III SA/Kr 157/13
WyrokWSA w Krakowie2013-10-01
Skład orzekający: Tadeusz Wołek, Wojciech Jakimowicz, Janusz Kasprzycki
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy dodatek pielęgnacyjny powinien być wliczany do dochodu przy ustalaniu prawa do dodatku mieszkaniowego na podstawie ustawy o dodatkach mieszkaniowych?Ratio decidendi
Sąd uznał, że dodatek pielęgnacyjny, podobnie jak zasiłek pielęgnacyjny, nie powinien być wliczany do dochodu przy ustalaniu prawa do dodatku mieszkaniowego. Stanowisko to opiera się na uchwale siedmiu sędziów NSA z dnia 10 grudnia 2009 r. (I OPS 8/09), która ma moc wiążącą dla sądów administracyjnych i organów administracji. Zaliczenie dodatku pielęgnacyjnego do dochodu przez organy obu instancji stanowiło naruszenie art. 3 ust. 3 ustawy o dodatkach mieszkaniowych.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła odmowy przyznania P. G. dodatku mieszkaniowego. Organy administracji uznały, że wyliczona kwota dodatku była niższa niż 2% najniższej emerytury, częściowo z powodu wliczenia do dochodu dodatku pielęgnacyjnego. Skarżąca zarzuciła organom błędną wykładnię art. 3 ust. 3 ustawy o dodatkach mieszkaniowych, twierdząc, że dodatek pielęgnacyjny nie powinien być wliczany do dochodu, powołując się na orzecznictwo NSA. Organy podtrzymały swoje stanowisko, powołując się na wykładnię językową przepisu i wyrok Trybunału Konstytucyjnego.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tadeusz Wołek Sędziowie WSA Wojciech Jakimowicz (spr.) WSA Janusz Kasprzycki Protokolant Renata Nowak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 1 października 2013 r. sprawy ze skargi P. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 20 grudnia 2012r. nr [....] w przedmiocie odmowy przyznania dodatku mieszkaniowego uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji
Prezydent Miasta decyzją z dnia [...] 2012 r., znak: [...] odmówił P. G. przyznania dodatku mieszkaniowego. W uzasadnieniu decyzji podano, że wyliczona kwota dodatku mieszkaniowego jest niższa niż 2% kwoty najniższej emerytury w dniu wydawania decyzji.
Odwołanie od powyższej decyzji wniosła za pośrednictwem organu l instancji do Samorządowego Kolegium Odwoławczego P. G. twierdząc, że zawyżyła kwotę osiąganego dochodu, do którego omyłkowo wliczyła kwotę dodatku pielęgnacyjnego.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia 20 grudnia 2012 r., sygn. akt: [...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz art. 3 ust. 3, art. 6 ust 1 i 2 i art. 7 ust. 1 i ust. 6 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 o dodatkach mieszkaniowych (Dz.U. z 2001 r. Nr 71, poz. 734 ze zm.) utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji.
W uzasadnieniu wskazano, że stosownie do treści art. 3 ust. 1 ustawy o dodatkach mieszkaniowych - dodatek mieszkaniowy przysługuje osobom, o których mowa w art. 2 ust. 1, jeżeli średni miesięczny dochód na jednego członka gospodarstwa domowego w okresie 3 miesięcy poprzedzających datę złożenia wniosku o przyznanie dodatku mieszkaniowego nie przekracza 175% kwoty najniższej emerytury w gospodarstwie jednoosobowym i 125% tej kwoty w gospodarstwie wieloosobowym, obowiązującej w dniu złożenia wniosku, z zastrzeżeniem art. 6 ust. 8. Zgodnie zaś z treścią art. 3 ust. 3 powołanej ustawy - za dochód uważa się wszelkie przychody po odliczeniu kosztów ich uzyskania oraz po odliczeniu składek na ubezpieczenie emerytalne i rentowe oraz na ubezpieczenie chorobowe, określonych w przepisach o systemie ubezpieczeń społecznych, chyba że zostały już zaliczone do kosztów uzyskania przychodu. Do dochodu nie wlicza się świadczeń pomocy materialnej dla uczniów, dodatków dla sierot zupełnych, jednorazowych zapomóg z tytułu urodzenia się dziecka, dodatku z tytułu urodzenia dziecka, pomocy w zakresie dożywiania, zasiłków pielęgnacyjnych, zasiłków okresowych z pomocy społecznej, jednorazowych świadczeń pieniężnych i świadczeń w naturze z pomocy społecznej, dodatku mieszkaniowego oraz zapomogi pieniężnej, o której mowa w przepisach o zapomodze pieniężnej dla niektórych emerytów, rencistów i osób pobierających świadczenie przedemerytalne albo zasiłek przedemerytalny w 2007 r.
Stosownie do treści art. 5 ust. 1 pkt 4 powołanej ustawy normatywna powierzchnia użytkowa lokalu mieszkalnego lub budynku mieszkalnego, w którym znajduje się tylko jeden lokal mieszkalny (dom jednorodzinny), zwana dalej "normatywną powierzchnią", w przeliczeniu na liczbę członków gospodarstwa domowego nie może przekraczać 35 m2 - dla 1 osoby. Zgodnie z dyspozycją art. 5 ust. 4 ustawy wydatki na normatywną powierzchnię zajmowanego lokalu mieszkalnego oblicza się, dzieląc wydatki za ten lokal przez jego powierzchnię użytkową i mnożąc uzyskany w ten sposób wskaźnik przez normatywną powierzchnię, o której mowa w ust. 1.
Zgodnie z treścią art. 6 ust. 1 ustawy o dodatkach mieszkaniowych wysokość dodatku mieszkaniowego stanowi różnicę między wydatkami, o których mowa w ust. 3-6, przypadającymi na normatywną powierzchnię użytkową zajmowanego lokalu mieszkalnego, a kwotą stanowiącą wydatki poniesione przez osobę otrzymującą, z zastrzeżeniem ust. 2, dodatek w wysokości:
15% dochodów gospodarstwa domowego - w gospodarstwie jednoosobowym,
12% dochodów gospodarstwa domowego - w gospodarstwie 2-4-osobowym,
10% dochodów gospodarstwa domowego - w gospodarstwie 5-osobowym i większym.
Zgodnie z dyspozycją § 2 cytowanego przepisu jeżeli średni miesięczny dochód, o którym mowa w art. 3 ust. 1, jest równy lub wyższy od 150% kwoty najniższej emerytury w gospodarstwie jednoosobowym i 100% tej kwoty w gospodarstwie wieloosobowym, lecz nie przekracza odpowiednich wysokości średnich miesięcznych dochodów wymienionych w art. 3 ust. 1, wówczas dla celów obliczenia dodatku mieszkaniowego przyjmuje się wydatki poniesione przez osobę otrzymującą dodatek w wysokości:
20% dochodów gospodarstwa domowego - w gospodarstwie jednoosobowym,
15% dochodów gospodarstwa domowego - w gospodarstwie 2-4-osobowym,
12% dochodów gospodarstwa domowego - w gospodarstwie 5-osobowym i większym.
Stosownie zaś do treści art. 6 ust 3 ww. ustawy wydatkami poniesionymi przez osobę ubiegającą się o dodatek mieszkaniowy są świadczenia okresowe ponoszone przez gospodarstwo domowe w związku z zajmowaniem lokalu mieszkalnego. Stosownie z kolei do treści art. 7 ust. 1 ww. ustawy dodatek mieszkaniowy przyznaje, na wniosek osoby uprawnionej do dodatku mieszkaniowego, wójt, burmistrz lub prezydent miasta, w drodze decyzji administracyjnej. Do wniosku dołącza się deklarację o dochodach gospodarstwa domowego za okres 3 miesięcy kalendarzowych poprzedzających dzień złożenia wniosku oraz inne niezbędne dokumenty.
