III SA/Kr 1555/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Halina Jakubiec po rozpoznaniu w dniu 9 grudnia 2015 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi B. K. na pismo Rektora Uniwersytetu z dnia 3 września 2015 r. znak [...] w przedmiocie statusu doktoranta postanawia skargę odrzucić. B. K. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skargę na pismo Rektora Uniwersytetu z 3 września 2015 r. znak [...]. W treści pisma Rektor Uniwersytetu wskazał, że decyzja w sprawie skreślenia B. K. z listy uczestników studiów doktoranckich nie została wydana gdyż okres odbywania przez niego studiów doktoranckich upłynął z końcem roku akademickiego 2013/2014. Wyjaśniono jednocześnie, że w sprawie statusu doktoranta wydane były decyzje Kierownika Studiów Doktoranckich z [...] 2014 r. znak [...], na mocy której umorzono postępowanie w sprawie skreślenia B. K. z listy uczestników studiów doktoranckich oraz decyzja Prorektora Uniwersytetu z [...] 2014 r. znak [...] utrzymująca w mocy tę decyzję. Umorzenie postępowania wynikało z faktu, że wydane w dniach [...] 2010 r. i [...] 2011 r. decyzje o skreśleniu B. K. z listy doktorantów czwartego roku studiów w dziedzinie nauk humanistycznych w roku akademickim 2009/2010 zostały na podstawie wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z 19 grudnia 2012 r. sygn. akt III SA/Kr 1118/11 uchylone, wskutek czego B. K. odzyskał status doktoranta. W uzasadnieniu skargi B. K. przyjął, że pismo Rektora Uniwersytetu z 3 września 2015 r. znak [...] stanowi decyzję administracyjną, wobec której podniósł zarzuty naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej odrzucenie, podnosząc, że zaskarżone pismo nie nosi cech decyzji administracyjnej, a jedynie tego rodzaju akty władz uczelni mogą stanowić przedmiotem zaskarżenia do sądu administracyjnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Skarga podlega odrzuceniu. Przepis art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm. - dalej w skrócie ppsa) wylicza enumeratywnie formy działania administracji publicznej podlegające kontroli przez sądy administracyjne. Zgodnie z art. 3 § 2 ppsa kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, z wyłączeniem postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu; inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267, z późn. zm.) oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2015 r. poz. 613) oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 5) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a; 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. -Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Precyzując przedmiot skargi B. K. - wskazać należy, że jest nim pismo informacyjne Rektora Uniwersytetu o dotychczasowych działaniach w sprawie statusu doktoranta, które nie nosi cech żadnej z wyżej wymienionych form działania administracji poddanej kontroli sądu administracyjnego. Uczelnia wyższa jest zakładem administracyjnym, inaczej rzecz ujmując, jednostką organizacyjną niebędącą organem państwowym ani organem samorządu, która została powołana do wykonywania zadań publicznych i jest uprawniona do nawiązywania stosunków administracyjnoprawnych. Zakład administracyjny (publiczny) jako jedna z form decentralizacji nie podlega władzy hierarchicznej organów administracji rządowej i sprawuje funkcje administracji publicznej samodzielnie, korzystając z władztwa zakładowego. Istotę władztwa zakładowego stanowi zakres upoważnień dla organów zakładu do jednostronnego kształtowania stosunków prawnych z użytkownikami zakładu (np. doktorantami), jak również z osobami, które znalazły się na terenie zakładu w innym charakterze. Z chwilą zatem przyjęcia danej osoby w poczet użytkowników zakładu, staje się ona podmiotem praw i obowiązków, które przysługują bądź obciążają użytkowników danego zakładu. Te prawa i obowiązki wynikają zarówno z przepisów powszechnie obowiązujących (ustaw i aktów normatywnych wykonawczych), jak i ze statutów oraz regulaminów zakładowych. Użytkownika, który dobrowolnie przystąpił do zakładu administracyjnego (np. doktoranta), wiążą również przepisy zawarte w aktach normatywnych wewnątrzzakładowych. Możliwość uregulowania organizacji i toku studiów przez organy uczelni oznacza, że ustawodawca poddał kontroli sądów administracyjnych wybrane decyzje mające podstawę prawną w ustawie, w szczególności w ustawie z dnia 27 lipca 2005 r. Prawo o szkolnictwie wyższym (Dz. U. z 2012 r. poz. 572 ze zm.). Organy uczelni w drodze decyzji administracyjnej rozstrzygają przykładowo w sprawach: przyjęcia na studia doktoranckie (art. 196), stypendiów (art. 199), czy skreślenia z listy doktorantów (art. 197). Zaskarżeniu do sądu administracyjnego podlegają zatem akty zakładowe zewnętrzne, czyli rozstrzygnięcia, które mają znaczenie dla praw i obowiązków doktoranta, a przesądzające o nawiązaniu, odmowie nawiązania, przekształceniu bądź rozwiązaniu stosunku zakładowego jako że są one decyzjami administracyjnymi (por wyrok WSA w Białymstoku z 15 lipca 2008 r. sygn. akt II SA/Bk 320/08). Powyższe rozważania prowadzą do wniosku, że zaskarżone w niniejszej sprawie pismo Rektora Uniwersytetu stanowi jednostronny, wewnętrzny akt organów uczelni a zawarte w nim rozstrzygnięcie (stanowisko) nie wypłynęło na istnienie stosunku zakładowego. Dopiero skreślenie z listy doktorantów ma charakter zewnętrzny i może zostać zaskarżone do sądu administracyjnego, natomiast niewydawanie decyzji w przedmiocie skreślenia z listy doktorantów można rozpatrywać w kontekście bezczynności lub przewlekłości. Mając na uwadze powyższe, należało odrzucić skargę jako niedopuszczalną na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 i § 3 ppsa.