III SA/Kr 1544/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Katarzyna Marasek-Zybura (spr.) Sędziowie: WSA Janusz Kasprzycki Asesor WSA Ewelina Dziuban Protokolant: specjalista Anna Chwalibóg po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 kwietnia 2024 r. sprawy ze skargi D. R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia 16 sierpnia 2023 r. nr SKO.PS/4110/449/2023 w przedmiocie przyznania usług opiekuńczych skargę oddala. Decyzją z dnia 16 sierpnia 2023 r. znak: SKO.PS/4110/449/2023, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie, działając na podstawie art. 3, art. 8, art. 50 ust. 1 i 4, art. 106 ust 5 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 901 z późn. zm.; dalej u.p.s.), § 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 14 lipca 2021 r. w sprawie zweryfikowanych kryteriów dochodowych oraz kwot świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej (Dz.U. z 2021 r. poz. 1296) oraz art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 775, z późn. zm., dalej: k.p.a.), utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta Krakowa z dnia 2 czerwca 2023 r. nr F2.26427.4528.2023 orzekającą o zmianie decyzji z dnia 16 maja 2022 r. nr F2.26427.4083.2022 w przedmiocie przyznania D. R. (dalej: skarżąca) usług opiekuńczych gospodarczych na okres od dnia 5 czerwca 2023 r. na stałe w wymiarze 3 dni w tygodniu w ilości 4 godzin dziennie oraz 1 dzień w tygodniu w ilości 3 godzin dziennie oraz usług opiekuńczych pielęgnacyjnych na okres od dnia 5 czerwca 2023 r. na stale w wymiarze przez 3 dni w tygodniu we wtorek w ilości 1 godzina dziennie oraz od czwartku d piątku w ilości 1 godzina dziennie, ze wskazaniem ze będą one świadczone w miejscu zamieszkania strony lub w innym miejscu jeśli wynika to bezpośrednio z zakresu czynności, ze wskazaniem że za przyznane usługi opiekuńcze strona nie ponosi odpłatności. Powyższa decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym. Prezydent Miasta Krakowa, decyzją z dnia 2 czerwca 2023 r. przyznał skarżącej usługi opiekuńcze w miejscu zamieszkania na stałe w wymiarze podanym w decyzji oraz przez określenie konkretnych czynności szczegółowo wymienionych w wyrzeczeniu decyzji, a składających się na zakres przyznanych usług opiekuńczych, za które skarżąca nie ponosi odpłatności. W uzasadnieniu decyzji wskazano, że skarżąca prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe i wymaga wsparcia innych osób, zaś zmiana decyzji podyktowana jest koniecznością zmiany zakresu przyznanych usług ze względu na brak realizacji przez skarżącą w części dotyczącej dostarczania jednego posiłku dziennie. Nadto wskazano, że skarżąca wnosiła o dodatkowy zakres czynności obejmujących pomoc w przygotowaniu obiadu i opiece nad dwoma psami. Organ zaznaczył, że rozmiar i zakres przyznanych usług jest zgodny ustalonym stanem faktycznym i możliwościami pomocy społecznej. Skarżąca wniosła odwołanie, w którym zakwestionowała stanowisko organu I instancji w zakresie przyznanych usług opiekuńczych. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie uznało wniesione odwołanie za nieuzasadnione i opisaną na wstępie decyzją z dnia 16 sierpnia 2023 r. orzekło o utrzymaniu w mocy decyzji organu I instancji. Kolegium wyjaśniło, że zgodnie z art. 17 ust. 1 pkt 11 ustawy o pomocy społecznej jedną z form pomocy społecznej jest organizowanie i świadczenie usług opiekuńczych, w tym specjalistycznych, w miejscu zamieszkania, z wyłączeniem specjalistycznych usług opiekuńczych dla osób z zaburzeniami psychicznymi. Świadczeniem z pomocy społecznej o charakterze niepieniężnym jest praca socjalna, o czym stanowi art. 36 ust. 2 pkt 1 ustawy o pomocy społecznej. Pracą socjalną są m.in. usługi opiekuńcze lub specjalistyczne usługi opiekuńcze świadczone osobie samotnej która z powodu wieku, choroby lub innych przyczyn wymaga pomocy innych osób. Usługi te zgodnie z art. 50 ust. 3 u.p.s. obejmują pomoc w zaspokajaniu codziennych potrzeb życiowych, opiekę higieniczną, zaleconą przez lekarza pielęgnację oraz, w miarę możliwości, zapewnienie kontaktów z otoczeniem. Istota pomocy, o jakiej mowa w art. 50 sprowadza się do przyznania świadczenia w sytuacji, której można przypisać charakter nadzwyczajny, szczególnie uzasadniony (osoba samotna, która z powodu wieku, choroby lub innych przyczyn wymaga pomocy innych osób, a jest jej pozbawiona lub osoba, która wymaga pomocy innych osób, a rodzina, a także wspólnie niezamieszkujący małżonek, wstępni, zstępni nie mogą takiej pomocy zapewnić). Zakres przyznanych określonej osobie usług opiekuńczych, czas ich trwania oraz miejsce świadczenia ustalane są przez Ośrodek Pomocy Społecznej. W rozpoznawanej sprawie bezspornym jest, że skarżąca z uwagi na swój stan zdrowia i sytuację życiową wymaga pomocy w formie usług opiekuńczych. Usługi te, co do zasady mają charakter odpłatny, jednak skarżąca został zwolniona z ponoszenia opłat. Przedmiotem kontroli w niniejszym postępowaniu było natomiast dokonanie oceny zgodności z prawem rozstrzygnięcia zmieniającego zakres przyznanych usług. Zgodnie z przepisem art. 106 ust. 5 u.p.s. decyzję administracyjną zmienia się lub uchyla na niekorzyść strony bez jej zgody w przypadku zmiany przepisów prawa, zmiany sytuacji dochodowej lub osobistej strony, pobrania nienależnego świadczenia, a także można zmienić lub uchylić decyzję, jeżeli wystąpiły przesłanki, o których mowa w art. 11, art. 12 i art. 107 ust. 5. Zmiana decyzji administracyjnej na korzyść strony nie wymaga jej zgody. W realiach rozpatrywanych spraw organ przyjął - po przeprowadzeniu wywiadu środowiskowego w miejscu zamieszkania skarżącej i po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego w sprawie - iż nastąpiła zmiana w zakresie potrzeb skarżącej. Analizie poddano wykonywanie usług opiekuńczych w dotychczasowym zakresie. Materiał dowodowy został również uzupełniony o ustalenia poczynione przez opiekunki wykonujące usługi opiekuńcze, wzięto także pod uwagę brak realizacji w części dotyczącej dostarczania jednego posiłku dziennie. Organ stwierdził, że koniecznym stała się zmiana zakresu usług opiekuńczych w dotychczasowym zakresie. Ustalenia zawarte w zaskarżonej decyzji zostały podjęte po analizie sytuacji skarżącej i świadczą o zasadności regulowania zakresu przysługujących skarżącej usług opiekuńczych z rozdzieleniem zakresu tych usług na usługi podstawowe, gospodarcze oraz pielęgnacyjne. W ocenie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie wydana decyzja jest zgodna z prawem. W tym stanie rzeczy Kolegium uznało, że potrzeby skarżącej zostały uwzględnione stosownie do jej możliwości funkcjonowania oraz do możliwości opieki społecznej. Końcowo, odnosząc się do zarzutów odwołania Kolegium wyjaśniło, że zgodnie z utrwalonym poglądem orzeczniczym decyzja o przyznaniu usług opiekuńczych wydawana jest w ramach tzw. uznania administracyjnego. Uznanie administracyjne w tym przedmiocie daje więc organowi prawo do załatwienia sprawy zgodnie ze słusznym interesem obywatela, o ile nie stoi temu na przeszkodzie interes społeczny oraz możliwości organu związane z posiadanymi uprawnieniami i środkami. Dotyczy to zakresu, rodzaju, jak i odpłatności za takie usługi. Oznacza to, że nawet spełnienie przesłanek przyznania tego rodzaju świadczenia nie przesądza o tym, że organ pomocy społecznej ma obowiązek orzec o ich przyznaniu, a tym bardziej, że zobowiązany jest przyznać takie świadczenie w wymiarze oraz w zakresie, w jakim domaga się tego wnioskodawca. Swoistym potwierdzeniem luzu decyzyjnego, jakim dysponuje organ w tym zakresie, jest dyspozycja art. 50 ust. 5 u.p.s., w myśl którego ustalenie (również) zakresu, okresu i miejsca świadczenia specjalistycznych usług opiekuńczych, pozostaje w gestii ośrodka pomocy społecznej. W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skarżąca zarzuciła, że decyzja Kolegium jest bezzasadna, nielogiczna i sprzeczna z zasadami współżycia społecznego. Stan faktyczny sprawy nie został właściwe ustalony, przez co decyzja nie poddaje się kontroli. Skarżąca zarzuciła, że od 4 miesięcy nie ma w domu żadnej opiekunki i muszą jej pomagać inne osoby. Podkreśliła, że jej stan zdrowia drastycznie się pogorszył. Skarżąca domaga się, aby godziny przeznaczone na opiekę były wykonywane w jednym ciągu (tj. 5 godzin w jednym dniu) i przez jedną opiekunkę, tak jak to było dotychczas. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zaprezentowane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył co następuje. Stosownie do art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 2492) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1634, dalej p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego w sposób, który miał wpływ na wynik sprawy, bądź przepisów postępowania w stopniu, który mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a także stosują środki określone w ustawie. Sąd administracyjny, zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a p.p.s.a. Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie. Przedmiotem skargi w rozpatrywanej sprawie jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia 16 sierpnia 2023 r. utrzymująca w mocy decyzję Prezydenta Miasta Krakowa z dnia 2 czerwca 2023 r. nr F2.26427.4528.2023 orzekającą o zmianie decyzji z dnia 16 maja 2022 r. nr F2.26427.4083.2022 w sprawie usług opiekuńczych przyznanych skarżącej, w części dotyczącej zakresu (zwiększenie tego zakresu o "prześcielanie łóżka", "ubieranie" oraz "przygotowanie posiłków z uwzględnieniem zalecanej diety i zachowaniem dbałości o higienę żywności" w miejsce "dostarczania jednego gorącego posiłku dziennie"). Materialnoprawną podstawą kontrolowanej decyzji były przepisy ustawy o pomocy społecznej. W pierwszej kolejności wskazać należy, że art. 2 u.p.s. stanowi, że celem pomocy społecznej jest umożliwienie osobom i rodzinom przezwyciężenie trudnych sytuacji życiowych, których nie są w stanie pokonać, wykorzystując własne uprawnienia, zasoby i możliwości. Art. 50 ust. 1-7 ustawy o pomocy społecznej stanowi, iż osobie samotnej, która z powodu wieku, choroby lub innych przyczyn wymaga pomocy innych osób, a jest jej pozbawiona, przysługuje pomoc w formie usług opiekuńczych lub specjalistycznych usług opiekuńczych. Usługi opiekuńcze lub specjalistyczne usługi opiekuńcze mogą być przyznane również osobie, która wymaga pomocy innych osób, a rodzina, a także wspólnie niezamieszkujący małżonek, wstępni, zstępni nie mogą takiej pomocy zapewnić. Usługi opiekuńcze obejmują pomoc w zaspokajaniu codziennych potrzeb życiowych, opiekę higieniczną, zaleconą przez lekarza pielęgnację oraz, w miarę możliwości, zapewnienie kontaktów z otoczeniem. Specjalistyczne usługi opiekuńcze są to usługi dostosowane do szczególnych potrzeb wynikających z rodzaju schorzenia lub niepełnosprawności, świadczone przez osoby ze specjalistycznym przygotowaniem zawodowym. Ośrodek pomocy społecznej, przyznając usługi opiekuńcze, ustala ich zakres, okres i miejsce świadczenia. Rada gminy określa, w drodze uchwały, szczegółowe warunki przyznawania i odpłatności za usługi opiekuńcze i specjalistyczne usługi opiekuńcze, z wyłączeniem specjalistycznych usług opiekuńczych dla osób z zaburzeniami psychicznymi, oraz szczegółowe warunki