Dokonując analizy zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego oraz treści zaskarżonej decyzji pierwszej instancji Kolegium uznało, że jest ona prawidłowa i zgodna z obowiązującymi przepisami prawa.
Wysokość dochodu gospodarstwa domowego wnioskodawcy przyjęto z deklaracji o dochodach gospodarstwa domowego. Tak więc dochód gospodarstwa domowego wnioskodawcy za ostatnie trzy miesiące poprzedzające datę złożenia wniosku wyniósł 3.744,42 zł. Średni miesięczny dochód gospodarstwa domowego wyniósł zatem 1.248,14 zł. co stanowi również miesięczną kwotę dochodu na jednego członka gospodarstwa domowego.
Rzeczywiste wydatki za zajmowany lokal mieszkalny (wydatki na powierzchnię normatywną 250,48 zł + ryczałt za CW 12,46 zł) wyniosły 262,94 zł.
Wskaźnik procentowy wydatków obligatoryjnie ponoszonych przez wnioskodawcę za zajmowany lokal dla 1- osoby wynosi 20%.
Tym samym kwota wydatków obligatoryjnych ponoszonych przez wnioskodawcę wynosi 20% miesięcznych dochodów gospodarstwa domowego i stanowi kwotę 249,63 zł (1.248,14 zł x 20%).
Wysokość dodatku mieszkaniowego stanowi różnicę między wydatkami, o których mowa w ust. 3-6, przypadającymi na normatywną powierzchnię użytkową zajmowanego lokalu mieszkalnego, a kwotą stanowiącą wydatki poniesione przez osobę otrzymującą a zatem od kwoty 262,94 zł. należy odjąć kwotę 249,63 zł co daje kwotę obliczeniową dodatku mieszkaniowego w wysokości 13,31 zł.
Jednakże zgodnie z treścią art. 7 ust 6 w/w ustawy dodatku mieszkaniowego nie przyznaje się, jeżeli jego kwota byłaby niższa niż 2% kwoty najniższej emerytury w dniu wydania decyzji.
Kwota najniższej emerytury na dzień wydawania decyzji wyniosła 799,18 zł, a 2% tej kwoty daje kwotę 15,98 zł. czyli wyliczona w niniejszej sprawie kwota dodatku mieszkaniowego 13,31 zł jest niższa od kwoty stanowiącej 2 % najniższej emerytury (15,98 zł), co w konsekwencji musiało doprowadzić do domowy przyznania stronie dodatku mieszkaniowego.
Odpowiadając na zarzut strony zawarty w odwołaniu stwierdzono, że nie zasługuje on na uwzględnienie, bowiem jak to wynika wprost z treści cytowanego wyżej art. 3 ust. 3 ww. ustawy do dochodu nie wlicza się kwoty zasiłku pielęgnacyjnego natomiast dodatek pielęgnacyjny jest wliczany do dochodu ustalanego na potrzeby przyznania dodatku mieszkaniowego. Stąd też podając do dochodu kwotę otrzymanego dodatku pielęgnacyjnego nie popełniono błędu i podany przez dochód jest prawidłowy.
Skargę na powyższą decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 20 grudnia 2012 r., sygn. akt: [...] złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie P. G.
Zakwestionowanej decyzji zarzuciła:
1) naruszenie prawa materialnego, a to art. 3 ust. 3 ustawy o dodatkach mieszkaniowych przez błędną jego wykładnię, polegającą na uwzględnieniu, że w zakresie zwolnień od dochodu nie wlicza się dodatku pielęgnacyjnego.
2) naruszenie prawa procesowego, a to art. 7, 77, 107 k.p.a. poprzez brak kompleksowego rozpoznania sprawy oraz pominięcie w uzasadnieniu decyzji wyjaśnienia dlaczego organ nie przychylił się do linii orzeczniczej Naczelnego Sądu Administracyjnego.
Wobec powyższego skarżąca wniosła o uchylenie decyzji organów obydwu instancji.
Skarżąca nie zgodziła się ze stanowiskiem organu argumentując, że zgodnie z art. 3 ust. 3 ustawy o dodatkach mieszkaniowych do dochodu nie wlicza się zasiłków pielęgnacyjnych, ustawa nie wspomina zaś wprost o dodatku pielęgnacyjnym. Takie rozumienie przepisu pozostaje w sprzeczności z zasadami współżycia społecznego, albowiem osoby otrzymujące bardzo podobne świadczenia mogą znaleźć się w całkowicie odmiennej sytuacji, mimo że oba świadczenia mają w istocie podobne cele społeczne. Zróżnicowanie obu świadczeń pozbawione jest racjonalnego uzasadnienia, bowiem przyjęcie i ścisła interpretacja przepisu poprzez wykładnię gramatyczną powoduje naruszenie zasady równości wobec prawa.
Skarżąca podniosła, że kwestię tę rozważał również wielokrotnie Naczelny Sąd Administracyjny. Zgodnie z przyjętą linią orzeczniczą Naczelnego Sądu Administracyjnego dodatek pielęgnacyjny nie powinien zostać wliczony do dochodu, o którym mowa w art. 3 ust. 3 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 roku o dodatkach mieszkaniowych. Na szerokie rozumienie przepisu wskazują m.in.: 1) wyrok NSA z dnia 25 listopada 2005 roku, l OSK 198/05, w którym Sąd stwierdził, że użyte przez ustawodawcę w różnych aktach prawnych pojęcia "zasiłek pielęgnacyjny" i "dodatek pielęgnacyjny" mogą być traktowane jako synonimy w kontekście definicji dochodu zawartej w art. 3 ust. 3 ustawy o dodatkach mieszkaniowych; 2) wyrok NSA z dnia 13 lutego 2003 roku, l SA 1700/02, w którym Sąd zauważył, że pomimo pewnych różnic w nazewnictwie oba świadczenia pełnią identyczną funkcję, 3) uchwała podjęta w składzie siedmioosobowym Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 grudnia 2009 roku, sygnatura IOPS 8/09, która wprost stwierdza, że dodatek pielęgnacyjny nie wlicza się do dochodu, w którym mowa w art. 3 ust 3 ustawy o dodatkach mieszkaniowych.
Skarżąca podniosła dalej, że w świetle sentencji powołanej uchwały NSA z dnia 10 grudnia 2009 roku, dochód skarżącego powinien być wyliczony w następujący sposób: dochód kwartalny - 3.157,41 zł, dochód miesięczny: 1.052,47 zł. Rzeczywiste wydatki za zajmowany lokal mieszkalny (wydatki na powierzchnię normatywną 250,48 zł + ryczałt za CW 12,46 zł) wyniosły 262,94 zł. Wskaźnik procentowy wydatków obligatoryjnie ponoszonych przez skarżącą na zajmowany lokal jednoosobowy wynosi 20% dochodów gospodarstwa domowego, zatem stanowi on kwotę 1052,47 x 20% = 210,94zł.
Wysokość dodatku mieszkaniowego oblicza się poprzez różnicę między wydatkami, o których mowa w art. 6 ust. 3-6 ustawy o dodatkach mieszkaniowych, a kwotą poniesioną przez osobę otrzymującą, zatem 262,94 zł minus 210,94 zł daje kwotę obliczonego dodatku mieszkaniowego w wysokości 52,00 zł. Aktualna wysokość 2% najniższej emerytury wynosi 15,98 zł, zaś wysokość obliczonego dodatku mieszkaniowego - 52 zł i jest wyższa niż kwota 2% najniższej emerytury.
W ocenie skarżącej w świetle przedstawionej argumentacji zaskarżona decyzja nie może się ostać.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie w pełni podtrzymując swoje stanowisko zawarte w uzasadnieniu zakwestionowanej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:
Podstawowa zasada polskiego sądownictwa administracyjnego została określona w art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz. 1269), zgodnie z którym sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę legalności działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej. Zasada, że sądy administracyjne dokonują kontroli działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie, została również wyartykułowana w art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.). Z istoty kontroli wynika, że zasadność zaskarżonej decyzji podlega ocenie przy uwzględnieniu stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dacie podejmowania zaskarżonego rozstrzygnięcia.
Zasygnalizować należy, że w świetle art. 134 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sąd nie ma obowiązku, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, do badania tych zarzutów i wniosków, które nie mają znaczenia dla oceny legalności zaskarżonego aktu (tak NSA w wyroku z dnia 11 października 2005 r., sygn. akt: FSK 2326/04). Sąd administracyjny nie rozstrzyga merytorycznie spraw administracyjnych i nie ma kompetencji do zmiany zaskarżonych do niego decyzji administracyjnych, bada natomiast czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie naruszono przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania.
Na podstawie powyższych kryteriów należy stwierdzić, że wniesiona w niniejszej sprawie skarga zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu I instancji wydane zostały z naruszeniem prawa.
W niniejszej sprawie konieczne jest rozstrzygnięcie, czy dodatek pielęgnacyjny powinien być wliczany do dochodu, o którym mowa w art. 3 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych (Dz.U. z 2001 r. Nr 71, poz. 734 z późn. zm.).
Stosownie do art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych dodatek mieszkaniowy przysługuje osobom, o których mowa w art. 2 ust. 1, jeżeli średni miesięczny dochód na jednego członka gospodarstwa domowego w okresie 3 miesięcy poprzedzających datę złożenia wniosku o przyznanie dodatku mieszkaniowego nie przekracza 175% kwoty najniższej emerytury w gospodarstwie jednoosobowym i 125% tej kwoty w gospodarstwie wieloosobowym, obowiązującej w dniu złożenia wniosku, z zastrzeżeniem art. 6 ust. 8. Natomiast zgodnie z art. 3 ust. 3 tej ustawy, za dochód uważa się wszelkie przychody po odliczeniu kosztów ich uzyskania oraz po odliczeniu składek na ubezpieczenie emerytalne i rentowe oraz na ubezpieczenie chorobowe, określonych w przepisach o systemie ubezpieczeń społecznych, chyba że zostały już zaliczone do kosztów uzyskania przychodu. Do dochodu nie wlicza się świadczeń pomocy materialnej dla uczniów, dodatków dla sierot zupełnych, jednorazowych zapomóg z tytułu urodzenia się dziecka, dodatku z tytułu urodzenia dziecka, pomocy w zakresie dożywiania, zasiłków pielęgnacyjnych, zasiłków okresowych z pomocy społecznej, jednorazowych świadczeń pieniężnych i świadczeń w naturze z pomocy społecznej, dodatku mieszkaniowego oraz zapomogi pieniężnej, o której mowa w przepisach o zapomodze pieniężnej dla niektórych emerytów, rencistów i osób pobierających świadczenie przedemerytalne albo zasiłek przedemerytalny w 2007 r.
Ponieważ art. 3 ust. 3 ustawy o dodatkach mieszkaniowych nie wymienia wprost dodatku pielęgnacyjnego jako świadczenia niepodlegającego wliczeniu do dochodu, w orzecznictwie sądów administracyjnych pojawiły się dwa stanowiska.
Według pierwszego z nich oba świadczenia - zasiłek pielęgnacyjny i dodatek pielęgnacyjny - mają identyczny cel i dlatego z punktu widzenia ich wpływu na ustalenie wysokości dochodu, od którego zależy przyznanie dodatku mieszkaniowego, powinny być traktowane identycznie. Przy interpretacji przepisu art. 3 ust. 3 ustawy o dodatkach mieszkaniowych nie można poprzestać bowiem na literalnym brzmieniu tego przepisu, lecz należy zastosować wykładnię celowościową, która prowadzi do wniosku, że oba te świadczenia (zasiłek pielęgnacyjny i dodatek pielęgnacyjny) nie powinny być wliczane do dochodu, od którego zależy przyznanie dodatku mieszkaniowego. Taki pogląd został wyrażony m.in. w wyrokach Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 lutego 2003 r. sygn. akt I SA 1700/02 -Lex Omega nr 148863; z dnia 19 kwietnia 2007 r. sygn. akt I OSK 744/06 - Lex Omega nr 320111 i z dnia 9 lipca 2008 r., sygn. akt I OSK 1277/07 - Lex Omega nr 491088.
Natomiast odmienne stanowisko wynika z wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 21 lipca 2004 r. sygn. akt K 16/03 (OTK-A z 2004 r. Nr 7, poz. 68). Trybunał, stwierdzając, że art. 3 ust. 3 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych jest zgodny z art. 2 i art. 32 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, wskazał jednocześnie w uzasadnieniu, że zasiłek pielęgnacyjny nie podlega wliczeniu do dochodu, natomiast dodatek pielęgnacyjny takiemu wliczeniu podlega. Takie samo stanowisko w judykaturze sądów administracyjnych zajął NSA w wyroku z dnia 27 lutego 2008 r., sygn. akt I OSK 194/07 (Lex Omega nr 454019), w którym stwierdził, że przy wykładni tego przepisu w pierwszej kolejności należy posługiwać się wykładnią językową, bowiem z zawartej w art. 3 ust. 3 ustawy o dodatkach mieszkaniowych definicji dochodu wynika jednoznacznie, że katalog wyłączeń od dochodu ma charakter zamknięty i dodatek pielęgnacyjny nie mieści się w tym katalogu. Dodatek pielęgnacyjny podlega zatem wliczeniu do dochodu, o którym mowa w tym przepisie. Skoro więc wykładnia językowa tego przepisu daje jednoznaczny wynik, to stosowanie wykładni funkcjonalnej i celowościowej tego przepisu jest nieuzasadnione.
Taka właśnie interpretacja art. 3 ust. 3 ustawy o dodatkach mieszkaniowych została przyjęta przez organy obu instancji w kontrolowanym postępowaniu, gdyż organy, orzekając w przedmiocie przyznania dodatku mieszkaniowego, zaliczyły dodatek pielęgnacyjny otrzymywany przez skarżącą do dochodu gospodarstwa domowego skarżącej.
Mając na uwadze wyżej sygnalizowaną rozbieżność poglądów orzecznictwa, konieczne jest wskazanie, że w uchwale siedmiu sędziów NSA z dnia 10 grudnia 2009 r., I OPS 8/09 (Lex Omega nr 531150) orzeczono, że dodatku pielęgnacyjnego, określonego w art. 75 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. z 2004 r. Nr 39, poz. 353 z późn. zm.) nie wlicza się do dochodu, o którym mowa w art. 3 ust. 3 ustawy o dodatkach mieszkaniowych. Uchwała ta, podjęta na skutek wniosku Rzecznika Praw Obywatelskich, miała na celu usunięcie rozbieżności orzecznictwa sądów administracyjnych w tej kwestii. Wyjaśnić zaś trzeba, że na podstawie art. 269 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi uchwały składu siedmiu sędziów NSA są co do zasady wiążące dla sądów administracyjnych. W sposób pośredni wykładnia zaprezentowana w uchwale ma charakter wiążący dla organów administracji, których akty administracyjne podlegają kontroli sądowoadministracyjnej (zob. wyrok NSA z dnia 31 maja 2005 r., FSK 2283/04, LEX nr 154590).
W uzasadnieniu powołanej uchwały podkreślono, że dostrzegając różnice pomiędzy dwoma analizowanymi świadczeniami pielęgnacyjnymi - dodatkiem i zasiłkiem - na które zwrócił uwagę Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 21 lipca 2004 r., więcej argumentów przemawia za koniecznością ich podobnego traktowania w kontekście uprawnień do otrzymywania dodatku mieszkaniowego. Wszystko to razem prowadzi do wniosku, że zasiłki i dodatki pielęgnacyjne, spełniając identyczne funkcje, nie powinny być wliczane do dochodu obliczonego dla potrzeb uzyskania dodatku mieszkaniowego. Tak więc z punktu widzenia tego dochodu pojęcia "zasiłek pielęgnacyjny" i "dodatek pielęgnacyjny" trzeba traktować jako określenia, które mieszczą się w pojęciu "zasiłki pielęgnacyjne", o których mowa w art. 3 ust. 3 ustawy o dodatkach mieszkaniowych.
Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę jest związany wykładnią zaprezentowaną w uchwale siedmiu sędziów NSA z dnia 10 grudnia 2009 r., I OPS 8/09 i stanowisko to podziela. W konsekwencji stwierdzić należy, że zaliczenie przez organy obydwu instancji w niniejszej sprawie do dochodu dodatku pielęgnacyjnego pobieranego przez skarżącą stanowiło naruszenie art. 3 ust. 3 ustawy o dodatkach mieszkaniowych będące konsekwencją błędnej wykładni tego przepisu. Trafne jest również stanowisko skarżącej, że organy obydwu instancji naruszyły zasadę prawdy obiektywnej i zasadę przekonywania nie rozważając argumentów skarżącej i nie odnosząc się do ponoszonych przez nią zarzutów. W aktach administracyjnych brakuje dowodów potwierdzających to, że skarżąca pobiera dodatek pielęgnacyjny i wykazujących, jaka jest jego wysokość. Organ pierwszej instancji nie rozważał w ogóle składników dochodu skarżącej poprzestając na jej oświadczeniu. Z kolei uzasadnienie decyzji organu drugiej instancji nie zawiera żadnego odniesienia do rozbudowanej argumentacji NSA wyrażonej w uchwale z dnia 10 grudnia 2009 r., I OPS 8/09, na którą powoływała się skarżąca w odwołaniu traktując to stanowisko jak własne.
Uchybienia powyższe miały istotny wpływ na wynik sprawy, gdyż bezpośrednio zdeterminowały w sposób wadliwy i niekorzystny dla skarżącej treść zaskarżonej decyzji, jak i poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji.
Wobec powyższego decyzje obydwu instancji podlegają uchyleniu na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c. ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zgodnie z którym Sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, a także naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Uchylenie obydwu decyzji nastąpiło w związku z art. 135 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zgodnie z którym Sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia. Skoro obydwie decyzje odmowne są wadliwe ich uchylenie stało się konieczne w celu zapewnienia stronie gwarancji dwuinstancyjnego postępowania przy ponownym rozpoznawaniu sprawy w kierunku zmierzającym do przyznania świadczenia.
Przy ponownym rozpatrywaniu wniosku skarżącej, organy będą zobowiązane do ustalenia wszystkich istotnych dla przyznania dodatku mieszkaniowego okoliczności na podstawie odpowiednich dokumentów, obliczenia dochodu rodziny skarżącej z uwzględnieniem wykładni art. 3 ust. 3 ustawy o dodatkach mieszkaniowych zawartej w uchwale siedmiu sędziów NSA z dnia 10 grudnia 2009 r., sygn. akt I OPS 8/09, a następnie na podstawie tak ustalonego stanu faktycznego i stosownie do właściwych przepisów prawa orzeczenie w przedmiocie przyznania dodatku mieszkaniowego.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło