy społecznej, dokonanej przez organy obu instancji. Sąd w składzie rozpoznającym przedmiotową sprawę nie podzielił argumentacji zaprezentowanej w motywach zarówno zaskarżonego jak i poprzedzającego rozstrzygnięcia. Zdaniem sądu, zmiana numeru szkoły, do której uczęszczała G. W. nie jest równoznaczna ze zmianą szkoły w rozumieniu art. 78 ust. 5 ustawy o pomocy społecznej. W związku z tym, że ani tryb nauki ani profil szkoły nie uległy zmianie, należy przyjąć, stosownie do treści ww. art., że G. W. kontynuowała naukę szkole, w której uzyskała pełnoletniość. W związku z tym, iż nadal przebywa w rodzinie zastępczej, skarżącej przysługiwać winna pomoc pieniężna w przepisie tym przewidziana również po osiągnięciu przez podopieczną pełnoletności, do czasu ukończenia nauki w liceum ogólnokształcącym. Konkluzja ta obliguje sąd do uchylenia zaskarżonej decyzji, jako naruszającej przepis prawa materialnego, co miało wpływ na treść rozstrzygnięcia. Rozstrzygając ponownie sprawę organ winien uwzględnić przedstawione wyżej wskazania. Mając na uwadze przytoczone motywy, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ustawy p.p.s.a., należało orzec jak w wyroku.