III SA/Kr 1553/16
WyrokWSA w Krakowie2017-02-23
Skład orzekający: Hanna Knysiak-Sudyka, Halina Jakubiec, Maria Zawadzka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy opuszczenie miejsca pobytu stałego w celu podjęcia nauki i pracy, bez zamiaru powrotu i bez podjęcia starań o przywrócenie posiadania lokalu, stanowi podstawę do wymeldowania?Ratio decidendi
Opuszczenie miejsca pobytu stałego, które charakteryzuje się zarówno faktycznym nieprzebywaniem w lokalu, jak i dobrowolnym zamiarem stałego związania się z innym miejscem, stanowi podstawę do wymeldowania. Brak podjęcia przez osobę starań o przywrócenie posiadania lokalu, mimo deklaracji chęci powrotu, potwierdza trwały i dobrowolny charakter opuszczenia.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła wymeldowania R. G. z pobytu stałego. Organ administracji uznał, że skarżący dobrowolnie i trwale opuścił lokal w 2009 r. w celu podjęcia nauki i pracy, a następnie zamieszkał w innym miejscu, nie dopełniając obowiązku wymeldowania. Skarżący kwestionował dobrowolność i trwałość opuszczenia lokalu, wskazując na konflikt rodzinny jako przyczynę wyprowadzki oraz zamiar powrotu po zakończeniu sporu spadkowego. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę, uznając ustalenia organów za zasadne.Rozstrzygnięcie
Skargę oddala.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Hanna Knysiak-Sudyka Sędziowie WSA Halina Jakubiec (spr.) WSA Maria Zawadzka Protokolant specjalista Monika Wójcik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 lutego 2017 r. sprawy ze skargi R. G. na decyzję Wojewody z dnia 18 sierpnia 2016 r. nr [...] w przedmiocie wymeldowania skargę oddala.
Wojewoda decyzją z dnia 18 sierpnia 2016 r. nr [...] utrzymał w mocy decyzję Prezydenta Miasta z dnia [...] 2016 r. nr [...] orzekającą o wymeldowaniu R. G., dalej skarżącego, z pobytu stałego w budynku przy ul. P w T.
Jako podstawa prawna decyzji wskazany został przepis art. 35 ustawy z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności (t.j. Dz.U. z 2016 r., poz. 722 ze zm.).
Z uzasadnienia powyższej decyzji wynika następujący stan faktyczny:
J. B. pismem z dnia 25 lutego 2013 r. złożyła wniosek o wymeldowanie z pobytu stałego E. G., R. G. i P. G. z budynku przy ul. P w T, wskazując, że ww. osoby opuściły go w 2009 r. i nie dopełniły obowiązku wymeldowania się.
Pierwotnie wydaną decyzją Prezydenta Miasta z dnia [...] 2014 r. nr [...] nastąpiło wymeldowanie E. G., R. G. i P. G. z pobytu stałego w budynku przy ul. P w T. Decyzja w następstwie odwołania ww. osób została uchylona decyzją Wojewody z dnia [...] 2014 r nr [...] a sprawa została przekazana do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji ze względu na uchybienia przepisom prawa materialnego i przepisom postępowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wyrokiem z dnia 25 listopada 2014 r. sygn. akt III SA/Kr 961/14 oddalił skargę J. B. na decyzję Wojewody.
W toku ponownego rozpoznania sprawy o wymeldowanie, Prezydent Miasta T rozdzielił sprawy E. G., R. G. i P. G., prowadząc trzy odrębne postępowania.
W stosunku do R. G. postępowanie zakończyło się wydaniem w dniu [...] 2016 r. decyzji nr [...] orzekającej o wymeldowaniu R. G. z pobytu stałego w budynku przy ul. P w T.
Organ przyjął, że R. G. opuścił budynek przy ul. P w sposób dobrowolny i trwały i nie dopełnił obowiązku meldunkowego polegającego na wymeldowaniu się.
Odwołując się od ww. decyzji, R. G. zarzucił naruszenie przepisu art. 7 i 77 § 1 Kpa poprzez dokonanie błędnej oceny stanu faktycznego sprawy i uznanie, że dobrowolnie i trwale opuścił lokal w T przy ul. P i nie ma zamiaru stałego w nim pobytu oraz pominięcie istotnych informacji wynikających z jego wyjaśnień oraz świadka E. G.
Potwierdził, że opuścił sporny lokal i stale w nim nie mieszka, jednak nie można przyjąć, że miejsce to przestało być jego miejscem stałego pobytu. Nie przybywa w nim stale jedynie ze względu na naukę i pracę. Opuszczenie lokalu nastąpiło wskutek konfliktu jego matki E. G. oraz J. B.
Wojewoda wskazał, że zgodnie z przepisem art. 69 pkt 1 ustawy z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności (t.j., Dz.U z 2016 r., poz. 722 ze zm.). która weszła w życie z dniem 1 marca 2015 r.: postępowanie administracyjne wszczęte na podstawie ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz.U. z 2006 r., Nr 139, poz. 993 ze zm.) i niezakończone przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, w sprawach indywidulanych o:
1) zameldowanie, uchylenie czynności materialno – technicznej zameldowania oraz wymeldowanie, udostepnienie danych ze zbioru PESEL i gminnych zbiorów meldunkowych – prowadzi się na podstawie niniejszej ustawy.
Podstawę rozstrzygnięcia stanowi przepis art. 35 ww. ustawy: organ gminy, o którym mowa w art. 28 ust. 1 5, wydaje z urzędu lub na wniosek właściciela lub podmiotu wskazanych w art. 28 ust. 2 6, decyzję w sprawie wymeldowania obywatela polskiego, który opuścił miejsce pobytu stałego albo opuścił miejsce pobytu czasowego przed upływem deklarowanego okresu pobytu i nie dopełnił obowiązku wymeldowania się.
O opuszczeniu miejsca pobytu stałego można mówić w sytuacji, gdy osoba w danym lokalu nie przebywa, a opuszczenie lokalu nastąpiło w sposób dobrowolny i trwały.
Zgodnie z przepisem art. 25 ust. 1 ustawy o ewidencji ludności: pobytem stałym jest zamieszkanie w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem z zamiarem stałego przebywania.
W ocenie organu odwoławczego za bezsporny należy uznać fakt, że R. G. opuścił miejsce stałego pobytu wskutek świadomej decyzji, która nie wynikała z bezprawnych działań osób trzecich. Rodzice skarżącego podjęli decyzję o wyprowadzeniu się z budynku w T przy ul. P i skarżący wraz z nimi przeprowadził się do lokalu przy ul. K w T. Następnie, po studiach, podjął pracę w K.
J. B., na stałe mieszkająca w K, nie miała bezpośredniego kontaktu ze skarżącym i nie wymusiła na nim decyzji o wyprowadzeniu się .
Wniosek o wymeldowanie skarżącego wynikał z nieprzebywania przez niego od kilku lat w budynku przy ul. P w K. Zamieszkiwanie w nim miało miejsce na czas budowy przez rodziców skarżącego domu przy ul. K w T. Skarżący nigdy nie powrócił do budynku przy ul. P w T.
Powyższe ustalono na podstawie zeznań O. B., która ponadto zeznała, że rodzina skarżącego posiada klucze do budynku, niemniej tam nie zamieszkuje.
W dniu 28 czerwca 2013 r. przeprowadzone zostały oględziny w ww. budynku, z których wynikało, że znajdują się w nim rzeczy zarówno E. G., jak i J. B.
Z zeznań dalszych świadków (sąsiadów) w osobach: M. J., B. C., A. B., B. N. oraz J. G. wynikało, że skarżący nie mieszka w budynku przy ul. P w T od kilku lat i że zamieszkuje w K. Nie wskazali na okoliczności opuszczenia tego budynku.
Zdaniem skarżącego wyrażonym pisemnymi wyjaśnianiami z dnia 13 września 2013 r., w spornym budynku nadal posiada miejsce stałego pobytu a fakt, że z uwagi na pracę nie przebywa w tam codziennie nie ma wpływu na ocenę stanu rzeczy, zwłaszcza, że pozostawił pod spornym adresem swoje rzeczy swoje rzeczy.
W piśmie z dnia 13 października 2013r. skarżący poinformował, że ww. nieruchomość jest przedmiotem sporu sądowego w sprawie o stwierdzenie nabycia spadku po jego zmarłej babce, M. K. a nieprzebywanie w tym budynku na co dzień wynika z konfliktu jego matki i J. B. na tle spadku. Ma jednak zamiar tam powrócić po zakończeniu sporu sądowego.
Z pism Spółki T Sp. z o.o. z dnia 19 czerwca 2015 r., Spółki PGNIG Obrót Detaliczny Sp. z o.o. Region [...] z dnia 31 lipca 2015 r., T Obsługa Klienta SP. z o.o. wynikało, że w latach 2011 – 2014 nie było zużycia wody pod adresem P w T, w latach 2013 – 2014 zużycie energii było zerowe a w latach 2011 – 2014 zużycie paliwa gazowego może wskazywać na pobór paliwa gazowego do celów grzewczych.
Opuszczenie przez skarżącego miejsca stałego pobytu nastąpiło na podstawie art. 35 ustawy o ewidencji ludności, w sposób samodzielny i dobrowolny. W dacie opuszczenia skarżący był osobą pełnoletnią.
Organ meldunkowy orzekając o wymeldowaniu nie bada przyczyn, które skłoniły osobę do opuszczenia dotychczasowego miejsca pobytu stałego, jedynie ustala fakt opuszczenia lokalu. Dla kwestii istnienia lub braku dobrowolności w opuszczeniu lokalu podstawowe znaczenie ma długotrwałość zamieszkiwania w innym miejscu przy jednoczesnym braku aktywności w dochodzeniu ochrony praw do posiadania lokalu, wyrażająca się w niewytoczeniu przed sądem powszechnym powództwa o przywrócenie utraconego posiadania.
Z akt sprawy wynika natomiast, że skarżący pogodził się z istniejącym stanem rzeczy i wyraził w ten sposób wolę zerwania więzów z budynkiem stałego zameldowania, przenosząc centrum życiowe w inne miejsce (do K).
Okoliczność zgłoszenia przez skarżącego pobytu czasowego pod adresem T ul. K nie ma wpływu na rozstrzygnięcie w niniejszej sprawie, gdyż skarżący nie dokonał obowiązku meldunkowego w 2009 r., czyli bezpośrednio po opuszczeniu budynku w T przy ul. P, ale kilka lat później tj. w dniu 27 czerwca 2013 r. Zameldowanie czasowe dokonano zdaniem organu na potrzeby postępowania w przedmiocie wymeldowania. Ponadto można posiadać równocześnie jedno miejsce pobytu stałego i jedno czasowego. Skarżący posiada już miejsce pobytu stałego w K.
Pozostawienie przez skarżącego w budynku przy ul. P w T nie świadczy o koncentracji tam centrum życiowego, gdyż nie wiąże się z faktycznym trwałym tam przebywaniem.
W sprawach meldunkowych istotnym pozostaje zamiar, czyli wola wewnętrzna oraz dająca się określić na podstawie obiektywnych okoliczności, przykładowo sposób opuszczenia lokalu, koncentracja interesów życiowych w danym miejscu, praca, nauka a także obiektywna możliwość realizacji woli przebywania w nim.
Tymczasem zamiar skarżącego powrotu do budynku przy ul. P
w T ogranicza się jedynie do deklarowania chęci powrotu do tej nieruchomości, po zakończeniu postępowania spadkowego po bace, bez określenia daty powrotu,
W ocenie organu odwoławczego skarżący nie ma zamiaru pobytu stałego w budynku przy ul. P w T w rozumieniu przepisu art. 25 ust. 1 ustawy o ewidencji ludności tj. zamieszkania z zamiarem stałego przebywania. Jest zainteresowany jedynie kwestiami majątkowymi i własnościowymi, które pozostają poza zakresem granic administracyjnych w sprawie o wymeldowanie.
Opuszczenie nastąpiło w sposób trwały, gdyż skarżący od około 7 lat nie mieszka pod spornym adresem i lokal ten nie stanowi jego centrum życiowego.
R. G. wniósł na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, w której zarzucił naruszenie :
- art. 7 i 77 § 1 Kpa poprzez dokonanie błędnej oceny stanu faktycznego sprawy skutkującej ustaleniami prowadzącymi do konstatacji, że skarżący dobrowolnie i w sposób trwały opuścił lokal przy ul. P w T, a nadto nie ma odnośnie tego lokalu zamiaru stałego pobytu, brak podjęcia przez organ drugiej instancji wszelkich niezbędnych działań w celu wyjaśnienia stanu faktycznego i prawnego sprawy, pominięcie zeznań świadków J. G. oraz E. G.,
- art. 97 § 1 pkt 4 Kpa poprzez brak zawieszenia postępowania do czasu rozstrzygnięcia postępowania sądowego w przedmiocie stwierdzenia nabycia spadku po M. K., która to sprawa stanowi zagadnienie wstępne dla rozstrzygnięcia niniejszego postępowania,
- art. 35 ustawy o ewidencji ludności poprzez jego zastosowanie i w konsekwencji przyjęcie, że istnieją podstawy do wydania decyzji o wymeldowaniu skarżącego z pobytu stałego przy ul. P w T, podczas, gdy z okoliczności sprawy nie wynika, by skarżący w sposób dobrowolny i trwały opuścił miejsce pobytu stałego,
- art. 35 ustawy o ewidencji ludności poprzez jego błędną wykładnię polegającą na uznaniu, że stałym miejscem zamieszkiwania skarżącego jest lokal przy ul. K w T.
Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji, kwestionując ustalenie organu, że opuszczenie przez niego lokalu przy ul. P w T było dobrowolne i trwałe.
Uściślił, że pod tym adresem przebywał od 2002 r. Matka skarżącego ponosiła wszelkie koszty utrzymania tego domu i przeprowadzała remonty. Nie traktowali pobytu tam jako przejściowego. Opuścił ten budynek wskutek konfliktu rodzinnego i nie miał wpływu na tę okoliczność. Nigdy nie wyzbył się zamiaru powrotu do tego budynku.
W ocenie skarżącego organ winien wziąć pod uwagę okoliczność, że postępowanie spadkowe po M. K., poprzedniej właścicielki budynku przy ul. P w T nie zakończyło się oraz okoliczność, że nierozstrzygnięte kwestie własnościowe rzutują na legitymację do wystąpienia z wnioskiem o wymeldowanie.
Zameldowanie na pobyt czasowy oznacza zdaniem skarżącego, że osoba dokonująca zgłoszenia takiego pobytu zamierza wrócić do miejsca, gdzie posiada meldunek na pobyt stały. Wykluczona w ocenie skarżącego jest sytuacja, w której organy administracji publicznej nie kwestionując prawidłowości zameldowania na pobyt czasowy, w takim (czasowym) zameldowaniu i zamieszkaniu dostrzegają fikcyjność zameldowania na pobyt stały z uwagi na brak realizacji tak zwanego centrum życiowego. Zameldowanie czasowe stanowi dla strony potwierdzenie, że dopełniła nałożone przepisami ustawy obowiązki w zakresie ewidencji meldunkowej i dopóki to czasowe zameldowanie nie zostanie uznane za niezgodne z ustawą o ewidencji ludności, tak długo nie może być kwestionowane zameldowanie na pobyt stały, z którego nastąpiło czasowe wymeldowanie do innego lokalu. Nie ma wówczas znaczenia, czy strona nadal korzysta z mieszkania, w którym jest na stałe zameldowania, czy też nie korzysta.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:
Zgodnie zart. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów powszechnych (t.j. Dz. U. z 2016 r. poz. 1066) oraz w związku z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. (t.j. Dz. U. z 2016 r. poz. 718, dalej p.p.s.a.) kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 cytowanej ustawy, sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c p.p.s.a.), a także, gdy decyzja lub postanowienie organu dotknięte jest wadą nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). W kontekście powyższego trzeba zaznaczyć, że każde naruszenie przepisów prawa materialnego, czy procesowego należy oceniać przez pryzmat jego wpływu na treść rozstrzygnięcia.
Ponadto, zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., co do zasady Sąd rozstrzyga w granicach sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami oraz powołaną podstawą prawną, co oznacza, iż Sąd zobowiązany jest dokonać oceny legalności zaskarżonej decyzji niezależnie od zarzutów podniesionych w skardze.
Rozpoznawana skarga w tych ramach prawnych nie zasługuje na uwzględnienie.
Przedmiotem sądowej kontroli w niniejszej sprawie była wydana na podstawie przepisu art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. decyzja Wojewody z dnia 18 sierpnia 2016 r. nr [...] utrzymująca w mocy decyzję Prezydenta Miasta z dnia [...] 2016 r. nr [...] orzekającą o wymeldowaniu skarżącego R. G. z pobytu stałego w budynku przy ul. P w T.
Stan faktyczny sprawy, który był ustalony przez organy obu instancji w sposób tożsamy, został poddany takiej samej kwalifikacji prawnej. Zarówno Prezydent Miasta, jak i Wojewoda uznał, że zachodzą podstawy do uwzględnienia wniosku J. B., to jest do wymeldowania R. G.
W ocenie Sądu powyższe stanowisko zaprezentowane przez organy administracji w niniejszej sprawie jest zasadne na gruncie obowiązujących przepisów prawa.
Podstawę prawną wymeldowania stanowi przepis art. 35 ustawy z dnia 24 września 2010 roku o ewidencji ludności (t.j. Dz. U. 2016 r., poz. 722) zgodnie, z którym organ gminy, o którym mowa w art. 28 ust. 1, wydaje z urzędu lub na wniosek właściciela lub podmiotu wskazanych w art. 28 ust. 2, decyzję w sprawie wymeldowania obywatela polskiego, który opuścił miejsce pobytu stałego albo opuścił miejsce pobytu czasowego przed upływem deklarowanego okresu pobytu i nie dopełnił obowiązku wymeldowania się.
Stosownie zaś do treści art. 25 ust. 1 cytowanej ustawy pobytem stałym jest zamieszkanie w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem z zamiarem stałego przebywania.
Wskazane przepisy znajdują zastosowanie w niniejszej sprawie zgodnie z regulacją zawartą w przepisie przejściowym art. 69 cytowanej ustawy stanowiącym, że postępowania administracyjne wszczęte na podstawie ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz. U. z 2006 r. Nr 139, poz. 993 z późn. zm.) i niezakończone przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, w sprawach indywidualnych o zameldowanie, uchylenie czynności materialno-technicznej zameldowania oraz wymeldowanie, udostępnienie danych ze zbioru PESEL i gminnych zbiorów meldunkowych – prowadzi się na podstawie niniejszej ustawy.
Aktualnie obowiązująca ustawa z dnia 24 września 2010 roku o ewidencji ludności weszła w życie w dniu 1 marca 2015 r., zaś postępowanie administracyjne wszczęte zostało w dniu 25 lutego 2013 roku w wyniku złożonego przez J. B. wniosku.
Należy zauważyć, iż z uwagi na zachowaną tożsamość przesłanek decyzji o wymeldowaniu zawartych w ustawie z dnia 24 września 2010 roku o ewidencji ludności, jak i w ustawie z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych, uznać należy, że wypracowane na gruncie poprzedniego stanu prawnego orzecznictwo sądowe dotyczące kwestii wymeldowania pozostaje aktualne.
Na pojęcie zamieszkiwania składają dwa elementy, tj. faktyczne przebywanie i zamiar. Opuszczenie miejsca pobytu stałego cechować musi zatem zarówno element faktyczny, polegający na stałym nieprzebywaniu w mieszkaniu, jak i element wolicjonalny, łączony z dobrowolnością zmiany miejsca pobytu. Dla zaistnienia przesłanki opuszczenia miejsca pobytu konieczne jest, aby fizycznemu przebywaniu osoby w innym miejscu niż miejsce pobytu stałego towarzyszył zamiar stałego związania się z tym innym miejscem, urządzenia w nim swego trwałego centrum życiowego (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 23 kwietnia 2001 r., sygn. V SA 3169/00, a także wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 10 lutego 1989 r., sygn. akt SA/Wr 789/88).
Zamiar taki określa się na podstawie obiektywnych, możliwych do stwierdzenia okoliczności. Przez termin "zamiar" w przypadku opuszczenia miejsca pobytu należy rozumieć nie tylko wolę wewnętrzną, ale także wolę dającą się określić na podstawie obiektywnych, możliwych do stwierdzenia okoliczności. Dla jego oceny istotne będzie ustalenie, czy okoliczności istniejące w sprawie potwierdzają wolę wewnętrzną zainteresowanego pozostawania w danym lokalu.
W orzecznictwie sądowoadministracyjnym przyjmuje się, że opuszczenie miejsca pobytu stałego musi mieć charakter dobrowolny i trwały, by można było dokonać wymeldowania.
Podzielić należy, aktualny na gruncie obowiązującej obecnie ustawy, pogląd Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wyrażony w wyroku z dnia 22 września 2005 r. (sygn. akt IV SA/Wa 600/05), w świetle którego miejsce stałego pobytu danej osoby to miejsce, w którym osoba ta stale realizuje swoje podstawowe funkcje życiowe, tj. w szczególności mieszka, nocuje, spożywa posiłki, wypoczywa, przechowuje rzeczy niezbędne do codziennego funkcjonowania (odzież, żywność), przyjmuje wizyty członków rodziny lub znajomych, utrzymuje chociażby okazjonalne kontakty z sąsiadami.
Jak wynika ze zgromadzonego w toku postępowania administracyjnego materiału dowodowego, R. G. w 2009 roku wraz z rodzicami wyprowadził się z budynku przy ul. P w T i zamieszkał w nowo wybudowanym domu w T przy ul. K. Skarżący po studiach podjął zaś pracę w K, gdzie też zamieszkał. Po wyprowadzeniu się z budynku przy ul. P w T wymieniony nigdy do niego nie powrócił i już w nim nie przebywał. Z protokołu oględzin przeprowadzonych w dniu 28 czerwca 2013 roku wynika, iż nikt w przedmiotowym budynku nie przebywa. Spełniony tym samym został faktyczny aspekt, czyli rzeczywiste, fizyczne opuszczenie miejsca zameldowania przez skarżącego.
Nadto należy wskazać, iż skarżący nie podejmował żadnych działań, które wskazywałyby na realną chęć zamieszkania w miejscu zameldowania. Utrwalony został w orzecznictwie pogląd, że o dobrowolności opuszczenia lokalu nie decyduje jedynie to, w jakich okolicznościach doszło do zaprzestania zamieszkiwania w lokalu, ale także to, jakie faktyczne starania, świadczące o chęci zamieszkiwania w tym lokalu czyni strona, pozbawiona możliwości zamieszkiwania w lokalu, w którym jest zameldowana. Okoliczności te muszą przy tym obiektywnie świadczyć o chęci zamieszkiwania w lokalu, do którego dostęp został utracony, nie zaś być jedynie deklaracją takiej chęci strony (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 5 listopada 2015 r., sygn. III SA/Gd 628/15). W niniejszej sprawie skarżący zaś poza złożeniem takiego oświadczenia nie podjął w tym celu stosownych kroków.
Na marginesie można wskazać, iż w orzecznictwie wskazuje się, że przez dobrowolność rozumie się nie tylko opuszczenie lokalu z własnej woli, ale także sytuację, w której, niezależnie od okoliczności opuszczenia lokalu, osoba opuszczająca lokal nie podejmuje żadnych starań zmierzających do umożliwienia sobie powrotnego przebywania w lokalu (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 marca 2007 r., sygn. akt II OSK 401/06, a także wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 kwietnia 2008 r., sygn. akt II OSK 389/07). Ponadto w orzecznictwie sądów administracyjnych (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, sygn. akt III SA/Kr 1097/12) utrwalony został pogląd, że jeżeli strona twierdzi, że została usunięta z dotychczasowego miejsca pobytu w drodze przymusu fizycznego lub psychicznego, a nie wystąpiła na drogę sądową o ochronę swoich uprawnień do zamieszkiwania w miejscu pobytu (nie skorzystała z środków prawnych w postaci powództwa cywilnego czy o przywrócenie naruszonego posiadania), to taka sytuacja daje podstawy do przyjęcia, że osoba dotychczasowe miejsce pobytu stałego opuściła dobrowolnie.
Wobec poczynionych przez orany administracji ustaleń faktycznych o wyprowadzeniu się R. G. wraz z rodzicami do wybudowanego domy przy ul. K w T, zaś następnie przeniesienie się do K, zasadnym było przyjęcie, że R. G. opuścił świadomie budynek przy ul. P w T, a wynikało to z nieskrępowanej woli przeniesienia swoich interesów życiowych w inne miejsce, gdzie zamieszkał i rozpoczął pracę. Wbrew twierdzeniem skarżącego wymieniony nie został do tego zmuszony bezprawnymi działaniami osób trzecich. Nadto należy zauważyć, iż skarżący poprzestając jedynie na samych twierdzeniach o wyrzuceniu go z budynku, nie przedstawił na tę okoliczność w toku postępowania administracyjnego żadnych dowodów. Zaś materiał dowodowy zgromadzony przez organy administracyjne nie pozwala na uznanie, iż opuszczenie mieszkania przez skarżącego nie miało charakteru dobrowolnego. Tym samym całokształt zachowania R. G. wskazuje, iż budynek, w którym był zameldowany, po prostu przestał być miejscem koncentracji jego interesów życiowych.
Kolejno wymaga zaznaczenia, że ocena, czy opuszczenie lokalu ma charakter trwały, jak argumentował Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 19 września 2014 r., sygn. II OSK 644/13, nie może być oparta na dosłownym rozumieniu pojęcia "trwały" i być interpretowana jedynie jako opuszczenie lokalu "na zawsze". Także bowiem opuszczenie lokalu na pewien okres może być uznane za trwałe, jeżeli okres ten jest wystarczająco długi.
R. G., jak zostało to ustalone w toku postępowania administracyjnego, nie przebywa w budynku przy ul. P w T od roku 2009, to jest przeszło 7 lat, bowiem wyprowadził się najpierw wraz z rodziną do wybudowanego domu w T przy ul. K, zaś następnie do K, gdzie znajduje się centrum jego życia. Skarżący na chwilę obecną trwale zerwał więzi z miejscem zameldowania.
Co prawda skarżący twierdzi, że nie opuścił on budynku z zamierzeniem, że już tam nigdy nie powróci, jednakże należy podzielić pogląd Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy wyrażony w wyroku z 10 czerwca 2014 r. sygn. akt II SA/Bd 299/14, iż przez zamiar opuszczenia miejsca pobytu należy pojmować nie tylko wolę wewnętrzną, ale także wolę dającą się określić na podstawie obiektywnych, możliwych do stwierdzenia okoliczności. Dlatego też przy ustalaniu zamiaru nie można poprzestać tylko na oświadczeniach zainteresowanej osoby, lecz należy zbadać czy okoliczności istniejące w sprawie potwierdzają wolę wewnętrzną osoby zainteresowanej, czy też pozostają z nią w sprzeczności. Do okoliczności takich należą między innymi: sposób opuszczenia lokalu, koncentracja interesów życiowych w danym miejscu (przebywanie w nim w sensie fizycznym, praca, nauka, prowadzenie życia towarzyskiego – przyjmowanie znajomych), posiadanie rzeczy w lokalu lub związanych z danym lokalem (np. kluczy, rzeczy osobistych) a także obiektywna możliwość realizacji woli przebywania w nim (podobnie Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 4 września 2015 r., sygn. II OSK 2315/14). Analiza niniejszej sprawy pozwala jednoznacznie stwierdzić , że organy administracji w oparciu o zgromadzony materiał dowodowy doszły do prawidłowych wniosków, albowiem R. G. w pierwszej kolejności czasowo zamieszkał i był zameldowany był przy ul. K w T, zaś aktualnie przebywa w K. Podkreślenia wymaga fakt, na który wskazywał zarówno Prezydent Miasta T, jak i Wojewoda, że okoliczność zgłoszenia przez R. G. czasowego pobytu przy ul. K w T miała miejsce w dniu 27 czerwca 2013 roku, tj. ponad 3 lata od opuszczenia miejsca zameldowania, i dopiero w toku postępowania administracyjnego.
Reasumując, zdaniem Sądu materiał dowodowy zgromadzony w niniejszej sprawie został w sposób umożliwiający rozstrzygnięcie sprawy, a organy orzekające wyprowadziły z niego prawidłowe wnioski. W ocenie Sądu, organ I instancji, jak i organ II instancji prawidłowo ustalił, że opuszczenie przez skarżącego miejsca zameldowania na pobyt stały miało charakter dobrowolny oraz trwały.
Jako nietrafny należy uznać zarzut błędnej wykładni art. 35 ustawy o ewidencji ludności polegającej na uznaniu, że stałym miejscem zamieszkiwania skarżącego jest lokal przy ul. K w T. Przedmiotem postępowania administracyjnego w niniejszej sprawie było wymeldowanie R. G. z budynku przy ul. S w T i podejmowane przez organy administracji czynności postępowania dowodowego sprowadzały się do ustalenia czy R. G. opuścił wskazany budynek i czy też nadal koncentruje w nim swoje najważniejsze sprawy życiowe. Wbrew podniesionemu przez skarżącemu zarzutowi precyzyjne ustalenie adresu pobytu nie jest przedmiotem postępowania o wymeldowanie.
Wskazania również wymaga fakt, że wbrew twierdzeniom skarżącego, okoliczności, iż zamieszkiwał on w budynku przy ul. P w T od 2002 roku oraz że jego matka ponosiła koszty utrzymania przedmiotowej nieruchomości, nie mają znaczenia dla oceny zaistnienia przesłanek do wymeldowania. Jak zostało bowiem ustalone R. G. nie przebywa pod adresem: ul. P w T od 2009 roku. Kwestia poniesionych przez rodzinę R. G. nakładów na remont budynku nie należy do zakresu postępowania o wymeldowanie, zaś stosowna jest do tego droga postępowania cywilnego.
Co do zarzutu naruszenia art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., to należy zauważyć, że kwestia stwierdzenia nabycia spadku po babce skarżącego – M. K. nie stanowi zagadnienia wstępnego w sprawie o wymeldowanie. Należy zwrócić uwagę skarżącemu, iż decyzja o wymeldowaniu potwierdza jedynie, iż osoba wymeldowana opuściła miejsce dotychczasowego pobytu bez dopełnienia obowiązku meldunkowego. Nie budzi wątpliwości, że zameldowanie ma charakter ściśle ewidencyjny i nie wiąże się z prawem do lokalu (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 2 czerwca 2005 r., sygn. akt IV SA/Wa 627/05). Stwierdzenie zaistnienia przesłanek wymeldowania stanowi potwierdzenie okoliczności faktycznych. Czynność zameldowania i wymeldowania jest to wyłącznie akt, którego istota sprowadza się do administracyjnej rejestracji danych o rzeczywistym miejscu pobytu oznaczonej osoby, zmierzająca do potwierdzenia istniejącego stanu faktycznego. W tym miejscu należy przypomnieć i zgodzić się ze stanowiskiem zawartym w uzasadnieniu wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 24 stycznia 2012 r., sygn. II SA/Ol 935/11, że rozstrzygnięcie na gruncie prawa cywilnego kwestii prawa do lokalu nie stanowi prejudykatu w postępowaniu meldunkowym. Jeżeli zaś skarżący w przyszłości zamieszka na stałe przy ul. P w T, zasadnym będzie ponowne zameldowanie go w przedmiotowym lokalu jako miejscu stałego pobytu.
Mając powyższe na uwadze stwierdzić należy, że orzekające w sprawie organy administracji dokonały prawidłowego zastosowania przepisów prawa materialnego o wymeldowaniu skarżącego R. G. z pobytu stałego w budynku przy ul. P w T, jak również prawidłowo przeprowadziły postępowanie w sprawach zakończonych powołanymi decyzjami.
W tym stanie rzeczy, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji, oddalając skargę R. G.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło