III SA/Kr 1567/14
WyrokWSA w Krakowie2015-02-10
Skład orzekający: Janusz Bociąga, Bożenna Blitek, Maria Zawadzka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy cofnięcie uprawnień do kierowania pojazdami jest obligatoryjne, gdy kierowca nie poddał się kontrolnemu sprawdzeniu kwalifikacji, na które został skierowany w związku z przekroczeniem limitu punktów karnych?Ratio decidendi
Sąd uznał, że cofnięcie uprawnień do kierowania pojazdami jest obligatoryjne, gdy kierowca został skierowany na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji decyzją, która stała się ostateczna, a następnie nie poddał się temu sprawdzeniu. W takiej sytuacji organ administracji nie ma luzu decyzyjnego i musi wydać decyzję o cofnięciu uprawnień na podstawie art. 140 ust. 1 pkt 4 lit. a Prawa o ruchu drogowym.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła cofnięcia skarżącemu uprawnień do kierowania pojazdami kategorii A, B, C, D, BE, CE, DE, T. Skarżący został skierowany na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji w związku z przekroczeniem 24 punktów karnych. Po utrzymaniu tej decyzji w mocy przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze, skarżący nie poddał się wymaganemu egzaminowi. W konsekwencji Starosta Powiatu cofnął mu uprawnienia. Skarżący w skardze zarzucił naruszenie przepisów proceduralnych, w tym brak zawieszenia postępowania i niewyjaśnienie stanu faktycznego.Rozstrzygnięcie
Sąd oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Janusz Bociąga Sędziowie WSA Bożenna Blitek WSA Maria Zawadzka (spr.) Protokolant Renata Nowak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 lutego 2015 r. sprawy ze skargi J. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 23 lipca 2014r. nr [ ] w przedmiocie cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami skargę oddala
Decyzją z dnia 23 lipca 2014 r. sygn. akt [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze działając na podstawie art.138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013r. poz. 267, dalej k.p.a.), art. 140 ust 1 pkt 4, lit.a ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2012 r. poz. 1137) oraz art. 2 i art. 17 ust. 1 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (Dz.U. z 2001 r. Nr 79, poz. 856 ze zm.) i § 1 pkt 6 lit c rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 17 listopada 2003 r. w sprawie obszarów właściwości samorządowych kolegiów odwoławczych (Dz. U. z 2003 r. Nr 198, poz. 1925) po rozpatrzeniu odwołania J. M. (dalej: skarżący) od decyzji Starosty Powiatu z dnia [...] 2014 r. znak: [...] w przedmiocie cofnięcia skarżącemu uprawnień do kierowania pojazdami kategorii A, B, C, D, BE, CE, DE, T - utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.
Powyższa decyzja została wydana w następującym stanie prawnym i faktycznym:
W dniu 5 marca 2014 r. do Starostwa Powiatowego wpłynął wniosek Naczelnika Wydziału Ruchu Drogowego Komendy Wojewódzkiej Policji z dnia 27 lutego 2014 r. o skierowanie skarżącego na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji w związku z przekroczeniem liczby 24 punktów za naruszenie przepisów ruchu rogowego. We wniosku wskazano datę i miejsca naruszeń przez kierującego przepisów ruchu drogowego oraz uzyskaną za każde naruszenie liczbę punktów karnych. Decyzją z dnia [...] 2014r. znak: [...] organ I instancji skierował skarżącego na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji w związku z przekroczeniem liczby 24 punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego. Z tą decyzją skarżący nie zgodził się, zarzucając zaskarżonej decyzji naruszenie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. poprzez wydanie decyzji, w sytuacji gdy zasadnym było zawieszenie postępowania. Nadto zarzucił organowi, naruszenie art. 99 ust 1 pkt 1 ustawy o kierujących pojazdami i art. 7 k.p.a. Decyzją z dnia [...] 2014 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, że w dniu 27 maja 2014 r. Samodzielny Referent w Wydziale Komunikacji i Transportu Starostwa Powiatowego sporządził notatkę służbową na okoliczność weryfikacji profilów kandydata na kierowcę J. M. na kategorię A, B, C, BE, CE, DE, T wygenerowanych w związku z kontrolnym sprawdzeniem kwalifikacji kierowcy. Na podstawie dokonanej weryfikacji ustalono, ze żaden z w/w profili nie został pobrany przez ośrodek egzaminowania, co świadczy o tym, że skarżący nie zapisał się na egzamin sprawdzający na który został skierowany. W związku z powyższym organ zawiadomił skarżącego o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie cofnięcia mu uprawnienia do kierowania pojazdami.
Decyzją z dnia [...] 2014 r. Starosta Powiatu cofnął skarżącemu uprawnienia do kierowania pojazdami kat A, B, C, D, BE, CE, DE, T prawa jazdy.
W odwołaniu J. M. zarzucił zaskarżonej decyzji naruszenie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., poprzez jego niezastosowanie i nie zawieszenie postępowania w sytuacji, gdy prawidłowe rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji w sprawie zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie występującego w sprawie zagadnienia wstępnego tj. do czasu prawomocnego rozstrzygnięcia sprawy w przedmiocie skierowania na badania psychologiczne. Ponadto zarzucił naruszenie art. 7 i art. 77 k.p.a., poprzez naruszenie przez organ obowiązku dokładnego wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy oraz naruszenie art. 10 k.p.a. polegającego na zaniechaniu zawiadomienia strony o możliwości zapoznania się ze zgromadzonym w sprawie materiałem dowodowym.
Decyzją z dnia 23 lipca 2014 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy zaskarżoną decyzje organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy powołał art. 140 ust 1 pkt 4 lit.a ustawy Prawo o ruchu drogowym oraz wskazał, że w razie wystąpienia okoliczności wskazanej w art. 140 ust 1 pkt 4 lit.a w/w ustawy cofnięcie prawa jazdy jest obligatoryjne. Uprawnienie do posiadania prawa jazdy jest ściśle związane m.in. z posiadaniem odpowiednich kwalifikacji do prowadzenia pojazdów mechanicznych. W przedmiotowej sprawie bezspornym jest, że skarżący w okresie od 5 sierpnia 2011 r. do 31 maja 2012 r. czterokrotnie naruszył przepisy ruchu drogowego, za co został ukarany 27 punktami karnymi. Na skutek czego decyzją Starosty z dnia [...] 2014 r. znak: [...] został w trybie art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy prawo o ruchu drogowym skierowany na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji. Decyzja organu I instancji została utrzymana w mocy przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze (decyzja SKO z dnia [...] 2014r. nr [...]). Tym samym decyzja o skierowaniu na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji uzyskała walor ostateczności w administracyjnym toku instancji. Uprawnienie do kierowania pojazdami może uzyskać osoba, która posiada wymagane umiejętności do kierowania pojazdami w sposób niezagrażający bezpieczeństwu ruchu drogowego i nienarażający kogokolwiek na szkodę, a wobec kierowcy wielokrotnie naruszającego przepisy ruchu drogowego pojawiają się wątpliwości, co do tego czy posiada on wystarczające kwalifikacje do tego aby być uczestnikiem ruchu drogowego. Rozwianiu tych wątpliwości służy właśnie instytucja skierowania na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji, podczas którego kierujący pojazdem musi wykazać, że takie kwalifikacje posiada i nie stanowi zagrożenia dla innych uczestników ruchu. Konsekwencją niepoddania się kontrolnemu sprawdzeniu kwalifikacji na które kierowca został skierowany jest cofnięcie uprawnień do kierowania pojazdami. Pierwszym etapem zmierzającym do poddania się kontrolnemu sprawdzeniu kwalifikacji jest pobranie Profilu Kandydata na Kierowcę (PKK). W przedmiotowej sprawie taki profil nie został pobrany, co świadczy o tym, że skarżący nie zapisał się nawet na egzamin sprawdzający kwalifikacje, na które został skierowany. W tej sytuacji organ I instancji obowiązany był do cofnięcia stronie uprawnień do kierowania pojazdami, co tez uczynił zaskarżoną decyzją.
Odpowiadając na zarzuty odwołania organ stwierdził, że w zawiadomieniu o wszczęciu postępowania z dnia 27 maja 2014 r. skarżący został poinformowany o możliwości wypowiedzenia się co do zebranego materiału dowodowego. Za nietrafny organ uznał także zarzut niewyjaśnienia wszystkich istotnych w sprawie okoliczności faktycznych. Bez wątpienia skarżący w okresie jednego roku przekroczył liczbę 24 punktów karnych za naruszenie przepisów ruchu drogowego. W związku z powyższym, decyzją ostateczną został skierowany na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji, jednak do dnia wydania decyzji nie poddał się nie poddał się egzaminowi sprawdzającemu kwalifikacje, skutkowało cofnięciem uprawnień do kierowania pojazdami. Organ wskazał również, że w analizowanej sprawie nie było podstaw do zawieszenia postępowania w trybie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. z uwagi na wniesienie przez skarżącego skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie na decyzję SKO z dnia [...] 2014 r. utrzymująca w mocy decyzję organu I instancji w sprawie skierowania go na badania psychologiczne.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie J. M. zakażonej decyzji zarzucił naruszenie prawa procesowego, tj.:
1. art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., w związku z 140 ust. 1 pkt 4 lit. a Prawo o ruchu drogowym, poprzez jego niezastosowanie i nie zawieszenie postępowania w sytuacji, gdy prawidłowe rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji w sprawie zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia przez Wojewódzki Sad Administracyjny w Krakowie występującego w sprawie zagadnienia prawnego,
2. art. 7 k.p.a. i art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 107 k.p.a. oraz 140 ust. 1 pkt 4 lit. a Prawo o ruchu drogowym poprzez naruszenie przez organ obowiązku dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz dokładnego wyjaśnienia sprawy, a tym samym ustalenia przez organ prawdy obiektywnej,
3. art. 10 § 1 k.p.a. poprzez zaniechanie zawiadomienia strony o zgromadzeniu materiału dowodowego, możliwości zapoznania się z nim oraz możliwości składania wniosków.
W konsekwencji skarżący wniósł o zastosowanie instytucji określonej w art. 54 § 3 P.p.s.a., tzw. autokontroli. Organ administracji, może w zakresie swojej właściwości uwzględnić skargę w całości do dnia rozpoczęcia rozprawy, ewentualnie o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji oraz zasądzenie kosztów postępowania. W uzasadnieniu skargi skarżący wskazał, że ze skierowanej do niego decyzji nie wynika, jakie czynności podjął organ, aby wyjaśnić stan faktyczny dotyczący jego sprawy. Ponadto zarzucił, że skoro skarżący wniósł skargę do WSA w Krakowie na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] 2014 roku, sygn. akt. [...], utrzymującą w mocy decyzję Starosty działającego przez Kierownika Oddziału Wydawania Uprawnień do Kierowania Pojazdami z dnia 24 marca 2014 roku, znak: [...] w której orzeczono o skierowaniu go na badania psychologiczne w celu ustalenia istnienia bądź braku przeciwwskazań do kierowania pojazdami w związku z przekroczeniem liczby 24 punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego to organ do czasu rozpoznania sprawy powinien zawiesić powstępowanie w przedmiotowej sprawie, na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. Na poparcie swoich twierdzeń powołał się na wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 11 czerwca 2013 r III SA/Po 1052/12.
Nadto skarżący zarzuciła naruszenie art. 7 i art. 77 k.p.a, gdyż organ I instancji, nie zebrał w sposób wyczerpujący i nie rozpatrzył materiału dowodowego przed wydaniem decyzji. Zarzucił ponadto że została załamana zasada określona w art. 10 k.p.a., ponieważ organ wydający decyzję nie umożliwił mu wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego, bowiem w tym samym dniu wszczął postępowanie i wydał przedmiotową decyzję. Skutkuje to naruszeniem jego uprawnień jako strony w postępowaniu administracyjnym.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w całości podtrzymało soje dotychczasowe stanowisko i wniosło o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 ustawy z dnia 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012r. poz. 270 ze zm.), zwanej dalej ustawą P.p.s.a., wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Zgodnie z art. 134 ustawy P.p.s.a. sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną. Rozpatrując skargę w ramach tak zakreślonej kognicji Wojewódzki Sąd Administracyjny nie dopatrzył się naruszeń prawa skutkujących koniecznością uchylenia bądź stwierdzenia nieważności decyzji organu odwoławczego.
Na wstępie podkreślić trzeba, że kontrolą sądowoadministracyjną w niniejszej sprawie została objęta decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławcze, utrzymująca w mocy decyzję Starosty Powiatu w przedmiocie cofnięcia skarżącemu uprawnień do kierowania pojazdami kategorii A, B, C, D, BE, CE, DE, T prawa jazdy.
Materialnoprawną podstawę wydanej w niniejszej sprawie decyzji w przedmiocie cofnięcia skarżącemu uprawnienia do kierowania pojazdami silnikowymi stanowił art. 140 ust. 1 pkt 4 lit. a ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2012 r. poz. 1137 z późn. zm.). Stosownie do tego przepisu decyzję o cofnięciu uprawnienia do kierowania pojazdem silnikowym wydaje starosta w razie niepoddania się sprawdzeniu kwalifikacji w trybie określonym w art. 114 ust. 1 pkt 1. Zgodnie zaś z art. 114 ust. 1 pkt 1 cytowanej ustawy, kontrolnemu sprawdzeniu kwalifikacji podlega osoba posiadająca uprawnienie do kierowania pojazdem, skierowana decyzją starosty na wniosek komendanta wojewódzkiego Policji, w razie przekroczenia 24 punktów otrzymanych na podstawie art. 130 ust. 1 (lit. b). Rozstrzygnięcie sprawy w przedmiocie cofnięcia uprawnień na podstawie art. 140 ust. 1 pkt 4 lit. a ustawy - Prawo o ruchu drogowym wymaga zatem ustalenia, czy decyzja o skierowaniu na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji ma walor ostateczności oraz czy skarżący takiemu kontrolnemu badaniu kwalifikacji się poddał.
W przedmiotowej sprawie decyzją z dnia [...] 2014r. znak: [...] Starosta Powiatowy skierował skarżącego na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji w związku z przekroczeniem liczby 24 punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego. Decyzja ta jest ostateczna, gdyż została utrzymana w mocy, decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławcze z dnia [...] 2014 r. nr [...]. Bezspornym jest, że skarżący nie zapisał się na egzamin sprawdzający, na który został skierowany i nie poddał się kontrolnemu sprawdzeniu kwalifikacji. W związku z powyższym uznać należy, że skoro z niekwestionowanym przez skarżącego ustaleń wynika, że skarżący w wymaganym trybie został skierowany na kontrolne sprawdzenie jego kwalifikacji i obowiązku tego nie dopełnił, to nie może budzić wątpliwości, że w okolicznościach niniejszej sprawy przesłanki przewidziane w art. 140 ust. 1 pkt 4 lit. a ustawy zostały spełnione. W tej sytuacji organ miał obowiązek wydać decyzję na podstawie art. 140 ust. 1 pkt 4 lit. a ustawy - Prawo o ruchu drogowym cofającą skarżącemu uprawnienia do kierowania pojazdami kategorii A, B, C, D, BE, CE, DE, T. Organ działał zatem w granicach prawa, a zarzut naruszenia wskazanych przepisów prawa uznać należy za pozbawiony usprawiedliwionych podstaw.
Nie jest więc zasadne stanowisko skarżącego, iż organy orzekające naruszyły art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 k.p.a. polegające na niedokładnym wyjaśnieniu stanu faktycznego sprawy wskutek zebrania niekompletnego materiału dowodowego.
Zastosowanie sankcji w postaci cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami nie zależy od uznania organu, lecz jest obowiązkiem organu. Decyzja w przedmiocie skierowania skarżącego na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji stała się ostateczna, a tym samym korzysta z domniemania legalności i prawidłowości. Musi być ona respektowana przez samego skarżącego, a także przez organy prowadzące postępowanie w sprawie cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdem.
Podkreślić nadto należy, że w postępowaniu administracyjnym skarżący nie wskazał żadnych okoliczności, które uniemożliwiałyby mu wykonanie obowiązku poddania się egzaminowi sprawdzającemu w okresie poprzedzającym wydanie zaskarżonej decyzji. Zatem organy administracji działały w granicach i na podstawie prawa.
Odnosząc się do zarzutów skargi w kontekście naruszenia przez organ pierwszej instancji art. 10 k.p.a., wskazać należy, Starosta Powiatowy pismem z dnia 27 maja 2014 r. pouczył skarżącego m.in. o treści art. 10 k.p.a., jak również o prawie do zgłaszania uwag i wniosków co do zebranych dowodów i materiałów w sprawie w terminie 7 dni od otrzymania pisma. Skarżący otrzymał przedmiotowe pismo w dniu 29 maja 2014 r. i w zakreślonym terminie nie wniósł żadnego pisma procesowego, ani też nie wnosił o przeprowadzenie jakiegokolwiek dowodu. Natomiast decyzja przez organ pierwszej instancji została wydana dopiero w dniu [...] 2014 r. (odebrana przez skarżącego 13 czerwca 2014 r.), zatem zarzut naruszenia przez organ pierwszej instancji art. 10 k.p.a jest niezasadny. Na marginesie jeszcze należy wskazać, że zarzut naruszenia art. 10 § 1 k.p.a. może odnieść skutek tylko wtedy, jeżeli strona wykaże, że zarzucane uchybienie uniemożliwiło jej dokonanie konkretnych czynności procesowych. Warunkiem sine qua non uchylenia decyzji z powodu naruszenia przepisów postępowania jest bowiem wykazanie, że takie naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. (uchwała składu siedmiu sędziów NSA z dnia 25 kwietnia 2005 r. sygn. akt FPS 6/04, wyrok NSA z dnia 1 lutego 2011 r., sygn. akt II OSK 1098/10 i z dnia 18 maja 2006 r., sygn. akt II OSK 831/05, publ. http//orzeczenia.nsa.gov.pl).
Niezasadny jest również zdaniem Sądu zarzut naruszenia przez organy art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., w związku z 140 ust. 1 pkt 4 lit. a Prawo o ruchu drogowym, poprzez nie zawieszenie postępowania w sytuacji, gdy skarżący wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] 2014 r. nr [...] w przedmiocie skierowania na badania psychologiczne. Zdaniem skarżącego prawidłowe rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji w sprawie zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie postępowania w przedmiocie skierowania skarżącego na badania psychologiczne. Sąd nie podziela zarzutów skarżącego, co do konieczności zawieszenia postępowania, gdyż wydanie decyzji w tej spawie nie zależało od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego. Nadto wskazać należy, że zarzut obecnie jest bezprzedmiotowy, ponieważ postanowieniem z dnia 12 sierpnia 2014 r. sygn. akt III SA/Kr 949/14 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie odrzucił skargę J. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] 2014 r. w przedmiocie skierowania na badania psychologiczne. Postanowienie jest prawomocne.
Ze względu na powyższe, uznając, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd oddalił skargę.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło