III SA/Kr 1544/11
PostanowienieWSA w Krakowie2012-02-02
Skład orzekający: Monika Rudzka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy w sprawie dotyczącej skargi na pismo Samorządowego Kolegium Odwoławczego w przedmiocie przekazania wniosku o przyznanie świadczenia pomocy materialnej, strona skarżąca jest zwolniona z kosztów sądowych z mocy prawa i czy przysługuje jej ustanowienie adwokata z urzędu?Ratio decidendi
Skarżący jest zwolniony z kosztów sądowych z mocy prawa na podstawie art. 239 pkt 1 lit. a PPSA, ponieważ jego skarga dotyczy działania organu w sprawie z zakresu pomocy społecznej. W związku z tym, postępowanie w przedmiocie zwolnienia od kosztów sądowych zostało umorzone jako bezprzedmiotowe. Ponadto, ze względu na trudną sytuację materialną skarżącego, który nie jest w stanie ponieść kosztów zastępstwa procesowego z wyboru, sąd ustanowił dla niego adwokata z urzędu na podstawie przepisów PPSA dotyczących prawa pomocy.Stan faktyczny
Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wpłynął wniosek Z. Ś. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata z urzędu w sprawie skargi na pismo Samorządowego Kolegium Odwoławczego dotyczące przekazania wniosku o przyznanie świadczenia pomocy materialnej. Skarżący przedstawił swoją trudną sytuację materialną, wskazując, że jedynym źródłem utrzymania rodziny jest zasiłek w wysokości 200 zł, a na utrzymaniu ma troje małoletnich dzieci. Nie dysponuje zasobami pieniężnymi ani wartościowymi przedmiotami.Rozstrzygnięcie
Postanowiono umorzyć postępowanie w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowić dla Z. Ś. adwokata.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie - Monika Rudzka po rozpoznaniu w dniu 2 lutego 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku Z. Ś. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi Z. Ś. na pismo Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 12 grudnia 2011 r. Nr: [...] w przedmiocie przekazania wniosku zgodnie z właściwością p o s t a n a w i a I) umorzyć postępowanie w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych; II) ustanowić dla Z. Ś. adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka
Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wpłynął wniosek Z. Ś. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata z urzędu w sprawie skargi na pismo Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 12 grudnia 2011 r. Nr: [...] w przedmiocie przekazania "wniosku o przyznanie świadczenia pomocy materialnej o charakterze socjalnym" zgodnie z właściwością.
Z oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach zawartego w formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, że skarżący prowadzi wspólne gospodarstwo domowe wraz żoną G. Ś. oraz trzema córkami: M. ur. [...] 1996 r., M. ur. [...] 1997 r. i J. ur. [...] 2000 r. Jedynym źródłem utrzymania rodziny jest zasiłek z pomocy społecznej w wysokości 200 zł. W skład majątku skarżącego wchodzi mieszkanie o powierzchni 41 m². Wnioskodawca nie dysponuje zasobami pieniężnymi, jak również przedmiotami wartościowymi. Uzasadniając swój wniosek skarżący podniósł, iż od roku 2005 nie ma przyznanego kontraktu socjalnego.
Mając na uwadze powyższe zważono, co następuje:
Odnośnie wniosku skarżącego o zwolnienie od kosztów sądowych należy wyjaśnić, że zgodnie z treścią art. 239 pkt 1 lit "a" ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych strona skarżąca działanie lub bezczynność organu w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej.
Z brzmienia tego przepisu wynika jednoznacznie, że strona, która skarży działanie lub bezczynność organu administracji w sprawach z zakresu szeroko rozumianej pomocy społecznej, a do takiej kategorii spraw należy niniejsza sprawa (opatrzona jest symbolem 6329), nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych z mocy samego prawa. Zwolnienie od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych, dokonane na mocy niniejszego przepisu, oznacza całkowite zwolnienie z obowiązku wnoszenia zarówno opłat sądowych, jak i ponoszenia wydatków. Z tych względów, działając na zasadzie art. 161 § 1 pkt 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, umorzono postępowanie w przedmiocie zwolnienia od kosztów sądowych, uznając je za bezprzedmiotowe.
We wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżący domaga się również ustanowienia na jego rzecz kwalifikowanego pełnomocnika. Zgodnie z art. 262 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przepisy o przyznaniu prawa pomocy w zakresie dotyczącym zastępstwa prawnego na zasadach prawa pomocy mają odpowiednie zastosowanie dla stron korzystających z ustawowego zwolnienia z obowiązku uiszczenia kosztów sądowych.
Stosownie do art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, zaś w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Trzeba przede wszystkim podkreślić, że udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do przypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe.
W ocenie orzekającego sytuacja materialna Z. Ś. nie pozwala na poniesienie przez niego kosztów zastępstwa procesowego z wyboru. Skarżący nie należy do osób majętnych. Jak wynika z akt sprawy zarówno wnioskodawca, jak i jego małżonka pozostają bez pracy, a jedynym źródłem utrzymania rodziny jest pomoc społeczna. Na utrzymaniu skarżącego pozostaje troje małoletnich dzieci. Skarżący nie dysponuje zasobami pieniężnymi, jak również przedmiotami wartościowymi.
Wskazane okoliczności charakteryzują skarżącego jako osobę ubogą. W obecnej sytuacji materialnej nie jest on w stanie pokryć kosztów wynagrodzenia pełnomocnika z wyboru. Z tych względów orzeczono jak w pkt II sentencji na podstawie art. 245 § 1 i § 3, art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zmianami).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło