III SA/Kr 158/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tadeusz Wołek Sędziowie NSA Krystyna Kutzner (spr.) WSA Maria Zawadzka Protokolant Ewelina Knapczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 czerwca 2014 r. sprawy ze skargi B. K. na decyzję Rektora Uniwersytetu z dnia 21 listopada 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyjęcia na pierwszy rok stacjonarnych studiów trzeciego stopnia I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, II. zasądza od Rektora Uniwersytetu na rzecz skarżącego B. K. kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Rektor Uniwersytetu działając na podstawie: - art. 196 ust. 4 w zw. z art. 196 ust. 1 oraz art. 207 ust. 1 ustawy z 27 lipca 2005r. – Prawo o szkolnictwie wyższym (Dz.U.2012.572) ; - uchwał Senatu Uniwersytetu nr: [....] z dnia 29 kwietnia 2009r. [.....] z dnia 29 kwietnia 2009 r. i [.....] z dnia 28 listopada 2012 r. - zarządzeń Rektora Uniwersytetu nr: [....] z dnia 4 grudnia 2012 r., [....] z dnia 10 grudnia 2012 r.; - decyzji Rektora Uniwersytetu nr [....] z dnia 20 czerwca 2011 r. - zwanych dalej łącznie warunkami i trybem rekrutacji na studia; - art. 138 § 1 pkt. 1. ustawy z 14 czerwca 1960 roku - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U.2013.267) ; - § 138 ust. 5 Statutu Uniwersytetu z dnia [....] 2006 r. - decyzją z dnia 21 listopada 2013 r. nr [....] utrzymał w mocy decyzję Wydziałowej Komisji Rekrutacyjnej nr [...] o odmowie przyjęcia skarżącego B. K. na pierwszy rok stacjonarnych studiów trzeciego stopnia - dziedzina: nauki humanistyczne, dyscyplina: nauki o sztuce, nauki o zarządzaniu, bibliologia i informatologia, prowadzonych przez Wydział [....] Uniwersytetu. Powyższe rozstrzygnięcia zostały wydane w oparciu o następujący stan faktyczny ustalony przez organy : Wydziałowa Komisja Rekrutacyjna odmawiając skarżącemu przyjęcia na pierwszy rok studiów w uzasadnieniu swej decyzji stwierdziła , że skarżący uzyskał wynik kwalifikacyjny wynoszący 24,00 punkty , który nie odpowiada ustalonemu w toku postępowania rekrutacyjnego minimalnemu wynikowi kwalifikacji wymaganemu do przyjęcia na studia ; minimalny wynik wynosił 30 punktów . W odwołaniu od powyższej decyzji skarżący zarzucił naruszenie warunków i trybu rekrutacji na studia poprzez naruszenie punktu 2.3 kryteriów kwalifikacji dotyczących Wydziału [....] , opisanych w Załączniku nr 1 do Uchwały nr [.....] Senatu Uniwersytetu z dnia 28 listopada 2012r. Skutkiem tego naruszenia było nieuznanie w ogólnej liczbie punktów przyznanych w postępowaniu kwalifikacyjnym 7,20 punktu za publikację współautorską w języku angielskim , przyjętą do druku w czasopiśmie notowanym na liście MNiSW ( Zeszyty Naukowe Uniwersytetu w S. nr [....] , seria Administracja i Zarządzanie ( 26) 2013). Ponadto skarżący zarzucił niezgodność oceny przedstawionego projektu badawczego z wymogami zawartymi w Załączniku nr 1 do uchwały nr [....] Senatu Uniwersytetu z dnia 28 listopada 2012r. w pkt. 2 , ppkt. 2.2 w części dotyczącej Wydziału [....] w związku z niespełnieniem warunków wynikających z § 1 pkt.1 uchwały nr [....] Senatu Uniwersytetu z dnia 29 kwietnia 2009r. w sprawie ogólnych zasad postępowania rekrutacyjnego na pierwszy rok studiów trzeciego stopnia w roku akademickim 2010/2011 oraz na lata następne , a także § 3 Uchwały nr [....] Senatu Uniwersytetu z dnia 27 stycznia 2010r. w sprawie zasad organizacji wydziałowych komisji rekrutacyjnych na pierwszy rok jednolitych studiów magisterskich oraz studiów pierwszego , drugiego i trzeciego stopnia powołanych dla przeprowadzenia naboru na pierwszy rok studiów w roku akademickim 2010/2011 oraz w latach następnych. W ocenie skarżącego , skutkiem wskazanego naruszenia jest zmniejszenie liczby punktów za przedstawiony projekt badawczy. W uzasadnieniu odwołania skarżący podniósł , że użyty w Załączniku nr 1 do ww. uchwały nr [....] w pkt.2.3 zapis "publikacje" może oznaczać nie tylko publikacje ogłoszone drukiem , ale i publikacje , które zostały przyjęte przez wydawnictwo (spełniały wszystkie wymagania formalne i merytoryczne) i oczekują na wydanie. Ograniczenie w postępowaniu kwalifikacyjnym oceny publikacji wyłącznie do pozycji wydanych drukiem , zdaniem skarżącego , wymagało zdefiniowania pojęć lub doprecyzowania zapisów w aktach normujących. Skarżący wskazał na pkt.2.3 lit.a Załącznika nr 1 do Uchwały nr [....] dotyczącego naboru na Wydział [.....] , w którym zdefiniowano pojęcie "publikacje naukowe" w ten sposób , że dotyczy to wyłącznie publikacji naukowych ogłoszonych drukiem lub opublikowanych w zarejestrowanych periodykach internetowych posiadających własny numer ISSN. Zastrzeżenia takiego nie zawarto w procedurze naboru na Wydział [....]. Przy założeniu spójności ustanowionych przez Senat Uniwersytetu aktów normujących , w ocenie skarżącego , możliwe było przedstawienie do oceny również publikacji przyjętych do druku , a nie tylko opublikowanych . Odnośnie oceny przedstawionego projektu badawczego skarżący stwierdził , że ocena ta powinna być prowadzona w sposób obiektywny i nie warunkowany wynikiem uzyskanym na innych etapach postępowania. Istotne znaczenie ma tu wybór komisji , zgodny z § 1 pkt.1 Uchwały nr [....] Senatu Uniwersytetu z dnia 29 kwietnia 2009r. oraz z § 3 Uchwały nr [...] Senatu Uniwersytetu z dnia 27 stycznia 2010r. Skarżący zarzucił , że w prowadzonym postępowaniu rekrutacyjnym do składu Komisji Rekrutacyjnej Wydziału [....] powołano trzech pracowników naukowych spełniających wymóg posiadania tytułu naukowego lub stopnia naukowego doktora habilitowanego , zamiast – zgodnie z ww. przepisami - co najmniej pięciu samodzielnych pracowników naukowych. Ponadto i niezależnie od powyższego , skarżący zarzucił , że powołanie jednego zespołu prowadzącego rozmowy kwalifikacyjne i oceny projektów – wspólnego dla kandydatów z dyscypliny nauki o zarządzaniu oraz bibliologii i informatologii – mogło doprowadzić do sytuacji , w której członkowie zespołu zmuszeni byli oceniać projekt badawczy z dyscypliny naukowej nie będącej w ich specjalizacji. Zgodnie z § 3 Uchwały nr [....] Senatu Uniwersytetu z dnia 27 stycznia 2010r , zespół taki powinien być powołany odrębnie dla każdej z dyscyplin naukowych. W ocenie skarżącego , powyższe naruszenie § 3 Uchwały nr [....] powinno skutkować ponowną weryfikacją złożonego projektu badawczego. Rektor Uniwersytetu utrzymując w mocy zaskarżoną decyzję stwierdził , że Uniwersytet określił warunki i tryb rekrutacji na studia doktoranckie w uchwale Senatu Uniwersytetu nr [....] z dnia 28 listopada 2012 r. , której przepisy stanowią podstawę przyjęć na pierwszy rok studiów i na podstawie których Wydziałowa Komisja Rekrutacyjna przeprowadziła postępowanie rekrutacyjne. Wydziałowa Komisja Rekrutacyjna w toku postępowania ustaliła skarżącemu wynik kwalifikacji wynoszący 24,00 punktów , co dało ostatecznie 50 miejsce na liście rankingowej. Limit przyjęć w tym naborze wynosił 50 osób , a ostatnia przyjęta na te studia osoba znalazła się na 46 miejscu listy rankingowej. Rektor Uniwersytetu stwierdził , że jako organ odwoławczy szczegółowo przeanalizował dokumentację dotyczącą przebiegu postępowania kwalifikacyjnego i ustalił, że postępowanie rekrutacyjne zostało przeprowadzone zgodnie z warunkami i trybem rekrutacji na studia , a decyzja organu pierwszej instancji odmawiająca przyjęcia skarżącego na studia była uzasadniona. Na powyższą decyzję wpłynęła skarga do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, w której skarżący zarzucił, naruszenie prawa mające istotny wpływ na wynik sprawy, a to: - art. 107 § 1 i 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego w związku z art. 207 i art. 196 ust. 4 ww. ustawy - Prawo o szkolnictwie wyższym , poprzez brak odniesienia się do zarzutów odwołania dotyczących warunków i trybu rekrutacji na studia; - § 1 ust. 1 Uchwały nr [....] Senatu Uniwersytetu z dnia 29 kwietnia 2009 roku w sprawie ogólnych zasad postępowania rekrutacyjnego na pierwszy rok studiów trzeciego stopnia w roku akademickim 2010/2011 oraz na lata następne , poprzez powołanie składu Wydziałowej Komisji Rekrutacyjnej w sposób niezgodny z § 1 pkt. 1 tej Uchwały - brak wymaganej liczby członków posiadających stopień naukowy doktora habilitowanego lub tytuł naukowy; - § 1 pkt. 1 Uchwały nr [....] Senatu Uniwersytetu z dnia 28 listopada 2012 r. w sprawie ustalenia szczegółowych warunków i trybu naboru na pierwszy rok studiów trzeciego stopnia, w tym limitów przyjęć w roku akademickim 2013/2014 w związku z pkt. 2.2 Załącznika nr 1 do Uchwały nr [....], poprzez wykroczenie poza kryteria wskazane w pkt. 2.2; - § 1 pkt. 1 Uchwały nr [....] w związku z pkt. 2.3 Załącznika nr 1 do tej Uchwały , poprzez błędne przyjęcie, że wymóg dotyczący publikacji nie pozwala uwzględnić publikacji przyjętych do druku. Wskazując na powyższe skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Wydziałowej Komisji Rekrutacyjnej. Skarżący podniósł, że zgodnie z art. 207 ust. 1 ustawy – Prawo o szkolnictwie wyższym , do decyzji, o których mowa w art. 169 ust. 10 i 11 oraz art. 196 ust. 3, decyzji podjętych przez organy uczelni, kierownika studiów doktoranckich lub dyrektora jednostki naukowej w indywidualnych sprawach studentów i doktorantów, a także w sprawach nadzoru nad działalnością uczelnianych organizacji studenckich oraz samorządu studenckiego i doktoranckiego, stosuje się odpowiednio przepisy ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz przepisy o zaskarżaniu decyzji do sądu administracyjnego. Decyzje organów uczelni nie muszą spełniać tak surowych kryteriów , jak decyzja organu administracji publicznej, to jednak skoro zostały poddane kontroli pod względem zgodności z prawem prowadzonej przez sąd administracyjny, muszą spełniać przynajmniej podstawowe wymogi umożliwiające przeprowadzenie tej kontroli. Zdaniem skarżącego zaskarżona decyzja nie spełnia wymogów określonych w art. 107 § 1 i 3 kpa , co tym samym uniemożliwia kontrolę zawartego w niej rozstrzygnięcia, w szczególności nie odnosi się do zarzutów odwołania, opartych na treści art. 196 ust. 3 ustawy – Prawo o szkolnictwie wyższym , a więc dotyczących wyłącznie naruszeń warunków i trybu rekrutacji na studia doktoranckie. W odwołaniu zostały podniesione szczegółowe zarzuty odnoszące się po pierwsze - do niewłaściwej interpretacji pojęcia "publikacje", a po drugie - do niewłaściwego składu Wydziałowej Komisji Rekrutacyjnej .Wykazane naruszenia , zdaniem skarżącego , skutkowały wadliwą oceną projektu badawczego. W związku z powyższym stwierdzenie przez organ odwoławczy w zaskarżonej decyzji, że postępowanie rekrutacyjne zostało przeprowadzone zgodnie z warunkami i trybem rekrutacji na studia , bez odniesienia się do konkretnych zarzutów odwołania , powoduje , że motywy podjętego rozstrzygnięcia nie są znane i nie ma możliwości oceny zasadności przesłanek , którymi kierował się organ. Wątpliwości budzi też stwierdzenie , że organ szczegółowo przeanalizował dokumentację dotyczącą przebiegu postępowania kwalifikacyjnego , gdyż wyniki tej analizy nie zostały przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji , w którym organ winien również odnieść się do zarzutów odwołania. Skarżący podniósł , że przedmiotem tych zarzutów były kwestie formalne i naruszenia w tym zakresie skutkowały zaniżeniem liczby otrzymanych przez niego punktów. W ocenie skarżącego , sposób uzasadnienia zaskarżonej decyzji świadczy o wadliwości podjętego rozstrzygnięcia , a brak odniesienia się do argumentów skarżącego , uniemożliwia kontrolę sądową takiego orzeczenia. W dalszej części skargi zostały powtórzone zarzuty zawarte w odwołaniu od decyzji pierwszoinstancyjnej dotyczące niewłaściwego składu komisji rekrutacyjnej , wadliwej oceny przedstawionego projektu badawczego oraz nie uwzględnienia w dodatkowych kryteriach punktacji publikacji w języku angielskim , której współautorem był skarżący i która została przyjęta do druku , chociaż nie była opublikowana. W odpowiedzi na skargę Rektor Uniwersytetu wniósł o jej oddalenie i podtrzymał w całości swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie stwierdzając , że zarzuty skargi należy uznać za bezpodstawne , a za słuszne należy uznać uzasadnienie zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył , co następuje : Stosownie do art.1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U.2002.1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem . Oznacza to , że przedmiotem kontroli Sądu jest zgodność zaskarżonej decyzji z przepisami prawa materialnego , które mają zastosowanie w sprawie oraz z przepisami prawa procesowego , regulującymi tryb jej wydania . Na podstawie art.134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U.2012..270) Sąd przy rozstrzyganiu sprawy nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Mając na uwadze wskazane powyżej kryterium legalności , Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdza , że skarga zasługuje na uwzględnienie . Przepisy ww. ustawy – Prawo o szkolnictwie wyższym wraz ze statutem i warunkami i trybem rekrutacji na studia normują z jednej strony prawa i obowiązki i osób ubiegających się na studia i studentów , a z drugiej strony – prawa i obowiązki organów uczelni. W ocenie legalności zaskarżonej decyzji i prawidłowości przeprowadzonego postepowania wyjaśniającego w niniejszej sprawie ma zastosowanie art.207 ust.1 ww. ustawy , który to przepis został powyżej przytoczony . Z treści art.207 ust.1 tej ustawy wynika , że do decyzji podjętych przez organy uczelni stosuje się odpowiednio przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego . Sąd podziela stanowisko skarżącego , że odpowiednie stosowanie powyższych przepisów zapewnia minimum procedury , niezbędnej dla załatwienia sprawy i zachowania uprawnień strony , przy uwzględnieniu specyfiki szkoły wyższej i przyjętych w niej zasad . Stanowisko to jest zgodne z utrwalonym orzecznictwem i doktryną ( wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 8 listopada 2000 r. , sygn.akt SK 19/99 , OTK nr 7, poz.258). Oznacza to , że organy uczelni winny poczynić ustalenia , które mają potwierdzenie w zebranym materiale dowodowym , a w uzasadnieniu decyzji przedstawić swoje stanowisko i przede wszystkim ustosunkować się do zarzutów odwołania. W rozpatrywanej sprawie zaskarżona decyzja Rektora Uniwersytetu nie spełnia powyższych kryteriów , a twierdzenie , że decyzja o odmowie przyjęcia skarżącego na studia jest zasadna , nie znajduje potwierdzenia w dostępnym materiale dowodowym sprawy. Podstawę odwołania skarżącego stanowiły konkretne zarzuty dotyczące naruszenia warunków i trybu rekrutacji na studia doktoranckie , ze wskazaniem rodzaju naruszenia i przepisu , który został naruszony. Do zarzutów tych organ w ogóle się nie odniósł , a stwierdzenie , że " organ odwoławczy szczegółowo przeanalizował dokumentację dotyczącą przebiegu postępowania kwalifikacyjnego i ustalił , że postepowanie rekrutacyjne zostało przeprowadzone zgodnie z warunkami i trybem rekrutacji na studia" jest w sprzeczności z materiałem dowodowym sprawy. Skarżący zakwestionował niewłaściwy skład Wydziałowej Komisji Rekrutacyjnej zarzucając , że zgodnie uchwałą Rady Wydziału ( której brak w aktach) , Wydziałowa Komisja Rekrutacyjna dla studiów trzeciego stopnia , powinna składać się z co najmniej pięciu pracowników wydziału posiadających tytuł naukowy lub stopień naukowy doktora habilitowanego. Tymczasem , jak wynika z Protokołu nr [....] z posiedzenia przeprowadzonego w celu podjęcia decyzji w sprawie kandydatów ubiegających się o przyjęcie na pierwszy rok studiów stacjonarnych trzeciego stopnia dziedzina : nauki humanistyczne , dyscyplina : nauki o sztuce , nauki o zarządzaniu , bibliologia i informatologia , decyzja w sprawie przyjęcia na studia została podjęta przez Komisje w składzie : prof.dr hab.A. P. , prof. dr hab. E. O. , dr hab. R. S. , którzy spełniali powyższe kryteria oraz dr M. Z. i mgr K. J. , który tych kryteriów nie spełniali. Zasadność zarzutu skarżącego w zakresie niewłaściwego składu Wydziałowej Komisji Rekrutacyjnej potwierdza znajdujący się w aktach sprawy dokument podpisany z upoważnienia Dziekana przez Prodziekana ds. dydaktyki Wydziału [....] Uniwersytetu – dr hab. M. P. , w którym przypomniana się , że w skład WKR dla studiów stopnia trzeciego powinno wchodzić co najmniej pięciu pracowników posiadających tytuł naukowy lub stopień naukowy doktora habilitowanego. Organ odwoławczy nie rozważył , czy i jakie skutki wywołuje decyzja podjęta przez organ w niewłaściwym składzie. Już ta okoliczność jest wystarczającą do wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonej decyzji . Niezależnie od powyższego organ odwoławczy nie odniósł się do zarzutu dokonania oceny projektu badawczego nie zgodne z pkt.22. załącznika nr 1 do Uchwały nr [....] Senatu Uniwersytetu z dnia 28 listopada 2012r. Skarżący zakwestionował ocenę w zakresie wymogu przedstawienia na etapie składania projektu badawczego , wskazania metod , które zostaną wykorzystane przy realizacji projektu , mimo iż wymóg ten nie wynikał z warunków oceny projektu określonych w ww. załączniku. Kolejny zarzut , do którego organ odwoławczy się nie odniósł , to okoliczność , czy publikacja złożona do druku , lecz nie ogłoszona drukiem i nie opublikowana podlegała punktacji objętej pkt.2.3. załącznika nr 1 do uchwały nr [...] . Organ nie wyjaśnił , dlaczego w tej samej uchwale różnicuje kryteria kwalifikacji publikacji , w zależności od tego , czy zostały opublikowane , czy też nie zostały opublikowane ; czy ograniczenie punktacji tylko do publikacji opublikowanych , jak zostało to określone w pkt.2.3 dodatkowych kryteriów dotyczących Wydziału [....], pozwalało na przyjęcie i ocenę , a tym samym na uzyskanie dodatkowych punktów , za publikacje przyjęte do druku , lecz nie opublikowane , przedłożone w postępowaniu rekrutacyjnym na Wydziale [....] , skoro w warunkach naboru na tym Wydziale nie wprowadzono ograniczenia, jak na Wydziale [....]. Reasumując należy stwierdzić , że zarzuty odwołania dotyczyły naruszenia warunków i trybu rekrutacji , które organ odwoławczy zobligowany był przeanalizować , dokonać ustaleń w tym zakresie i przedstawić w uzasadnieniu wydanej decyzji. Brak uzasadnienia zawierającego konkretne ustalenia uzasadniające odmowę przyjęcia skarżącego na studia doktoranckie stanowi uchybienie procesowe uniemożliwiające ocenę zgodności z prawem zaskarżonej decyzji. Powoływane przez organy okoliczność uzyskania mniejszej od wymaganej ilości punktów na liście rankingowej , wobec zgłoszonych zarzutów dotyczących wadliwej punktacji , nie może stanowić podstawy tej odmowy bez szczegółowego i jednoznacznego odniesienia się do przedmiotowych zarzutów. Z akt sprawy nie wynika , by organ odwoławczy przeprowadził stosowne postępowanie odwoławcze . Istota dwuinstancyjności polega nie tylko na wydaniu dwóch decyzji w sprawie przez organy dwóch instancji , ale przede wszystkim na przeprowadzeniu dwóch postępowań . Powyższe okoliczności dają podstawę do stwierdzenia , że orzekające w sprawie organy obu instancji dopuściły się naruszenia przepisów postępowania administracyjnego tj. art.107 § 3 , art.9 , art.11 i art.15 Kodeksu postępowania administracyjnego. Stosownie do art.153 ww. ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi , ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ , którego działanie było przedmiotem zaskarżenia. W związku z powyższym organy rozpoznając ponownie sprawę zobowiązane są do uwzględnienia oceny prawnej zawartej w niniejszym uzasadnieniu wyroku. Uznając , że zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji zostały wydane z naruszeniem przepisów prawa procesowego w zakresie wyżej opisanym , które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy , Sąd działając na podstawie art.145 § 1 pkt.1 c tej ustawy orzekł jak w sentencji. O kosztach orzeczono na podstawie art.200 i art.205 ww. ustawy. Stosownie do tych przepisów w razie uwzględnienia skargi przez sąd pierwszej instancji przysługuje skarżącemu od organu , który wydał zaskarżoną decyzje , zwrot kosztów niezbędnych do celowego dochodzenia praw.