III SA/Kr 155/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący WSA Wojciech Jakimowicz Sędziowie WSA Bożenna Blitek (spr.) WSA Janusz Bociąga Protokolant Starszy referent Ewelina Kalita po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 maja 2015 r. sprawy ze skargi C. F. na postanowienie Wojewody z dnia 17 grudnia 2014 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania skargę oddala. Decyzją z dnia [....] 2008 r. nr [.....] Prezydent Miasta K. orzekł o wymeldowaniu C. F. z pobytu stałego z lokalu nr [....] przy [....] w K. Decyzja została przesłana C. F. na adres: [....], [.....], jednak pomimo dwukrotnego awizowania w dniach 5 i 12 sierpnia 2008 r. C. F. nie odebrała przesyłki. Pismem z dnia 15 sierpnia 2014 r. C. F. wniosła odwołanie od powyższej decyzji Prezydenta Miasta K. z dnia [.....] 2008 r. nr [.....], domagając się jej unieważnienia. Odwołująca się wyjaśniła, że nie mogła wcześniej złożyć odwołania, gdyż w dniu 16 maja 2008 r. została wyrzucona przez syna i synową z lokalu przy [.....] w K. W dniu 17 października 2014 r. do Urzędu Wojewódzkiego wpłynęło pismo pełnomocnika C. F. z dnia 13 października 2014 r., w którym strona wniosła o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Prezydenta Miasta K. z dnia [.....] 2008 r. i o uchylenie w/w decyzji organu I instancji. Pełnomocnik odwołującej się podniósł, że wprawdzie w odwołaniu z dnia 15 sierpnia 2014 r. C. F. nie zawarła wprost wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, to jednak wskazała w nim na okoliczności jednoznacznie potwierdzające, że uchybienie terminu nastąpiło bez jej winy, tj. że została w dniu 16 maja 2008 r. wyrzucona z lokalu przy [.....] w K. Ponadto pełnomocnik odwołującej się wyjaśnił, że informację o powyższej decyzji C. F. powzięła dopiero w sierpniu 2014 r., kiedy to na jej pisemny wniosek z dnia 27 lipca 2014 r. decyzja organu I instancji została jej doręczona. Zdaniem pełnomocnika odwołującej się, C. F. w treści odwołania uprawdopodobniła, stosownie do treści art. 58 § 1 i 2 kpa, że uchybienie terminu do wniesienia odwołania nastąpiło bez jej winy, a prośba o przywrócenie terminu wniosła w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu, dopełniając równocześnie czynności, dla której określony był termin. W piśmie z dnia 27 listopada 2014 r. C. F. wyjaśniła, że jej pismo z dnia 15 sierpnia 2014 r. jest odwołaniem, a nie wnioskiem o stwierdzenie nieważności decyzji organu I instancji. Postanowieniem z dnia 17 grudnia 2014 r. nr [.....], wydanym na podstawie art. 59 § 2 w związku z art. 58 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267 z późn. zm.) oraz art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz. U. z 2006 r. nr 139 poz. 993 z późn. zm.), Wojewoda odmówił przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. Organ II instancji nie zgodził się z twierdzeniem pełnomocnika odwołującej się, że organ administracji publicznej powinien domniemywać, że odwołanie wniesione przez stronę samodzielnie po terminie jest równoznaczne z intencją strony domagania się przywrócenia terminu. Zdaniem Wojewody, sam fakt dokonania określonej czynności po terminie nie może być podstawą do domniemania, że osoba zainteresowana składa prośbę o przywrócenie terminu. Strona powinna była bowiem wyraźnie wskazać w odwołaniu, że prosi o przywrócenie terminu, a tego w odwołaniu C. F. – złożonym przez nią samodzielnie – zabrakło. Organ wskazał, że odwołanie zostało wniesione przez C. F., zaś treść zawarta w piśmie pełnomocnika, zawierającym wniosek o przywrócenie terminu i jego uzasadnienie, jest w zasadzie zwykłym pismem procesowym doprecyzowującym odwołanie, które strona złożyła już wcześniej samodzielnie. W ocenie Wojewody, nie wystąpiła zatem równoczesność czynności wniesienia odwołania i czynności wnioskowania o jego przywrócenie (art. 58 pkt 3 kpa). Analizując natomiast sam wniosek złożony przez pełnomocnika, Wojewoda stwierdził, że wprawdzie pełnomocnik uprawdopodobnił przyczynę uchybienia terminu, jednak prośba o przywrócenie terminu została wniesiona z naruszeniem terminu siedmiu dni licząc od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu (art. 58 pkt 2 kpa), tj. dnia, w którym C. F. dowiedziała się o decyzji organu I instancji. Strona wskazała bowiem, że o decyzji Prezydenta Miasta K. z dnia [.....] 