III SA/Kr 1546/11

Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie – Grzegorz Karcz po rozpoznaniu w dniu 12 kwietnia 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. Ł. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego lub adwokata w sprawie ze skargi J. Ł. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia 14 października 2011 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania administracyjnego postanawia: I. oddalić wniosek w zakresie obejmującym żądanie zwolnienia od kosztów sądowych, II. przyznać skarżącemu prawo pomocy w zakresie częściowym i ustanowić dla niego adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka. Skarżący w złożonym na urzędowym formularzu "PPF" wniosku o przyznanie prawa pomocy domagał się zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego lub adwokata. Oświadczył, że nie zatrudnia i nie pozostaje w innym stosunku prawnym z jakimkolwiek kwalifikowanym pełnomocnikiem. Objaśniając swoją sytuację rodzinną podał, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z żoną. Określając majątek swój i osób pozostających z nim we wspólnym gospodarstwie domowym uwidocznił, że w jego skład wchodzi dom o powierzchni 200 m2, "na parceli o spornych granicach naruszanych przez sąsiadów i mający już 43 lata". Nie posiada zasobów pieniężnych ani przedmiotów wartościowych. Obciąża go za to dług w [...] banku na 33 tyś. zł. Miesięczne dochody swego gospodarstwa domowego skarżący oszacował łącznie na kwotę 2912 zł. Uzasadniając swoje starania odniósł się po krótce do okoliczności nurtującej go sprawy. Zaakcentował, że spłaca raty po 846 zł i ponosi "duże koszty zbędnych i błędnych opinii geodezyjnych". Wezwany o złożenie dodatkowych wyjaśnień przedstawił wydruk salda odbiorcy Tauron z którego wynika, że obecnie za energię elektryczną skarżący płaci miesięcznie po 467,81 zł. Przedstawiona faktura [...] pokazuje zaś, że za telefon skarżący płaci 125,92 zł. Skarżący powiada, ze nie jest w stanie określić kosztów wywozu nieczystości bo te zostaną wkrótce radykalnie zmienione. Skarżący okazał harmonogram spłat do umowy pożyczki powtórnej jakiej bank udzielił skarżącemu w dniu 13.03.2013 r. Wynika z niego, że całkowita kwota do zapłaty zaciągniętego przez skarżącego zobowiązania stanowiąca sumę wszystkich rat kapitałowo-odsetkowych wynosi obecnie 71146,69 zł i ma zostać spłacona przez skarżącego w 84 ratach po 846,99 zł. Powołując się na ten dokument źródłowy skarżący wyjaśnił jednocześnie, że choć jego dług przekracza teraz 70 tyś. złotych to za to ma do dyspozycji 17 tyś. zł. Skarżący nie przedstawił wyciągów z posiadanych przez siebie i żonę rachunków bankowych uzasadniając to tym, że na przestrzeni ostatnich kilkunastu miesięcy na jego "negatywnych" rachunkach w [...] banku nie było "żadnych istotnych operacji bankowych" natomiast żona skarżącego korzysta z Banku [...] "jednie jako wypłacacza jej świadczeń emerytalnych w wysokości 1040 zł miesięcznie z czego sporą cześć wydaje na lekarstwa, bo cierpi na cukrzycę". Z własnej inicjatywy skarżący okazał decyzję o waloryzacji swojej emerytury, kopię rocznego obliczenia podatku przez organ rentowy dla jego żony, kopię wyroku w sprawie o sygn. [...] i sentencji w sprawie [...] oraz wniosku o stwierdzenie zasiedzenia i kosztorysu prac remontowych jego budynku. Z przedstawionych przez skarżącego kopii dokumentów źródłowych wynika, że od 1 marca 2013 r. wysokość świadczenia które skarżący otrzymuje do wypłaty wynosi miesięcznie 2071,59 zł, roczny zaś dochód małżonki skarżącego z emerytury zamknął się w ubiegłym roku kwotą 14056 zł. Skarżący solidarnie z żoną zobowiązani się do zapłaty 11450 zł kosztów procesu w sprawie cywilnej. Ponadto na skarżącym spoczywa obowiązek naprawienia szkody w wysokości 2666,61 zł za uszkodzone mienie. Szacowany zaś koszt prac remontowych domu skarżącego wynosi 56240 zł. Mając na uwadze powyższe zważyć należało co następuje: Zacząć wypada od tego, że jeśli skarżący domaga się przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym to przesłanką zasadności jego wniosku powinno być wykazanie, iż nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 §1 pkt. 1 ppsa). Z wyjaśnień skarżącego wynika, że gospodarstwo domowe skarżącego dysponuje stosunkowo wysokim i do tego stałym dochodem w wysokości 2912 zł miesięcznie. Ponadto skarżącego jak na warunki polskie można uznać za osobę stosunkowo majętną skoro swoje potrzeby mieszkaniowe zaspakaja a należącym do niego domu jednorodzinnym o powierzchni 200 m2. Okoliczności te siłą rzeczy niweczą więc zasadność ustaleń co do tego, że skarżący nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Przedstawiona sytuacja nie przekreśla jednak starań skarżącego w całej rozciągłości. Zgodnie bowiem z aktualnymi poglądami doktryny sąd nie jest związany żądaniem strony zawartym we wniosku o przyznanie pomocy byleby tylko nie wyszedł ponad żądanie strony (por. komentarz J.P Tarno do art. 246 w : Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2004). Logiczną konsekwencją przedstawionego stanu rzecz jest więc, że w sytuacji gdy strona domaga się przyznania prawa pomocy w szerszym zakresie, sąd może przyznać jej to prawo w zakresie obejmującym tylko ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika (art. 245 §3 in fine ppsa) o ile nie jest wstanie ponieść opłat za jego czynności w postępowaniu przed sądami administracyjnymi bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 §1 pkt. 2 ppsa). Realia niniejszej sprawy stwarzają podstawy do takich ustaleń. Chociaż bowiem gospodarstwo domowe skarżącego dysponuje stosunkowo wysokim i do tego stałym dochodem w wysokości 2912 zł miesięcznie, to jednak nie można tracić z pola widzenia, że skarżącego obciąża konieczność spłaty zaciągniętego zobowiązania sięgającego kwoty 71146,69 zł w 84 ratach po prawie 847 zł miesięcznie. Ponadto stałe miesięczne wydatki związane z opłaceniem tylko energii elektrycznej i telefony liczyć należy na ok. 594 zł. Skarżący powiada co prawda, że po pozyskaniu nowego kredytu ma do dyspozycji ok. 17 tyś. zł ale nie można pomijać tej części jego wyjaśnień gdzie wskazuje na potrzebę przeprowadzenia prac remontowych oszacowanych na ok. 56 tyś. złotych. Trzeba też pamiętać, że skarżący musi się liczyć z koniecznością naprawienia szkody w wysokości 2666,61 zł za uszkodzone mienie oraz możliwością zapłaty zasądzonych od niego kosztów procesu w wysokości 11450 zł. Okoliczność na ile skarżący jest odpowiedzialny za taki stan rzeczy ma znaczenie drugorzędne podobnie jaki i fakt, że skarżący zaniechał okazania wyciągów z posiadanych przez niego małżonkę rachunków bankowych powinna co prawda działać na niekorzyść skarżącego. Biorąc bowiem pod uwagę pozostałe dokumenty źródłowe w postaci przedstawionego harmonogramu spłat kredytu, decyzji o waloryzacji emerytury skarżącego oraz kopii rocznego obliczenia podatku przez organ rentowy dla jego żony można dać wiarę wyjaśnieniom skarżącego, co do tego, że na jego "negatywnych" rachunkach w [...] banku na przestrzeni ostatnich kilkunastu miesięcy nie było "żadnych istotnych operacji bankowych" zaś jego żona korzysta z Banku [...] "jednie jako wypłacacza jej świadczeń emerytalnych w wysokości 1040 zł miesięcznie". Okoliczność, że do skarżącego należy dom gdzie zamieszkuje z małżonką, który to majątek posiada określoną wartość sprzedażną względnie podkładową także nie przekreśla starań skarżącego. Trudno byłoby bowiem wymagać od skarżącego jego sprzedaży bądź obciążenia celem pozyskania tym sposobem środków na opłacenie pełnomocnika z wyboru gdyż rozporządzenia tego rodzaju godziłby w podstawy egzystencji rodziny. Poza tym pamiętać trzeba, że przy bieżącym, obecnym zadłużeniu kwestią wątpliwa pozostaje czy skarżący w dalszym ciągu posiadałby w ocenie banków wystarczającą zdolność do terminowego regulowania zobowiązań (tzw. zdolność kredytową). Wreszcie z zasad doświadczenia życiowego wynika, że osoby starsze, borykające się z problemami zdrowotnymi powinny dysponować pewnym zabezpieczeniem na wypadek jakichś poważniejszych powikłań zdrowotnych nawet gdy Państwo deklaruje powszechny oraz bezpłatny dostęp do służby zdrowia. Wszystko to razem wzięte prowadzi do logicznej konkluzji, że choć skarżący nie może ubiegać się o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym gdyż będzie w stanie uiścić koszty sądowe obejmujące wpis od ewentualnej skargi kasacyjnej (wynoszący tylko połowę wpisu od skargi), to jednak zasługuje na taką pomoc w zakresie częściowym objawiającą się ustanowieniem na jego rzecz adwokata opłacanego przez Skarb Państwa.. Mając na uwadze powyższe orzeczono więc jak w sentencji na podstawie na podstawie art. 243 §1 oraz art. 252 w związku z art. 246 §1 pkt. 2 i art. 245 §1 i 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.