III SA/Kr 1573/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Jakub Makuch (spr.) Sędzia WSA Elżbieta Czarny-Drożdżejko Sędzia WSA Katarzyna Marasek-Zybura po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 27 kwietnia 2023 r. sprawy ze skargi M. K. na postanowienie Podkarpackiego Kuratora Oświaty w Rzeszowie z dnia 9 czerwca 2021 r. znak PiP.543.35.2021.MB w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania w sprawie wykreślenia liceum z ewidencji szkół i placówek niepublicznych oddala skargę. Przedmiotem skargi M. K. (dalej: skarżący) jest postanowienie Podkarpackiego Kuratora Oświaty w Rzeszowie z 9 czerwca 2021 r. znak PiP.543.35.2021.MB utrzymujące w mocy postanowienie Prezydenta Miasta [...] z 4 maja 2021 r. znak ED.4430.23.2019, którym odmówiono wznowienia postępowania w sprawie wykreślenia liceum z ewidencji szkół i placówek niepublicznych. W stanie faktycznym sprawy decyzją z 27 września 2019 r. Prezydent Miasta [...] wykreślił z dniem 31 sierpnia 2020 r. z ewidencji szkół i placówek niepublicznych Liceum "[...]" prowadzone przez skarżącego z powodu niedostarczenia w terminie odpowiedniej dokumentacji. Decyzja została doręczona przez podwójne awizowanie i stała się ostateczna. W piśmie z 27 listopada 2020 r. skarżący wskazał, że w szkole odbyła się kontrola z Kuratorium Oświaty i wniósł o wydanie zaświadczenia o aktualnym statusie Liceum. Pismem z 1 grudnia 2020 r. (doręczonym 3 grudnia 2020 r.) organ poinformował skarżącego, że decyzją z 27 września 2019 r. Liceum zostało wykreślone z ewidencji. Następnie pismem z 3 grudnia 2020 r. skarżący wniósł o przesłanie mu decyzji o wykreśleniu, wskazując, że decyzja nigdy nie została mu doręczona. W piśmie z 7 grudnia 2020 r. (doręczonym 8 grudnia 2020 r.) organ poinformował, że decyzja o wykreśleniu została doręczona na adres ul. A, który figurował w ewidencji jako adres osoby prowadzącej szkołę. Pismem z 16 grudnia 2020 r. skarżący wniósł o przesłanie odpisu decyzji o wykreśleniu. W odpowiedzi organ poinformował skarżącego, że akta sprawy zostały przesłane do Kuratorium i nie zostały dotąd zwrócone. 27 stycznia 2021 r. skarżący ponownie wniósł o wydanie odpisu decyzji. Pismem z 4 lutego 2021 r. (doręczonym 8 lutego) organ wskazał, że odpis zostanie wydany po uiszczeniu opłaty skarbowej. Pismem nadanym 1 lutego 2021 r. skarżący, reprezentowany przez pełnomocników, wniósł o przywrócenie wpisu Liceum w ewidencji. Wskazał, że doszło do faktycznego wykreślenia, jednak skarżący nie otrzymał decyzji o wykreśleniu, więc taka decyzja nie występuje w obrocie prawnym. Za pismem z 15 lutego 2021 r. (doręczonym 18 lutego) organ przesłał skarżącemu odpis decyzji i wyjaśnił, że wykreślenie nastąpiło na mocy decyzji, a nie czynności faktycznej. W piśmie z 22 lutego 2021 r. skarżący wniósł o wskazanie na jaki adres została doręczona decyzja oraz doręczenie potwierdzenia nadania, awizo i kopii koperty ze stemplami pocztowymi. W odpowiedzi pismem z 3 marca 2021 r. (doręczonym 11 marca) organ poinformował, że decyzja została wysłana na adres ul. A. w [...] i załączył kopię koperty ze stemplami. Organ dodał, że wyłącznie przedmiotowy adres figurował jako siedziba osoby prowadzącej szkołę. Pismem z 10 kwietnia 2021 r. skarżący wniósł o wznowienie postępowania zakończonego ostateczną decyzją, w oparciu o art. 145 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2020 r. poz. 256 ze zm.; dalej: K.p.a.). Wskazał, że decyzja została wysłana na niewłaściwy adres. Podniósł, że wiadomość o przyczynie wznowienia powziął 11 marca 2021 r., kiedy otrzymał pismo od organu. Podkreślił, że jako osoba fizyczna nie posiada siedziby. Jest dyrektorem Liceum i miejscem jego pracy jest miejsce działalności tej szkoły przy ul. B. w [...]. Według skarżącego, podał on powyższy adres do korespondencji. Postanowieniem z 4 maja 2021 r. organ I instancji odmówił wznowienia postępowania. Wskazał, że wniosek o wznowienie może być wniesiony w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia. Skarżący dowiedział się o decyzji 18 lutego 2021 r., więc wniosek z 10 kwietnia 2021 r. został złożony po terminie. W zażaleniu skarżący przyznał, że dowiedział się o prawdopodobnym wydaniu decyzji we wrześniu 2020 r., ale dopiero 11 marca 2021 r. dowiedział się z pisma organu, że decyzja została wysłana na – w jego ocenie – błędny adres. Postanowieniem z 9 czerwca 2021 r. organ II instancji utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. Wskazał, że pełnomocnicy skarżącego w piśmie z 10 kwietnia 2021 r. sami przyznali, że skarżący dowiedział się o decyzji 18 lutego 2021 r., zatem termin na złożenie wniosku o wznowienie upłynął 20 marca 2021 r. Organ administracji publicznej stwierdził, że brak było wniosku organu prowadzącego Liceum o zmianę adresu do korespondencji w toku postępowania. Podany we wniosku adres przy ul. A., nie został zmieniony. W skardze na powyższe rozstrzygnięcie podniesiono zarzuty naruszenia: 1. art. 148 § 1 K.p.a. przez jego błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że doręczenie stronie kserokopii decyzji na mocy której nastąpiło wykreślenie Liceum stanowi już okoliczność dowiedzenia się strony o terminie do wystąpienia z podaniem o wznowienie postępowania, podczas gdy strona dowiedziała się o bezskuteczności doręczenia dopiero 11 marca 2021 r., gdy organ I instancji doręczył stronie kserokopie koperty ze stemplami pocztowymi, czym strona została pozbawiona możliwości odwołania się od decyzji, oraz naruszona została zasada dwuinstancyjności postępowania i prawa strony do obrony; 2. art. 7, art. 77 § 1, art. 80 K.p.a. przez niepodjęcie wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, brak wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego, a w szczególności niewyjaśnienie, dlaczego organ wysłał decyzję skarżącemu na adres niewskazany we wniosku o przekształcenie szkoły; 3. art. 86 K.p.a. przez zaniechanie przeprowadzenia dowodu z przesłuchania skarżącego celem wyjaśnienia faktów istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy tj. niedoręczenia decyzji stronie na wskazany we wniosku adres. Skarżący podkreślił, że decyzja z 27 września 2019 r. nie została mu prawidłowo doręczona. W ocenie skarżącego termin miesięczny na złożenie wniosku o wznowienie rozpoczął bieg 11 marca 2021 r. Dodano, że fakt kiedy strona dowiedziała się, że decyzja została wysłana na wadliwy adres, jest nową okolicznością uzasadniającą wznowienie. Nie można przyjąć, że doręczenie fotokopii decyzji bez wskazania na jaki adres decyzja została doręczona wypełnia przesłanki wznowienia postępowania. Jak stwierdził skarżący, postępowanie wznawia się, jeżeli wyjdą na jaw nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody. Muszą być one istotne dla sprawy, istnieć w dniu wydania decyzji. Okolicznością faktyczną lub dowodem jest fakt, kiedy strona dowiedziała się, że decyzja została wysłana na wadliwy adres, pod którym strona nie miała możliwości odbioru tak adresowanej do niej decyzji. W konsekwencji strona została pozbawiona kontroli instancyjnej takiej decyzji, jak również obrony swoich praw. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi. Postanowieniem z 5 października 2022 r. Naczelny Sąd Administracyjny wyznaczył Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie do rozpoznania tej sprawy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r. poz. 259; dalej: P.p.s.a.). Zgodnie z tym przepisem, sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. Istotą sporu w niniejszej sprawie była kwestia zachowania terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania. Termin ten jest jednym z warunków prawidłowego złożenia podania w tym zakresie. Podstawą prawną wydania zaskarżonego rozstrzygnięcia był art. 148 K.p.a. Zgodnie z § 1 tego artykułu, podanie o wznowienie postępowania wnosi się do organu administracji publicznej, który wydał w sprawie decyzję w pierwszej instancji, w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania. Z kolei w myśl § 2 termin do złożenia podania o wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 biegnie od dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji. Cytowany wyżej art. 148 § 2 K.p.a. jest w niniejszej sprawie istotny, ponieważ we wniosku o wznowienie postępowania skarżący, reprezentowany przez dwóch profesjonalnych pełnomocników, podał – jako podstawę wznowienia – właśnie art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a. Jak zaznaczył Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 16 grudnia 2020 r., (sygn. II OSK 1592/18) ustalenie, że podanie o wznowienie postępowania zostało złożone z uchybieniem terminu wymaga w pierwszej kolejności ustalenia przesłanki wznowieniowej, na którą powołuje się wnioskodawca. Ocena, czy wniosek o wznowienie postępowania złożony został w terminie, może zostać dokonana dopiero wówczas, gdy wiadomo jest, w oparciu o jaką przesłankę strona żąda wznowienia i kiedy dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę wznowienia lub odpowiednio, kiedy dowiedziała się o decyzji. W kontrolowanej sprawie skarżący jednoznacznie i kilkakrotnie (s. 1, 2 i 4 wniosku o wznowienie) wskazał, że wznowienia postępowania żąda w oparciu o art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a., tj. w sytuacji, gdy strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu. W takim przypadku miesięczny termin do złożenia wniosku o wznowienie jest uregulowany w art. 148 § 2 K.p.a. i – jak już wskazano – biegnie od dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji. Rolą organów w niniejszej sprawie było zatem ustalenie tego, kiedy skarżący dowiedział się o decyzji i czy wniesienie przez niego 10 kwietnia 2021 r. wniosku o wznowienie postępowania nastąpiło z zachowaniem miesięcznego terminu, o którym mowa w cytowanym wyżej przepisie. W ocenie Sądu organy administracji trafnie dostrzegły, że we wniosku o wznowienie postępowania sam skarżący przyznał, że o decyzji z 27 września 2019 r. dowiedział się z pisma organu z 15 lutego 2021 r., które zostało mu doręczone 18 lutego 2021 r. Zgodnie z art. 57 § 3 K.p.a terminy określone w miesiącach kończą się z upływem tego dnia w ostatnim miesiącu, który odpowiada początkowemu dniowi terminu, a gdyby takiego dnia w ostatnim miesiącu nie było - w ostatnim dniu tego miesiąca. Przyjmując – zgodnie ze stanowiskiem samego skarżącego – że skarżący dowiedział się o decyzji 18 lutego 2021 r., ostatnim dniem na złożenie wniosku o wznowienie postępowania był 18 marca 2021 r. Co więcej, z akt sprawy wynika, że skarżący już w piśmie z 1 grudnia 2020 r. (doręczonym 3 grudnia 2020 r.) i w piśmie z 7 grudnia 2020 r. (doręczonym następnego dnia) został poinformowany o decyzji. Organ wyszczególnił skarżącemu w tych pismach formę rozstrzygnięcia, organ wydający, datę wydania, numer decyzji i treść rozstrzygnięcia. Jak wyjaśnił Naczelny Sąd Administracyjny, zawarty w art. 148 § 2 K.p.a. zwrot "strona dowiedziała się o decyzji" należy rozumieć w ten sposób, że strona uzyskała informacje pozwalające zidentyfikować decyzję w stopniu pozwalającym na sformułowanie żądania wznowienia postępowania. Chodzi właśnie o takie dane, jak nazwa organu, który decyzję wydał oraz sposób rozstrzygnięcia sprawy. Nie jest natomiast konieczne dokładne poznanie pełnej treści decyzji (por. wyrok NSA z 8 lutego 2018 r., sygn. II OSK 1661/17). Skarżący nie musiał być zatem w posiadaniu przedmiotowej decyzji, aby złożyć wniosek o wznowienie postępowania. Niezależnie od przyjęcia, czy skarżący dowiedział się o decyzji 18 lutego 2021 r., czy też jeszcze wcześniej, to złożenie wniosku o wznowienie postępowania 10 kwietnia 2021 r. nastąpiło bez dochowania miesięcznego terminu, o którym mowa w art. 148 § 2 K.p.a. W tej sytuacji organy administracji trafnie odmówiły wznowienia postępowania. Wobec powyższego zarzut naruszenia art. 148 § 1 K.p.a. okazał się niezasadny. Należy zaznaczyć, że w kontekście powyższego irrelewantna dla oceny terminowości złożenia wniosku o wznowienie jest podnoszona przez skarżącego okoliczność kiedy dowiedział się o adresie, na jaki została ekspediowana decyzja. Warto zwrócić uwagę, że wbrew twierdzeniu skarżącego, organ udzielił mu tej informacji nie dopiero w piśmie z 3 marca 2021 r. (doręczonym 11 marca 2021 r.), lecz już w piśmie z 7 grudnia 2020 r., gdzie jasno wskazano skarżącemu w pierwszym akapicie dokumentu, że decyzja "została wysłana do Pana na adres: ul. A., [...] [...].". W ocenie Sądu, niezasadne są zarzuty naruszenia powołanych w skardze przepisów postępowania, bowiem organy poprawnie ustaliły istotne okoliczności sprawy, tj. fakt dowiedzenia się skarżącego o decyzji na więcej niż miesiąc przed złożeniem wniosku o wznowienie. Poczynione ustalenia znalazły przy tym odzwierciedlenie w poprawnie zastosowanej normie prawnej i właściwie sporządzonym w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wyjaśnić trzeba, że bezcelowe byłoby w tej sytuacji przeprowadzenie dowodu z przesłuchania skarżącego na podstawie art. 86 K.p.a., bowiem znajdujący się w aktach sprawy materiał pozwalał na dokonanie ustaleń niebudzących wątpliwości. W świetle powyższych okoliczności, Sąd oddalił skargę, jako niezasadną, działając na podstawie art. 151 P.p.s.a.