III SA/Kr 1546/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący : Sędzia WSA Halina Jakubiec po rozpoznaniu w dniu 13 maja 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. Ł. o zwolnienie od kosztów sądowych oraz o wyznaczenie radcy prawnego lub adwokata w sprawie skargi J. Ł. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia 14 października 2011r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania administracyjnego postanawia I. oddalić wniosek w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, II. ustanowić skarżącemu adwokata. Skarżący J. Ł. wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego lub adwokata. Oświadczył, że nie zatrudnia i nie pozostaje w innym stosunku prawnym z jakimkolwiek kwalifikowanym pełnomocnikiem. Objaśniając swoją sytuację rodzinną wskazał, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z żoną. W skład jego majątku wchodzi dom o powierzchni 200 m2, nie posiada zasobów pieniężnych ani przedmiotów wartościowych. Ciąży na nim w [...] banku dług wysokości 33000 zł. Miesięczne dochody swego gospodarstwa domowego skarżący oszacował łącznie na kwotę 2912 zł. Wskazując na wydatki podniósł, że spłaca raty po 846 zł i ponosi "duże koszty zbędnych i błędnych opinii geodezyjnych". Wezwany o złożenie dodatkowych wyjaśnień przedstawił wydruk salda odbiorcy Tauron z którego wynika, że obecnie za energię elektryczną skarżący płaci miesięcznie po 467,81 zł a za telefon płaci 125,92. Skarżący okazał też harmonogram spłat do umowy pożyczki bankowej z dnia 13.03.2013 r. Wynika z niego, że całkowita kwota do zapłaty zaciągniętego przez skarżącego zobowiązania stanowiąca sumę wszystkich rat kapitałowo-odsetkowych wynosi obecnie 71146,69 zł i ma zostać spłacona przez skarżącego w 84 ratach po 846,99 zł, przy czym skarżący zaznaczył, że ma do dyspozycji kwotę 17 000 zł. Następnie wskazał, że dochód żony w wysokości 1040 zł miesięcznie (emerytura) przeznaczany jest w dużej części na lekarstwa, gdyż żona cierpi na cukrzycę". Skarżący przedstawił w ramach wyjaśnień decyzję o waloryzacji swojej emerytury, kopię rocznego obliczenia podatku przez organ rentowy dla jego żony, kopię wyroku w sprawie o sygn. [...] i sentencji w sprawie [...] oraz wniosku o stwierdzenie zasiedzenia i kosztorysu prac remontowych jego budynku. Wynika z tych dokumentów, że od 1 marca 2013 r. wysokość świadczenia które skarżący otrzymuje do wypłaty wynosi miesięcznie 2071,59 zł, roczny zaś dochód małżonki skarżącego z emerytury zamknął się w ubiegłym roku kwotą 14056 zł. Skarżący solidarnie z żoną zobowiązani się do zapłaty 11450 zł kosztów procesu w sprawie cywilnej. Ponadto na skarżącym spoczywa obowiązek naprawienia szkody w wysokości 2666,61 zł za uszkodzone mienie. Szacowany zaś koszt prac remontowych domu skarżącego wynosi 56240 zł. Postanowieniem z dnia 12 kwietnia 2013r. Referendarz Sądowy oddalił wniosek skarżącego w zakresie żądania zwolnienia od kosztów sądowych a przyznał mu prawo pomocy w zakresie częściowym, ustanawiając adwokata. Postanowienie zostało doręczone skarżącemu w dniu 19.04.2013r., który w dniu 24.04.2013r. wniósł skutecznie sprzeciw od ww postanowienia. Uzasadniając sprzeciw wskazał na argumenty przemawiające za przyznaniem mu prawa pomocy w całkowitym zakresie odnoszące się do potrzeby przeprowadzenia postępowania administracyjnego w zakresie zmian w ewidencji gruntów i budynków działek Ew. nr [...], [...], [...], [...] i [...] położonych w obrębie [...] Z. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Podstawy przyznania prawa pomocy określa ustawa z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012r. poz. 270, ze zm), a w szczególności: "Art. 245. § 1. Prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. § 2. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. § 3. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. § 4. Częściowe zwolnienie od opłat lub wydatków może polegać na zwolnieniu od poniesienia ułamkowej ich części albo określonej ich kwoty pieniężnej." "Art. 246. § 1. Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje: 1) w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania; 2) w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny." Należy zauważyć, że instytucja prawa pomocy ma charakter wyjątkowy i jest stosowana wobec osób o bardzo trudnej sytuacji materialnej, czyli takich, które ze względu na okoliczności życiowe są pozbawione jakichkolwiek środków do życia lub środki te są tak bardzo ograniczone, że wystarczają jedynie na zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych. Sytuacja materialna wnioskodawcy stanowi jedyną podstawę faktyczną udzielenia prawa pomocy a ciężar udowodnienia okoliczności uzasadniających przyznanie prawa pomocy spoczywa na stronie ubiegającej się o przyznanie prawa pomocy. Dlatego zgodnie z art. 252 § 1 p.p.s.a wniosek o przyznanie prawa pomocy powinien zawierać m.in. oświadczenie strony obejmujące dokładne dane o stanie majątkowym i dochodach. Oceniając wniosek skarżącego z punktu widzenia ww przepisów i charakteru instytucji prawa pomocy należy uznać, że skarżący nie wykazał by nie mógł ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Zauważyć trzeba, że po pierwsze już zdołał opłacić skargę kwotą 100 zł a na aktualnym etapie sprawy nie jest zobowiązany do zapłaty jakichkolwiek kosztów. Po drugie sytuacja rodzinna i majątkowa wskazuje na to, że rodzina skarżącego otrzymuje stały miesięczny dochód rzędu 2912 zł, która to okoliczność pozwala przyjąć tezę o wypłacalności skarżącego jeśli chodzi o koszty sądowe. Natomiast liczne wydatki związane z koniecznością spłaty zobowiązań bankowych i zobowiązań wynikłych z toczących się postępowań sądowych z udziałem skarżącego skłania z kolei do wniosku, że wydatek na profesjonalną pomoc byłby dokonany z uszczerbkiem utrzymania koniecznego dla skarżącego i jego rodziny. Wobec powyższego Sąd na podstawie art. 245 § 3 i 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a orzekł jak w sentencji, przyznając skarżącemu prawo pomocy w zakresie częściowym w postaci ustanowienia adwokata, jednocześnie oddalając wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych na podstawie przepisu art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a.