częściowego lub całkowitego zwolnienia od opłat, jak również tryb ich pobierania. Minister właściwy do spraw zabezpieczenia społecznego w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw zdrowia określi, w drodze rozporządzenia, rodzaje specjalistycznych usług opiekuńczych i kwalifikacje osób świadczących te usługi oraz warunki i tryb ustalania i pobierania opłat za specjalistyczne usługi opiekuńcze świadczone osobom z zaburzeniami psychicznymi, jak również warunki częściowego lub całkowitego zwolnienia z tych opłat, ze względu na szczególne potrzeby osób korzystających z usług, uwzględniając sytuację materialną tych osób. Wymiar i zakres przyznawanych usług opiekuńczych objęty jest uznaniem administracyjnym. Jest to sytuacja, w której ustawodawca daje organowi możliwość wyboru konsekwencji prawnych. "Wybór ten jednak nie jest zupełnie dowolny i swobodny, ale ograniczony przez ustawodawcę w samej normie wprowadzającej uznanie" (J. Zimmermann, Prawo administracyjne, Wolters Kluwer 2018, s. 409). W przypadku wprowadzenia uznania administracyjnego, organ podejmuje decyzje nie tylko na podstawie ustawy, ale także z uwzględnieniem zasad celowości i sprawiedliwości oraz szczególnych cech stanu faktycznego (zob. J. Zimmermann, op. cit., s. 413). "Skoro prawo daje organowi administracji możliwość wyboru, to każdy wybór mieszczący się w ramach tego upoważnienia jest zgodny z prawem i on sam nie może być z zasady zakwestionowany przez sąd administracyjny. Kontrolując akty swobodne, sąd administracyjny może więc tylko badać, czy nie zostały przekroczone granice uznania i czy podjęte rozstrzygniecie nie było dowolne" (J. Zimmermann, op. cit., s. 417). "Uznanie administracyjne nie jest sferą wolną od związania konstytucyjnego i ustawowego, a także nie jest sferą wolną od kontroli sądów administracyjnych" (M. Jaśkowska w: Instytucje prawa administracyjnego System Prawa Administracyjnego Tom 1, red. R. Hauser, A. Wróbel, Z. Niewiadomski, C.H.Beck 2015, s. 298). W orzecznictwie sądów administracyjnych zostało przyjętych szereg reguł dotyczących kontroli aktu uznaniowego. Jedną z nich jest konieczność zgodności uznania z ogólnymi zasadami prawa, Konstytucją Rzeczpospolitej Polskiej oraz zasadami ogólnymi postępowania administracyjnego. Szczególnie podkreślane jest znaczenie kontroli zgodności aktu uznaniowego z art. 7, art. 8, art. 11, art. 15 i art. 107 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2020 r. poz. 256 z późn. zm., dalej k.p.a.) oraz z konstytucyjną zasadą równości wobec prawa. W orzeczeniu z dnia 29 września 1993 r., sygn. K 17/92, Trybunał Konstytucyjny wskazał, że zgodnie z wymogami demokratycznego państwa prawnego "nie może być mowy o jakimkolwiek "swobodnym", tzn. w określonych granicach niezwiązanym prawem i niekontrolowanym działaniu administracji. Z instytucji formalnej, ustalającej swobodną, niezwiązaną niczym możliwość rozstrzygnięcia, swobodne uznanie przekształca się jedynie w formę pewnego uelastycznienia administracji, która umożliwia i zobowiązuje odpowiednie organy do zbadania wszystkich okoliczności danego przypadku w celu wyszukania najbardziej właściwego, odpowiadającego prawdzie obiektywnej i swemu celowi rozstrzygnięcia. Swobodne uznanie staje się w ten sposób szczególną formą wykonywania przepisów prawa, polegającą na tym, że organ stosujący prawo ma uwzględnić indywidualne warunki każdego wypadku, których stwierdzenie jest możliwe tylko w tym stopniu, by móc wydać decyzję zgodną z wolą ustawodawcy. To działanie organu administracyjnego musi być jednak uzasadnione i podlega kontroli". Podobnie Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 24 czerwca 1993 r. sygn. III ARN 33/93, wskazał że: "przy dokonywaniu sądowej kontroli zgodności z prawem wszelkich decyzji administracji o charakterze uznaniowym (...) rola, zadania i zakres kompetencji niezawisłego sądu muszą być rozumiane znacznie szerzej i głębiej niż w innych sytuacjach (...) z decyzjami uznaniowymi musi się wiązać nie zmniejszona, lecz zwiększona kontrola sądu, wykonywana z punktu widzenia przestrzegania prawa (i to prawa rozumianego jako całość systemu)". Mimo iż sądowa kontrola takiego aktu ma zakres ograniczony, to jednak wymaga zbadania, czy akt ten nie nosi cech dowolności, tj. czy organ administracji wybrał prawnie dopuszczalny sposób rozstrzygnięcia sprawy, oraz czy takiego wyboru dokonał po ustaleniu i rozważeniu wszystkich istotnych dla sprawy okoliczności. Sąd bada, czy w postępowaniu podjęto wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, oraz czy organ uwzględnił słuszny interes strony. Kontroli sądowej podlega samo uzasadnienie aktu uznaniowego, z punktu widzenia powiązania ustaleń faktycznych z rekonstruowaną normą prawną. Ocenie Sądu nie podlegają natomiast kryteria słuszności, czy celowości podjętego rozstrzygnięcia (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 kwietnia 2010 r., sygn. I OSK 130/10 i z dnia 6 listopada 2014 r. sygn. I OSK 1981/14, opublikowane w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych). W wyrokach z dnia 10 maja 2012 r., sygn. I OSK 292/12 i I OSK 369/12 (opubl. w CBOSA) Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że uzasadnienie aktu wydanego w ramach uznania administracyjnego, winno być "na tyle wyczerpujące i zindywidualizowane, aby sąd administracyjny był w stanie ocenić, czy zawarte w decyzji rozstrzygnięcie nie zapadło z przekroczeniem granic uznania administracyjnego". Z kolei w wyroku z dnia 19 stycznia 2010 r. sygn. II FSK 1254/08, (opubl. w CBOSA), NSA podkreślił, że "organ zobowiązany jest w sposób czytelny i umożliwiający kontrolę poszczególnych etapów rozumowania, przedstawić wszystkie przesłanki faktyczne i interpretacyjne wnioskowania. Konieczne jest zatem wskazanie wyraźnych kryteriów decyzyjnych (dóbr chronionych przez prawo), w tym zwłaszcza znajdujących oparcie w wartościach konstytucyjnych, dopiero bowiem ich należyta identyfikacja i ustalenie ich hierarchii na tle konkretnego stanu faktycznego pozwala na instancyjną kontrolę rozstrzygnięcia mającego charakter uznaniowy, odwołującego się do ocen". Uzasadnienie aktów z zakresu administracji publicznej, winno spełniać rolę informacyjną i edukacyjno-perswazyjną w stosunku do ich adresatów i umożliwiać kontrolę ich poprawności. Z tego względu motywy, które legły u podstaw rozstrzygnięcia - w niniejszej sprawie zwiększenie zakresu usług opiekuńczych o "prześcielanie łóżka", "ubieranie" oraz "przygotowanie posiłków z uwzględnieniem zalecanej diety i zachowaniem dbałości o higienę żywności" w miejsce "dostarczania jednego gorącego posiłku dziennie"- powinny być tak sformułowane, aby strona mogła poznać w pełni tok rozumowania poprzedzającego wydanie rozstrzygnięcia oraz zrozumieć, i w miarę możliwości zaakceptować, zasadność przesłanek faktycznych i prawnych, jakimi kierował się organ przy załatwianiu jej sprawy. Istotne jest również, by na tej podstawie sąd administracyjny mógł skontrolować, czy podjęty akt nie ma charakteru dowolnego i mieści się w granicach swobodnego uznania (por. wyroki Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 7 lipca 2021 r., sygn. III SA/Kr 485/20 i sygn. III SA/Kr 483/20, opubl. w CBOSA). Jak słusznie wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 7 lipca 2015 r., sygn. I OSK 1375/14 (opubl. w CBOSA), rozwiązanie takie oznacza przyznanie organowi administracji publicznej, przepisem prawa materialnego, w niniejszej sprawie art. 50 u.p.s., pewnego luzu decyzyjnego, polegającego na możliwości wyboru wymiaru i zakresu rozstrzygnięcia danej sprawy administracyjnej. Działanie organu korzystającego z możliwości podjęcia decyzji w ramach uznania administracyjnego, musi mieścić się w granicach zakreślonych dążeniem do wyjaśnienia prawdy obiektywnej i obowiązkiem załatwienia sprawy z uwzględnieniem interesu społecznego i słusznego interesu strony. Przyznany organowi luz decyzyjny, może być również częściowo determinowany już w samej treści przepisu upoważniającego organ do działania na zasadzie uznania administracyjnego. Sądowa kontrola aktów uznaniowych wymaga zbadania, czy akt znajduje oparcie w przepisach prawa materialnego i czy organ nie przekroczył granic uznania administracyjnego, a więc czy akt nie nosi znamion dowolności oraz czy organ uzasadnił swoje rozstrzygnięcie zindywidualizowanymi przesłankami odnoszącymi się do rozpatrywanej sprawy. Zasada uwzględniania interesu społecznego i słusznego interesu obywateli, w przypadku aktów uznaniowych, wymaga szczególnie starannego wyważenia obu tych interesów, i w razie uznania prymatu interesu społecznego, wykazania w sposób niebudzący wątpliwości słuszność takiego rozstrzygnięcia. Brak takich działań uzasadniać może zarzut dowolności rozstrzygnięcia sprawy. Zdaniem Sądu wskazane warunki prawidłowości aktu o charakterze uznaniowym, zostały w niniejszej sprawie spełnione. W ocenie Sądu orzekające w obydwu instancjach organy w sposób wnikliwy i prawidłowy, ustaliły stan faktyczny niniejszej sprawy, zwiększając zakresu usług opiekuńczych o "prześcielanie łóżka", "ubieranie" oraz "przygotowanie posiłków z uwzględnieniem zalecanej diety i zachowaniem dbałości o higienę żywności" w miejsce "dostarczania jednego gorącego posiłku dziennie", należycie uzasadniając przyczyny i zakres zmiany. Racje mają organy podnosząc, że zgodnie z art. 2 ust. 1 u.p.s., celem pomocy społecznej jest umożliwienie osobom i rodzinom przezwyciężanie trudnych sytuacji życiowych, których nie są one w stanie pokonać, wykorzystując własne uprawnienia, zasoby i możliwości. Pomoc społeczna, jak wynika z art. 3 ust. 1 ustawy, ma charakter wsparcia osób w wysiłkach zmierzających do zaspokojenia niezbędnych potrzeb i umożliwić im życie w warunkach odpowiadających godności człowieka. Osoby i rodziny korzystające z pomocy społecznej są zobowiązane do współdziałania w rozwiązywaniu ich trudnej sytuacji życiowej, co wynika z postanowień art. 4 ustawy o pomocy społecznej, a pomoc społeczna nie może stanowić źródła utrzymania i zaspokojenia wszystkich potrzeb beneficjentów. Trafnie też organy podnoszą, że mają prawo w świetle regulacji ustawy o pomocy społecznej, dokonywać selekcji żądań beneficjentów kierując się ich niezbędnymi potrzebami, potrzebami innych beneficjentów i ilością przyznanych na ten cel środków finansowych. Pomoc społeczna ma charakter subsydiarny, Państwo powinno udzielać jej w sytuacji, w której jednostka nie może sobie sama poradzić z pojawiającymi się trudnościami, a nie zastępować jednostkę we własnych staraniach o zaspokojenie potrzeb życiowych. Zdaniem Sądu, zaskarżone rozstrzygnięcie zostało oparte na szczegółowej analizie zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, który pozwolił na wyczerpujące ustalenie istotnych okoliczności sprawy. Ustalenia poczynione przez organy, znalazły odzwierciedlenie w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Zaskarżona decyzja zawiera wyczerpujące uzasadnienie faktyczne i prawne podjętego przez organ rozstrzygnięcia. Kontrolowane decyzje, zostały zatem, w ocenie Sądu, wydane z uwzględnieniem art. 7, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 k.p.a. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 151 p.p.s.a., Sąd oddalił skargę jako bezzasadną.