III SA/Kr 1549/17

Starszy Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie – Grzegorz Karcz po rozpoznaniu w dniu 6 lutego 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. G. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi M. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 19 października 2017 r. nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego postanawia: I. umorzyć postępowanie w części obejmującej żądanie zwolnienia od kosztów sądowych, II. ustanowić dla skarżącej adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka. Skarżąca w złożonym na urzędowym formularzu "PPF" wniosku o przyznanie prawa pomocy domagała się zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. Oświadczyła, że nie zatrudnia i nie pozostaje w innym stosunku prawnym z jakimkolwiek kwalifikowanym pełnomocnikiem. Objaśniając swoją sytuację rodzinną podała, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z mężem, synem i córką Określając swój majątek wykazała dom o powierzchni 190 m2 i nieruchomość rolną o powierzchni 1,40 ha podając, że stanowi to 88 arów przeliczeniowych z czego 10 arów to tereny leśne a pozostałe to pola uprawne wykorzystywane przez syna w dzierżawionym od niej gospodarstwie rolnym. Opisując stan majątkowy osób pozostających z nią we wspólnym gospodarstwie domowym podała, że do córki należy 14 arowa działka rolna także wykorzystywana przez syna. Podała, że na stałe miesięczne dochody gospodarstwa domowego składa się 886,40 zł jej zasiłku przedemerytalnego oraz 651,50 zł renty męża. Córka jako osoba bezrobotna nie ma swoich dochodów, syn zaś prowadzi niedochodowe gospodarstwo rolne. Uzasadniając swoje starania powołała się trudną sytuację finansową, która powoduje, że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania siebie i rodziny. Dodatkowo zwróciła uwagę na zły stan swojego zdrowia oraz konieczności sprawowania stałej opieki nad mężem, co absorbuje również jej dzieci. Oświadczyła, że posiada przyznany na stałe lekki stopień niepełnosprawności. Wyjaśniła, że budynek gdzie zamieszkuje rodzina wymaga remontu, którego na przeprowadzają z uwagi na brak środków. Podniosła, że z powodu nierentowności gospodarstwa rolnego zlikwidowano w całości hodowlę zwierzęcą. Wymieniając zobowiązania i stałe wydatki podała, ze miesięcznie prąd to 300 zł, woda i kanalizacja 110 zł, gaz 98 zł , ubezpieczenie na życie dla skarżącej 38 zł, rata kredytu 310 zł, 500 zł ogrzewanie, leki 80 zł. Kwartalnie wywóz śmieci 98 zł. Mając na uwadze powyższe zważyć należało co następuje: Zgodnie z art. 239 §1 pkt 1 pkt. 1 lit. a) ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie mają obowiązku uiszczenia kosztów sądowych strona skarżąca działanie, bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej. W konsekwencji uznania, że skarżąca korzysta z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych - co oznacza całkowite zwolnienie z obowiązku wnoszenia zarówno opłat sądowych jak i ponoszenia wydatków – rozpoznanie wniosku z zakresie zwolnienia od kosztów sądowych jest zbędne a w związku z tym postanowiono jak w sentencji działając na zasadzie art. 249a ppsa w związku z art. 258 §1 i §2 pkt. 7 ppsa. Powyższe pozostaje bez wpływu na drugie z żądań a mianowicie przyznanie adwokata z urzędu. Zgodnie z aktualnymi poglądami doktryny sąd nie jest związany żądaniem strony zawartym we wniosku o przyznanie pomocy byleby tylko nie wyszedł ponad żądanie strony (por. komentarz J.P Tarno do art. 246 w : Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2004). W sytuacji więc gdy strona domaga się przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, sąd może przyznać jej to prawo w zakresie częściowym obejmującym tylko ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika (art. 245 §3 in fine ppsa). Oczywiście pod warunkiem, złożenia oświadczenia, którym strona wykaże, że nie jest wstanie ponieść opłat za jego czynności w postępowaniu przed sądami administracyjnymi bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 §1 pkt. 2 ppsa). W realiach niniejszej sprawy skarżąca złożyła oświadczenie o jakim mowa w art. 252 ppsa wskazując na swój stan rodzinny, posiadany majątek, wysokość i źródło dochodów. Oświadczenie to jest wystarczające do oceny aktualnych możliwości płatniczych strony. Pewne nieścisłości należy położyć na karb nieporadności strony. Z zasad doświadczenia życiowego wynika, że przy obecnym poziomie cen oraz usług środki jakie ma do dyspozycji rodzina skarżącej wystarczają na opłacenie wykazanych stałych wydatków i skromną egzystencję. Okoliczność, że do skarżącej należy wykazany majątek nie zmienia tego spojrzenia w żaden sposób. Chociaż bowiem potencjalnie posiada on określoną wartość sprzedażną lub podkładową to jednak trudno byłoby wymagać od skarżącej zbycia lub obciążenia domu w którym rodzina zamieszkuje, czy roli na której gospodarzy syn. Rozporządzenia tego rodzaju godziłby bowiem w podstawę egzystencji tej rodziny. Biorąc to wszystko pod uwagę udzielono skarżącej pomocy o którym to prawie traktują przepisy oddziału 2 rozdziału III działu V ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekając jak orzekając jak w punkcie drugim sentencji na podstawie art. 246 §1 pkt. 2 ppsa w związku z art. 245 §3 ppsa.