2008 r. dowiedziała się w sierpniu 2014 r., nie podając jednak, w którym dniu sierpnia. Wojewoda stwierdził, że zakładając nawet, że C. F. dowiedziała się o przedmiotowej decyzji w ostatnim dniu sierpnia, to termin na wniesienie prośby o przywrócenie terminu upływał siódmego dnia września 2014 r. Natomiast prośba została wniesiona przez pełnomocnika strony 17 października 2014 r., a więc z przekroczeniem terminu ustawowego siedmiu dni. W świetle powyższych ustaleń organ II instancji uznał, że przywrócenie terminu do wniesienia odwołania nie było możliwe, gdyż nie zostały spełnione łącznie wszystkie przesłanki warunkujące przywrócenie uchybionego terminu. Pismem z dnia 20 stycznia 2015 r. C. F. wniosła skargę na powyższe postanowienie Wojewody, domagając się jego uchylenia ewentualnie stwierdzenia jego nieważności, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 kpa. Zaskarżonemu postanowieniu skarżąca zarzuciła naruszenie art. 58 oraz art. 63 i art. 64 § 2 kpa, poprzez ich błędną wykładnię skutkującą uznaniem, że skarżąca w złożonym odwołaniu nie zawarła wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, a tym samym w sprawie nie zaistniały przesłanki do przywrócenia terminu, co miało bezpośredni wpływ na sposób rozstrzygnięcia sprawy i w konsekwencji doprowadziło do stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania. Skarżąca zarzuciła również naruszenie art. 6, art. 8, art. 28, art. 61 § 1, art. 75, art. 77 § 1 oraz art. 80 kpa, poprzez prowadzenie postępowania z naruszeniem przepisów prawa, obniżenie zaufania obywateli do organów państwa, jak również nieprzeprowadzenie wnikliwego postępowania w sprawie. W uzasadnieniu skargi skarżąca podniosła, że decyzja Prezydenta Miasta K. z dnia [.....] 2008 r. nie została jej skutecznie doręczona a o jej treści dowiedziała się dopiero w sierpniu 2014 r., kiedy to na jej pisemny wniosek z dnia 27 lipca 2014 r. została jej doręczona kserokopia w/w decyzji. Skarżąca uważa zatem, że uprawdopodobniła, że uchybienie terminu do wniesienia odwołania nastąpiło bez jej winy, uwiarygodniła swoją staranność oraz fakt, że przeszkoda, na którą się powoływała w odwołaniu była od niej niezależna i uniemożliwiła jej działanie nawet przy dołożeniu największego wysiłku możliwego w danych okolicznościach. Skarżąca wskazała, że wprawdzie w odwołaniu nie zawarła wprost wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, to jednak w jego treści wskazała na okoliczności jednoznacznie potwierdzające, że uchybienie terminu do wniesienia odwołania nastąpiło bez jej winy, a tym samym spełniła przesłanki określone w treści art. 58 § 1 i 2 kpa. Ponadto skarżąca uważa, że organy winny były ją pouczyć o możliwości złożenia prośby o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. Przyjęcie zaś przez organ założenia, że wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania należy złożyć zanim w ogóle skarżąca powzięła wiedzę o uchybieniu terminowi nie budzi zaufania do postępowania organów. Zdaniem skarżącej, jeśli nawet organ uznał, że złożone przez nią odwołanie nie zawierało wprost wniosku o przywrócenie terminu do jego złożenia, powinien był ją wezwać do uzupełnienia braku formalnego na zasadach określonych w art. 63 i art. 64 § 2 kpa. Na poparcie zajętego stanowiska w skardze powołano się na wyrok NSA z 14.05.1998 r. sygn. IV SA 1153/96 oraz na uchwałę NSA z dnia 21.04.2009 r. sygn. akt II FPS 9/08. W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o oddalenie skargi. Organ II instancji stwierdził, że wbrew twierdzeniom skargi materiał dowodowy nie potwierdza, by doręczenie skarżącej decyzji było nieskuteczne. Przesyłka zawierająca decyzję Prezydenta Miasta K. z dnia [.....] 2008 r. została bowiem nadana na adres podany przez skarżącą w toku postępowania – K. [......]. (karta nr 13 akt administracyjnych [......]). Skarżąca była też pouczona o obowiązku powiadomienia organu o zmianie adresu i skutkach niedopełnienia tego obowiązku (karta nr 5 oraz nr 6 akt administracyjnych [......]). Odnosząc się natomiast do twierdzenia skarżącej, że z lokalu przy [.....] została w dniu 16 maja 2008 r. wyrzucona przez syna i synową organ II instancji wskazał, że z akt administracyjnych nie wynika, by po dacie opuszczenia lokalu w K. przy [......], skarżąca powiadomiła organ o zmianie adresu dla doręczeń bądź o jakichkolwiek przeszkodach, które uniemożliwiałyby doręczanie korespondencji pod dotychczasowy adres. Odnosząc się z kolei do zarzutu wadliwego przyjęcia przez organ, że odwołanie skarżącej należy traktować jako wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, Wojewoda uznał ten zarzut również za nie zasadny. Organ II instancji powołał się na wybrane orzecznictwo sądów administracyjnych, zgodnie z którym prośba o przywrócenie terminu może być zawarta w oddzielnym piśmie bądź też w treści pisma (odwołania, zażalenia), dla wniesienia którego termin był określony. Istotnym jest, aby zainteresowany miał świadomość, że ma miejsce uchybienie terminu i że od jego woli zależy przywrócenie tego terminu. Natomiast w przedmiotowej sprawie odwołanie było traktowane przez skarżącą w dacie jego wniesienia nie jako odwołanie od decyzji, lecz jako wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji. Trudno zatem przyjmować, zdaniem organu, że skarżąca w dacie wniesienia tego pisma, wyrażała wolę przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. W ocenie Wojewody, nie zasadne jest twierdzenie skarżącej, że argumentacja odwołania uzasadnia domniemanie, że jej intencją było przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. Pisma skarżącej z dnia 15 sierpnia 2014 r. nie można bowiem uznać za prośbę o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, ponieważ pismo to nie spełnia wymagań ujętych w art. 58 § 2 kpa. Nie ma w nim bowiem żądania przywrócenia uchybionego terminu, a treść tego pisma świadczy jednoznacznie, że skarżąca kwestionuje merytoryczne rozstrzygnięcie zawarte w decyzji Prezydenta Miasta K. z dnia [.....] 2008 r. Zdaniem organu, okoliczność opuszczenia przez skarżącą lokalu przy [....] w K., nie zmienia faktu, że skarżąca nie dopełniła obowiązku wystąpienia z prośbą o przywrócenie terminu. Nawet gdyby przyjąć, że celem skarżącej było przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, to konkluzja taka powinna wynikać wprost ze złożonego przez nią podania, a nie być ustalana przez organ w procesie interpretacji celu wynikającego z zawartych w piśmie twierdzeń. Wojewoda wskazał również, że z materiału dowodowego wynika, że skarżąca była zameldowana na pobyt czasowy pod adresem K. gmina C., natomiast jej spór z synem nie dotyczył korzystania z lokalu przy [.....] w K., lecz korzystania z lokalu przy [.....] w K. Organ II instancji nie zgodził się również z zarzutem skarżącej, że zaniechano pouczenia jej o możliwości złożenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, gdyż żaden przepis prawa nie nakłada na organy rozpatrujące sprawy w trybie administracyjnym takiego obowiązku. Zdaniem organu II instancji, nie jest zasadny także zarzut naruszenia art. 63 i art. 64 § 2 kpa. Złożenie po terminie odwołania, bez równoczesnego wniesienia prośby o przywrócenie terminu nie jest bowiem brakiem odwołania, który nakazywałby wezwanie przez organ wnoszącego do usunięcia braku w trybie art. 64 § 2 kpa. Wojewoda dodał też, że przepis art. 64 § 2 kpa dotyczy trybu usuwania braków podania, które zostało wniesione do organu administracji publicznej. Natomiast w przedmiotowej sprawie prośba o przywrócenie uchybionego terminu nie została zawarta w piśmie skarżącej z dnia 15 sierpnia 2014 r., a więc jej nie było. Nie można zatem, zdaniem organu, rozprawiać o brakach podania, które nie istnieje. Wojewoda stwierdził, że nie ma również podstaw dla stwierdzenia, że skarżąca składając pismo traktowane przez nią jako wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji, spełniła przesłanki określone w art. 58 § 1 i § 2 kpa. Wprawdzie prośba o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania została nadana do organu, jednakże nie został zachowany wymóg jednoczesności, o którym mowa w art. 58 § 1 kpa. Ponadto, zdaniem organu II instancji, ze względu na fakt, że prośba o przywrócenie terminu została nadana do organu w dniu 13 października 2014 r. w piśmie nazwanym "Zgłoszeniem pełnomocnictwa", a wiadomość o decyzji Prezydenta Miasta K. z dnia [.....] 2008 r., jak wskazał pełnomocnik skarżącej w w/w Zgłoszeniu, skarżąca powzięła w sierpniu 2014 r., kiedy kopia tej decyzji została jej doręczona, nie została spełniona przesłanka złożenia prośby o przywrócenie terminu w ciągu 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu, określona w art. 58 § 2 kpa. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Wojewódzki Sąd Administracyjny zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 z późn. zm.) – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (p.p.s.a.) sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej i bada legalność zaskarżonego aktu administracyjnego stosownie do przepisu art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r., poz. 1647) nie będąc w sprawowaniu tej kontroli związany granicami skargi – zarzutami, wnioskami oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.). W ramach tej kognicji Sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu administracyjnego nie naruszono przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania. Zdaniem Sądu, skarga C. F. nie zasługuje na uwzględnienie. Na wstępie należy podnieść, że powołane w skardze orzeczenia Naczelnego Sądu Administracyjnego nie znajdują oparcia w ustalonym stanie faktycznym niniejszej sprawy. W szczególności wyrok NSA z 14.05.1998 r. sygn. IV SA 1153/96 dotyczący zwrotu wywłaszczonej nieruchomości zawierał tezy i stwierdzenia związane z okolicznościami sprawy nie mającymi odpowiednika w okolicznościach niniejszej sprawy. Z kolei uchwała NSA z dnia 21.04.2009 r. sygn. akt II FPS 9/08 stwierdza, że: "Niedopełnienie obowiązku złożenia odwołania jednocześnie z wnioskiem o przywrócenie terminu do jego wniesienia, o którym mowa w art. 162 § 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tekst jedn. – Dz. U. z 2005 r. nr 8, poz. 60 ze zm.), stanowi brak formalny podania. W przypadku jego wystąpienia, organ podatkowy właściwy do rozpoznania odwołania powinien wezwać stronę – na podstawie art. 169 § 1 wspomnianej ustawy – do usunięcia braku w terminie 7 dni z pouczeniem, że niewypełnienie tego warunku spowoduje pozostawienie podania bez rozpatrzenia." Z treści tej uchwały wynika jednoznacznie, że dotyczy ona sytuacji odmiennej, a więc takiej jak niedopełnienie obowiązku złożenia odwołania jednocześnie z wnioskiem o przywrócenie terminu do jego wniesienia, a nie – jak w niniejszej sprawie – niedopełnienie obowiązku złożenia wniosku o przywrócenie terminu do złożenia odwołania w sytuacji złożenia tylko odwołania. Ponadto, na co organ słusznie zwrócił uwagę, złożenie wniosku o przywrócenie terminu także obwarowane jest terminem do jego złożenia, którego skarżąca nie wykazała. Sąd podkreśla, że w pełni podziela stanowisko Wojewody zawarte w zaskarżonym postanowieniu i odpowiedzi na skargę. W szczególności należy stwierdzić, że materiał dowodowy wskazuje na skuteczne doręczenie skarżącej decyzji, albowiem decyzja Prezydenta Miasta K. z dnia [.....] 2008 r. została wysłana na adres podany przez skarżącą w toku postępowania – K. [.....], co wynika z karty nr 13 akt adm. o [.....], a z karty nr 5-6 tych akt adm. wynika, że skarżąca była też pouczona o obowiązku powiadomienia organu o zmianie adresu i skutkach niedopełnienia tego obowiązku. Słusznie organ podniósł, że o ile zgodne z prawda są twierdzenia skarżącej, że z lokalu przy [.....] została w dniu 16 maja 2008 r. wyrzucona przez syna i synową, to jednak z akt administracyjnych istotnie nie wynika, aby po dacie opuszczenia lokalu w K. przy [......] skarżąca powiadomiła organ o zmianie adresu dla doręczeń bądź o jakichkolwiek przeszkodach, które uniemożliwiałyby doręczanie korespondencji pod dotychczasowy adres. Sąd podziela także stanowisko organu i wskazane przez ten organ orzecznictwo sądów administracyjnych, zgodnie z którym prośba o przywrócenie terminu może być zawarta w oddzielnym piśmie lub w treści pisma (odwołania, zażalenia), dla wniesienia którego termin był określony, jednak istotnym jest, aby zainteresowany miał świadomość, że ma miejsce uchybienie terminu i że od jego woli zależy przywrócenie tego terminu. Natomiast w przedmiotowej sprawie odwołanie było traktowane przez skarżącą w dacie jego wniesienia nie jako odwołanie od decyzji, lecz jako wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji. Trudno zatem przyjmować, także zdaniem Sądu, że skarżąca w dacie wniesienia tego pisma, wyrażała wolę przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. Tak więc, zdaniem Sądu, słusznie organ uznał, że pisma skarżącej z dnia 15 sierpnia 2014 r. nie można uznać za prośbę o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, gdyż pismo to nie spełnia wymagań ujętych w art. 58 § 2 kpa - nie ma w nim żądania przywrócenia uchybionego terminu, a treść pisma świadczy wyłącznie o tym, że skarżąca kwestionuje merytoryczne rozstrzygnięcie zawarte w decyzji Prezydenta Miasta K. z dnia [.....] 2008 r. Słusznie – zdaniem Sądu - Wojewoda nie zgodził się również z zarzutem skarżącej, że zaniechano pouczenia jej o możliwości złożenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, albowiem istotnie żaden przepis prawa nie nakłada na organy rozpatrujące sprawy w trybie administracyjnym takiego obowiązku. Wojewoda prawidłowo zwrócił skarżącej uwagę na to, że przepis art. 64 § 2 kpa dotyczy trybu usuwania braków podania, które zostało wniesione do organu administracji publicznej, a w przedmiotowej sprawie prośba o przywrócenie uchybionego terminu nie została zawarta w piśmie skarżącej z dnia 15 sierpnia 2014 r., a więc jej nie było. Wojewoda zgodnie z obowiązującymi przepisami uznał, że prośba o przywrócenie terminu została nadana do organu w dniu 13 października 2014 r. w piśmie nazwanym "Zgłoszeniem pełnomocnictwa", a wiadomość o decyzji Prezydenta Miasta K. z dnia [.....] 2008 r., jak wskazał pełnomocnik skarżącej w tym "Zgłoszeniu pełnomocnictwa", skarżąca powzięła w sierpniu 2014 r., kiedy kopia tej decyzji została jej doręczona Tym samym nie została spełniona przesłanka złożenia prośby o przywrócenie terminu w ciągu 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu, określona w art. 58 § 2 kpa. Mając powyższe na względzie Sąd nie dostrzegł naruszenia przez organ przepisów prawa i uznał, że zaskarżone postanowienie jest zgodne z prawem, a zatem - na podstawie powołanych wyżej przepisów - skargi nie uwzględnił i orzekł w oparciu o art. 151 p.p.s.a. - jak w sentencji.