III SA/Kr 157/07

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie – Agnieszka Góra po rozpoznaniu w dniu 26 października 2007r. na posiedzeniu niejawnym wniosku D. P. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie zażalenia na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w K. z dnia [...] sygn. akt [...] w przedmiocie odmówienia przywrócenia terminu do wniesienia skargi p o s t a n a w i a I. umorzyć postępowanie w sprawie zwolnienia od kosztów sądowych, II. ustanowić dla skarżącej adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka w K. W dniu 8 października 2007r. D. P. złożyła wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie zażalenia na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w K. z dnia [...] orzekające o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia skargi. Strona skarżąca domaga się zwolnienia z obowiązku ponoszenia kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata z uwagi na bardzo niskie dochody, a co za tym idzie - brak wystarczających środków, koniecznych do uiszczenia kosztów i ustanowienia adwokata. Wskazuje także, iż jedynym źródłem jej utrzymania jest wynagrodzenie za pracę w wysokości 853 zł. Skarżąca wykazuje duże koszty utrzymania oraz dodatkowe obciążenia budżetu domowego w formie spłaty kredytu bankowego. Odnosząc się do wniosku skarżącej o zwolnienie od kosztów sądowych – Sąd umorzył postępowanie w tym zakresie. Z akt sprawy bowiem wynika, iż postanowieniem Referendarza sądowego z dnia [...] sygn. akt [...] skarżąca D. P. została w całości zwolniona od kosztów sądowych. Ponowne rozpatrywanie zatem wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych jest bezzasadne. Działając zatem na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 Sąd umorzył postępowanie w tym zakresie. Odnosząc się natomiast do wniosku o ustanowienie adwokata z urzędu, Sąd zważył, co następuje. Z dokumentów zgromadzonych w aktach sprawy wynika, iż skarżąca prowadzi gospodarstwo domowe samodzielnie. Utrzymuje się jedynie z wynagrodzenia za pracę w wysokości brutto 1147 zł. Ponadto wykazuje koszty utrzymania w wysokości 380,00 zł, koszty spłaty kredytu w wysokości 322 zł. Z akt sprawy wynika , iż skarżąca nie posiada żadnych nieruchomości, którymi mogłaby swobodnie dysponować. Podaje, iż jest właścicielką mieszkania spółdzielczego lokatorskiego o pow. 37 m2, z którego została - jak wskazuje – bezprawnie wyrzucona przez swoją córkę. Nie wykazuje także we wniosku o przyznanie prawa pomocy faktu posiadania wartościowych ruchomości czy też oszczędności. Instytucja zwolnienia od kosztów sądowych i przyznania kwalifikowanego zastępstwa prawnego stanowi w istocie pomoc państwa dla osób, które z uwagi na ich trudną sytuację materialną nie mogą uiścić bez wywołania uszczerbku w koniecznych kosztach utrzymania siebie i rodziny. Ubiegający się o taką pomoc winien więc w każdym wypadku poczynić oszczędności we własnych wydatkach, do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania siebie i rodziny. Dopiero gdyby poczynione w ten sposób oszczędności okazały się niewystarczające - może zwrócić się o pomoc państwa. Zgodnie z art. 246 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – prawo pomocy w zakresie całkowitym może być przyznane, gdy osoba wykaże, iż nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, natomiast w zakresie częściowym – gdy wykaże, iż nie w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku w koniecznym utrzymaniu siebie i rodziny. Użyte w art. 246 sformułowanie "gdy osoba wykaże" oznacza, iż to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uzasadniającej przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. Powołany przepis nie pozostawia wątpliwości co do tego, że inicjatywa dowodowa zmierzająca do wykazania, iż zachodzą przesłanki pozytywne dla uwzględnienia wniosku, spoczywa na wnioskodawcy. Mając na uwadze powyższe, w ocenie Sądu, skarżąca wykazała wystarczająco skutecznie, iż w obecnej sytuacji majątkowej, biorąc pod uwagę wysokość stałych miesięcznych dochodów, wykazane koszty utrzymania, dodatkowe obciążenia budżetu domowego w formie spłaty kredytów – które jednak same w sobie nie stanowią przesłanki do przyznania prawa pomocy, a spłata zobowiązań z tytułu zaciągniętych kredytów bankowych nie korzysta z pierwszeństwa zaspokojenia przed należnościami publicznoprawnymi, brak osób zobowiązanych do alimentacji, nie jest ona w stanie, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie ponieść kosztów ustanowienia adwokata z wyboru w niniejszej sprawie. Ponadto skarżąca nie wykazuje majątku, którym faktycznie mogłaby władać, a majątek ten mógłby służyć jako zabezpieczenie kredytu lub pożyczki , jeśli właścicielowi, który jest zobowiązany do poniesienia określonych wydatków brakuje bieżących środków finansowych. Sąd natomiast, przy uznaniu czy wnioskodawcy należy przyznać adwokata z urzędu, czy też nie, bierze pod uwagę jedynie przesłanki ekonomiczne, a nie charakter czy też okoliczności sprawy, które uzasadniałyby bądź nie przyznanie kwalifikowanego zastępstwa procesowego w sprawie. W powyższej sprawie, zdaniem Sądu, sytuacja rodzinno – bytowa strony skarżącej uzasadnia przyznanie jej pomocy w zakresie ustanowienia pełnomocnika z urzędu. Mając powyższe na uwadze Sąd orzekł, jak w sentencji na podstawie art. 243 § 1, art. 244 § 1, art. 245 oraz art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ).