III SA/Kr 1576/17

PostanowienieWSA w Krakowie2018-04-26

Skład orzekający: Grzegorz Karcz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna, która posiada nieruchomość rolną, ale utrzymuje się z niewielkiej, kwartalnie wypłacanej emerytury i ponosi znaczne koszty leczenia, może domagać się ustanowienia adwokata w ramach prawa pomocy?
Ratio decidendi
Osoba fizyczna, która posiada nieruchomość rolną, ale jej sytuacja finansowa jest trudna ze względu na niską, kwartalnie wypłacaną emeryturę i wysokie koszty leczenia, może domagać się ustanowienia adwokata w ramach prawa pomocy. Sąd uznał, że wartość nieruchomości rolnej nie powinna być brana pod uwagę przy ocenie możliwości płatniczych, gdyby jej sprzedaż godziła w podstawy egzystencji osoby starszej i schorowanej.
Stan faktyczny
Skarżący złożył wniosek o ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w przedmiocie zasiłku stałego. Skarżący wykazał we wniosku o przyznanie prawa pomocy niewielką emeryturę, znaczące koszty leczenia (400-500 zł miesięcznie) oraz posiadanie nieruchomości rolnej o powierzchni 6 ha. Sąd, opierając się na aktach administracyjnych i zasadach doświadczenia życiowego, ustalił, że skarżący jest 82-letnim wdowcem, inwalidą I grupy, schorowanym, po zawale, cierpiącym na chorobę wieńcową, prowadzącym jednoosobowe gospodarstwo domowe w trudnych warunkach lokalowych. Mimo posiadania gospodarstwa rolnego, sąd uznał, że nie należy ono do osób zamożnych, a jego sprzedaż godziłaby w podstawy egzystencji skarżącego.
Rozstrzygnięcie
Ustanowiono na rzecz skarżącego adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka.

Pełny tekst orzeczenia

Starszy Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie – Grzegorz Karcz po rozpoznaniu w dniu 26 kwietnia 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku S. C. o ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi S. C. na decyzje Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 13 października 2017 r. nr [...] w przedmiocie zasiłku stałego postanawia: ustanowić na rzecz skarżącego adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka. Skarżący w złożonym na urzędowym formularzu "PPF" wniosku o przyznanie prawa pomocy zaznaczył, że domaga się ustanowienia adwokata. Oświadczył, że nie zatrudnia i nie pozostaje w innym stosunku prawnym z jakimkolwiek kwalifikowanym pełnomocnikiem. Objaśniając swoją sytuację rodzinną wpisał w rubrykę 6 troje dorosłych dzieci. Określając swój majątek wykazał nieruchomość rolną o powierzchni 6 ha fizycznych. Zadeklarował brak innych nieruchomości, zasobów, przedmiotów wartościowych. W rubryce dochody wpisał swoją emeryturę w wysokości 1297,11 zł. Oświadczył, że nie zna źródeł i wysokości dochodów swoich dorosłych dzieci. Uzasadniając swoje starania podniósł, że wykazaną emeryturę otrzymuje kwartalnie. Wskazał, iż jest schorowany, po zawałach i pobytach w szpitalu. Wyjaśnił, że z uwagi na stan zdrowia i wiek - ukończył 82 lata – nie może pracować Wskazał, że na lekarstwa przeznacza 400 – 500 zł miesięcznie. W oparciu o przesłane wraz ze skargą akta administracyjne okolicznościami znanymi z urzędu pozostaje, że skarżący jest wdowcem .Prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe. Mieszka w domu należącym do jego dzieci. Zajmuje tam jedno pomieszczenie bez łazienki i bez wygód. Mieszkanie jest mocno zaniedbane. Opłaty związane z utrzymaniem domu ponoszą w całości jego dzieci, które mieszkają w drugiej części domu. Ponieważ nie przekazał gospodarstwa rolnego otrzymuje z KRUS emeryturę kwartalną. "Ojcowizny" nie chce przekazać gdyż jest do niej przywiązany. Jest osobą starszą, schorowaną. Cierpi na chorobę wieńcową. Jest po zawale. Jest inwalidą I grupy. Ponosi koszty leczenia w kwocie ok. 400 zł. Nie zawsze wykupuje lekarstwa. Nie oczekuje pomocy od dzieci nad te którą świadczą. Przyznany mu został z opieki społecznej zasiłek celowy, którego nie odebrał z uwagi na jego znikomą wysokość (k. 59 i n. akt admin.) Mając na uwadze powyższe zważyć należało co następuje: Stosownie do art. 252 ppsa w związku z art. 246 §1 pkt. 2 osoba fizyczna może domagać się przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym m.in. ustanowienie adwokata o ile nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W realiach niniejszej sprawy skarżący złożył oświadczenie o jakim mowa w art. 252 ppsa. Oświadczenie to uzupełnione informacjami dostępnymi na zasadzie notorii urzędowej jest wystarczające do oceny jego aktualnej sytuacji i możliwości płatniczych. Skarżący mimo posiadanego majątku w postaci wykazanego gospodarstwa rolnego nie należy do osób zamożnych. Tak bowiem należy postrzegać osobę utrzymującą się do facto z niewielkiej emerytury i do tego wypłacanej kwartalnie. Zgodzić należy się ze skarżącym, że środki jakie ma z tego tytułu wystarczają w zasadzie tylko na skromne życie. Okoliczność, że wykazane gospodarstwo rolne posiada potencjalnie określoną wartość sprzedażną lub podkładową nie zmienia tego spojrzenia. Trudno byłoby bowiem wymagać od skarżącego rozporządzeń tego rodzaju w celu zdobycia środków na opłacenie pełnomocnika z wyboru albowiem godziłoby to w podstawy egzystencji tego człowieka gdyż z zasad doświadczenia życiowego wynika, że osoby starsze i schorowane powinny dysponować jakimś zabezpieczeniem swojego bytu i zdrowia nawet gdy Państwo deklaruje powszechny dostęp do świadczeń zdrowotnych pozostaje bowiem cały szereg, rozlicznych wydatków nierefundowanych. Nie należy również przeceniać fikcyjnie przyjmowanych możliwości dochodowych skarżącego. Z zasad doświadczenia życiowego wynika, że osoba 82 letnia a więc w podeszłym wieku, po przebytym zawale, z chorobą wieńcową nie jest w stanie wypracować ryczałtowego dochodu z posiadanego gospodarstwa rolnego. Tak naprawdę nawet jeśli "gospodarzy" to bardziej przez sentyment i symbolicznie przywiązanie do "ojcowizny". Uwzględniając to wszystko udzielono więc skarżącemu pomocy o którym to prawie traktują przepisy oddziału 2 rozdziału III działu V ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ustanawiając na jego rzecz adwokata, którego wyznaczy właściwy organ samorządu zawodowego. Z przytoczonych względów orzeczono jak sentencji na podstawie art. 246 §1 pkt. 2 ppsa w związku z art. 245 §3 ppsa.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło