III SA/Kr 1569/15

PostanowienieWSA w Krakowie2016-05-25

Skład orzekający: Referendarz Sądowy Grzegorz Karcz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej zasiłku dla opiekuna jest zasadny, skoro ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przewiduje ustawowe zwolnienie od kosztów w sprawach z zakresu pomocy społecznej?
Ratio decidendi
Postępowanie w zakresie żądania zwolnienia od kosztów sądowych zostało umorzone, ponieważ sprawa dotycząca zasiłku dla opiekuna jest objęta ustawowym zwolnieniem od kosztów sądowych na mocy art. 239 pkt 1 lit. a) PPSA. Jednocześnie, wniosek o ustanowienie radcy prawnego został uwzględniony, gdyż sytuacja materialna skarżącego uzasadniała przyznanie pomocy prawnej w tym zakresie, zgodnie z art. 246 §1 pkt. 2 PPSA.
Stan faktyczny
Skarżący złożył wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego w sprawie dotyczącej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w przedmiocie zasiłku dla opiekuna. Skarżący opisał swoją trudną sytuację materialną i zdrowotną matki. Sąd rozpoznał wniosek na posiedzeniu niejawnym.
Rozstrzygnięcie
Postanowiono umorzyć postępowanie w części obejmującej żądanie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowić dla skarżącej radcę prawnego.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie – Grzegorz Karcz po rozpoznaniu w dniu 25 maja 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku W. K. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego w sprawie ze skargi W. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 16 stycznia 2015 r. nr [...] w przedmiocie zasiłku dla opiekuna postanawia: I. umorzyć postępowanie w części obejmującej żądanie zwolnienia od kosztów sądowych, II. ustanowić dla skarżącej radcę prawnego, którego wyznaczy Rada Okręgowej Izby Radców Prawnych. Skarżący w złożonym na urzędowym formularzu "PPF" wniosku o przyznanie prawa pomocy domagał się zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego. Objaśniając swoją sytuację rodzinną podał, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z matką. Ojciec skarżącego zmarł w ubiegłym roku. Opisując swój majątek i stan majątkowy osób pozostających z nim we wspólnym gospodarstwie domowym zadeklarował 37 m2 mieszkanie spółdzielcze własnościowe. Dochody gospodarstwa domowego oszacował łącznie na 2700 zł wyjaśniając, że składa się na to 1100 zł emerytury matki i 1600 zł dochodu z najmu mieszkania. Uzasadniając swoje starania powołał się na podeszły wiek i problemy zdrowotne matki. Podniósł, że min. z uwagi na wypadek któremu uległa jest niepełnosprawna. Wymieniając zobowiązania i stałe wydatki podał, że koszty utrzymania mieszkania to 250 zł, opłaty za media 150 zł, koszty lekarstw, leczenia i rehabilitacji matki ok. 700 zł. Do tego dochodzą koszty dojazdów. Ostatnimi czasu obciążały ich także wydatki związane z pogrzebem ojca skarżącego. Mając na uwadze powyższe zważyć należało co następuje: Zgodnie z art. 239 pkt 1 lit. a) ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, obowiązek uiszczenia kosztów sądowych nie ciąży na stronie skarżącej działanie, bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej. W postępowaniu sądowoadministracyjnym sprawę opatrzono symbolem "6329" opisywanym przez załącznik nr 1 do zarządzenia Prezesa NSA z dnia 27 listopada 2003 r. w sprawie ustalenia zasad biurowości w sądach administracyjnych jako sprawa zakresu pomocy społecznej. Skoro zaś skarżący korzysta z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych na podstawie art. 239 pkt 1 lit. a) ppsa - co oznacza całkowite zwolnienie z obowiązku wnoszenia zarówno opłat sądowych jak i ponoszenia wydatków – to rozpoznanie w tym zakresie jego wniosku jest zbędne a w związku z tym postanowiono jak w punkcie pierwszym sentencji działając na zasadzie art. 249a ppsa w związku z art. 258 §1 i §2 pkt. 7 ppsa. Bezprzedmiotowość wniosku o zwolnienie od kosztów pozostaje bez wpływu na drugie z żądań a mianowicie ustanowienia radcy prawnego. Zgodnie z aktualnymi poglądami doktryny sąd nie jest bowiem związany żądaniem strony zawartym we wniosku o przyznanie pomocy byleby tylko nie wyszedł ponad żądanie strony (por. komentarz J.P Tarno do art. 246 w : Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2004). W sytuacji więc gdy strona domaga się przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, sąd może przyznać jej to prawo w zakresie częściowym obejmującym tylko ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika (art. 245 §3 in fine ppsa). Oczywiście pod warunkiem, złożenia oświadczenia, którym strona wykaże, że nie jest wstanie ponieść opłat za jego czynności w postępowaniu przed sądami administracyjnymi bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 §1 pkt. 2 ppsa). W realiach niniejszej sprawy skarżący złożył oświadczenie o jakim mowa w art. 252 ppsa. Oświadczenie to jest wystarczające do oceny aktualnej sytuacji skarżącego i jego możliwości płatniczych. Skarżący nie należy do osób zamożnych. Nie można tracić z pola widzenia, że jedynym dochodem jego dwuosobowego gospodarstwa domowego jest niska emerytura matki i niewielki dochód z najmu mieszkania. Z zasad doświadczenia życiowego wynika, że przy opisanym przez skarżącego stanie zdrowia leciwej matki, środki jakie ma do dyspozycji to dwuosobowe gospodarstwo domowe, wystarczają z trudem po uiszczeniu wykazanych, miesięcznych zobowiązań i stałych wydatków na opędzenie podstawowych potrzeb bytowych. Uwzględniając to wszystko udzielono skarżącemu pomocy o którym to prawie traktują przepisy oddziału 2 rozdziału III działu V ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ustanawiając na jego rzecz radcę prawnego, którego wyznaczy właściwy organ samorządu zawodowego. Z przytoczonych względów orzeczono jak w punkcie drugim sentencji na podstawie art. 246 §1 pkt. 2 ppsa w związku z art. 245 §3 ppsa.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło