III SA/Kr 158/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący WSA Halina Jakubiec (spr.) Sędziowie WSA Hanna Knysiak- Molczyk WSA Barbara Pasternak Protokolant Starszy referent Ewelina Kalita po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 maja 2015 r. sprawy ze skarg A. P. na postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 27 listopada 2014 r. nr [...] oraz z dnia 27 listopada 2014 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania skargi oddala. Starosta pismem z dnia 28 stycznia 2014 r. wszczął w stosunku do A. P. z urzędu postępowanie w sprawie wydania decyzji o ustaleniu miesięcznej opłaty za pobyt dziecka P. P. w pieczy zastępczej. Zawiadomienie zostało wysłane na adres strony: C, K 12, W. Przesyłka wróciła do organu z adnotacją o niepodjęciu w terminie i podwójnym awizowaniu w dniach 31 stycznia 2014 r i 10 lutego 2014 r. Zawierała też informację, że przesyłkę pozostawiono w Urzędzie Pocztowym na okres 14 dni, a zawiadomienie o możliwości odebrania przesyłki umieszczono w oddawczej skrzynce pocztowej adresata. Starosta wydał w dniu [...] 2014 r. decyzje: - Nr [...] o ustaleniu A. P. wysokości opłaty za pobyt dziecka P. P. w pieczy zastępczej w wysokości za okres od 17 grudnia 2013 roku do 31 stycznia 2014 roku w wysokości 7.739,90 złotych, od 1 lutego 2014 roku w wysokości po 4.000 złotych miesięcznie oraz o zobowiązaniu A. P. do solidarnej wraz z biologicznym ojcem dziecka A. P. wpłaty należności za okres od miesiąca grudnia 2013 roku do sierpnia 2014 roku w łącznej wysokości 35.739,90 złotych w terminie do 30 dni od dnia otrzymania decyzji a ponadto do dokonywania bieżących wpłat począwszy od miesiąca września 2014 roku do 10-ego dnia następnego miesiąca za miesiąc poprzedni; - Nr [...] o umorzeniu A. P. w części 60% należności z tytułu opłat za pobyt dziecka P. P. w pieczy zastępczej za okres od 17 grudnia 2013 roku do 31 stycznia 2014 roku kwotę 4.643,94 złotych, a od 1 lutego do 31 sierpnia 2014 roku kwotę w wysokości 11.200 złotych. Jednocześnie zobowiązano A. P. do zapłaty nieumorzonej należności za okres od 17 grudnia 2013 roku do 31 sierpnia 2014 roku w łącznej wysokości 14.295,96 złotych w terminie do 30 dni od dnia otrzymania decyzji oraz zobowiązano do dokonywania bieżących wpłat począwszy od miesiąca września 2014 roku do 10-ego dnia następnego miesiąca za miesiąc poprzedni. Przesyłka zawierające ww. decyzje skierowana na adres C,G 12, W wróciła do organu z adnotacją, iż adresat (A. P.) nie podjęła w terminie przesyłki awizowanej w dniach 8 i 23 września 2014 r. Przesyłka zawierała informację o tym, że przesyłkę pozostawiono w Urzędzie Pocztowym na okres 14 dni, a zawiadomienie o możliwości odebrania przesyłki umieszczono w oddawczej skrzynce pocztowej adresata. W dniu 15 października 2015 r. A. P. wniosła do Samorządowego Kolegium Odwoławczego odwołania od ww. decyzji wraz z wnioskami o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. W uzasadnieniu przedstawiła argumenty, które w ocenie skarżącej świadczą, że uchybienie terminu do wniesienia odwołań nastąpiło bez jej winy, ponieważ zaskarżone decyzje nie zostały jej nigdy doręczone. O treści decyzji dowiedziała się w dniu 9 października 2014 r., gdy została wezwana przez pracownika Powiatowego Centrum Pomocy Rodzinie do stawiennictwa. Podniosła też, że decyzje zostały wysłane na nieaktualny adres zamieszkania. W ostatnim tygodniu sierpnia 2014 roku zmieniła adres zamieszkania na J, K 8, T, tym niemniej w poprzednim miejscu zamieszkania sprawdzała raz w tygodniu skrzynkę pocztową, ale jej zdaniem w skrzynce nie znalazła żadnego awizo. Nadmieniła też, że nie zdążyła poinformować organu administracji o zmianie miejsca zamieszkania, bowiem w okresie od 9 września 2014 r do dnia 20 września 2014 r była poza granicami Polski w związku z wyjazdem służbowym. Samorządowe Kolegium Odwoławcze postanowieniami z dnia 27 listopada 2014 r. Nr [...] i [...] odmówiło przywrócenia terminu do wniesienia odwołań od ww. decyzji, powołując się na przepis art. 59 § 1 i 58 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2013 r., poz. 267 ze zm.- dalej Kpa ) W uzasadnieniu tych orzeczeń Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie uznając, że A. P. uchybiła terminom do wniesienia odwołań od decyzji z dnia [...] 2014 r. przyjęło, że decyzje zostały doręczone w dniu 22 września 2014 roku (14 dni od dnia następnego po otrzymaniu pierwszego awizo), a odwołania wniesiono dopiero w dniu 15 października 2014 roku. Uznano, że A. P. nie uprawdopodobniła braku zawinienia uchybienia terminowi do wniesienia środków zaskarżenia, o czym świadczy upływ dostatecznej ilości czasu do wniesienia środka zaskarżenia, oraz brak poinformowania organu o zmianie miejsca zamieszkania. Ponadto organ uznał, że przebywanie w delegacji służbowej nie stanowi usprawiedliwienia niemożności podjęcia działań mających na celu wniesienia środka zaskarżenia w ustawowo przewidzianym terminie, skoro skutek doręczenia nastąpił dopiero z dniem 22 września 2014 roku, a termin do wniesienia odwołania upłynął z dniem 6 października 2014 roku. Delegacja natomiast odbyła się w okresie od 9 września 2014 roku do dnia 20 września 2014 roku. A. P. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie na ww. postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego zarzucając naruszenie przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie: - art. 7, 77 § 1, 80 i art. 44 § 4 Kpa poprzez niewyczerpujące zebranie i rozpatrzenie całego materiału dowodowego i niepodjęcie wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy, co skutkowało błędnym przyjęciem, że decyzje Starosty zostały doręczone w dniu 22 września 2014 roku. - art. 7,77 § 1, 80 Kpa z powodu dowolnej oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego, co wpłynęło na ustalenie o uchybieniu terminowi do złożenia odwołania, które nie miało charakteru niezawinionego. - art. 41 § 1 Kpa poprzez błędne przyjęcie, iż skarżący nie dopełnili obowiązku poinformowania organu o zmianie adresu zamieszkania mimo, że obowiązek ten nie zaktualizował się w chwili wydawania decyzji, a dopiero w momencie dowiedzenia się przez skarżącą o toczącym się postępowaniu. - przepis art. 107 § 3 Kpa w zw. z art. 126 Kpa, które miało polegać na sporządzeniu uzasadnień postanowień niezgodnie z wymogami wynikającymi z tych przepisów poprzez niewskazanie na podstawie jakich dowodów organ przyjął, że decyzje zostały doręczone ze skutkiem na dzień 22 września 2014 roku. W oparciu o te zarzuty skarżąca wniosła o uwzględnienie skarg i uchylenie zaskarżonych postanowień. W treści skarg A. P. wskazała, że dla stwierdzenia skuteczności doręczenia pisma w trybie przepisu art. 44 § 4 Kpa konieczne jest udokumentowanie ścisłego dokonania wszystkich ustanowionych w tym przepisie czynności doręczyciela. Uchybienie w tym zakresie decyduje o braku skutecznego doręczenia. Zdaniem skarżącej organ nie powinien poprzestać na lakonicznym stwierdzeniu, że decyzje zostały doręczone w dniu 22 września 2014 r., ale powinien odnieść się do spełnienia przesłanek doręczenia zastępczego. Powinien powołać w treści uzasadnienia dowody wskazujące na to, że doręczyciel zawiadomił stronę o fakcie nadejścia przesyłki oraz, że pozostawił ją w oddawczym urzędzie pocztowym na określony czas. W niniejszych sprawach organ natomiast ograniczył się do wskazania, że doręczenie miało miejsce z zastosowaniem podwójnego awiza. Według skarżącej organ nie odniósł się do twierdzeń wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, które w ocenie skarżącej miało obalić domniemanie doręczenia zastępczego, ani nie ustosunkował się do okoliczności zmiany adresu zamieszkania skarżącej. Skarżąca w dalszej części skargi stwierdziła, że dochowała należytej staranności, jednak pomimo tego nie była w stanie dochować terminu do wniesienia odwołań. Mianowicie mimo zmiany adresu sprawdzała skrzynkę pocztową w poprzednim miejscu zamieszkania i nie pozostawała w zwłoce z obowiązkiem meldunkowym. Wyjazd służbowy również uniemożliwił jej ewentualne działania we wniesieniu środków zaskarżenia. Ustosunkowując się do kwestii zarzutu organu o niepoinformowaniu o zmianie miejsca zamieszkania skarżąca wskazała, że obowiązek ten przewidziany w przepisie art. 41 § 2 Kpa powstaje od daty zawiadomienia strony o wszczęciu postępowania administracyjnego i dotyczy tego konkretnego postępowania administracyjnego, przy jednoczesnym obowiązku organu do pouczenia strony o skutkach niedopełnienia tego obowiązku. Obowiązek zgłoszenia zmiany adresu dotyczy zatem jedynie miejsca zamieszkania w trakcie trwania postepowania. Tym samym organ nie może powoływać się na obowiązek poinformowania o zmianie miejsca zamieszkania przez stronę, jeżeli adres zamieszkania zmienił się przed datą wszczęcia postępowania, nawet, jeżeli jest to pierwsze postępowanie w sprawie. Skarżąca w pierwszym piśmie w sprawie (odwołaniu i wniosku o przywrócenie terminu) wskazała nowy adres zamieszkania, a tym samym spełniła przewidziany w art. 41 § 1 Kpa obowiązek. W przypadku wszczęcia postępowania z urzędu obowiązkiem organu jest ustalenie prawidłowego adresu strony. Przyjmując, że organ istotnie posłużył się aktualnym adresem zameldowania skarżącej, w dniu wszczęcia postępowania, mimo wszystko brak było zdaniem skarżącej podstaw do przyjęcia, że to niezawiadomiene przez skarżącą o zmianie adresu "przyczyniło się" do uchybienia terminowi do złożenia odwołania. Co więcej, zdaniem skarżącej stwierdzenie organu, że brak zawiadomienia o zmianie miejsca zamieszkania stanowi okoliczność potwierdzająca zawinienie w uchybieniu terminu stanowi nadużycie prawa. Uzasadniając zarzut wadliwego sporządzenia uzasadnienia zaskarżonych postanowień, skarżąca wskazała w szczególności na nieustosunkowanie się organu do wszystkich podniesionych przez nią we wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania okoliczności sprawy. Na koniec podniosła, że kwestią najistotniejszą w sprawie jest ustalenie prawidłowości i skuteczności doręczenia kwestionowanych decyzji administracyjnych. W odpowiedzi na skargi organ podtrzymał stanowisko w sprawie, wnosząc o ich oddalenie. Rozpatrując skargę Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Kontrola sądu administracyjnego, zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) i art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 - dalej zwanej "p.p.s.a.") polega na badaniu zgodności z prawem zaskarżonych decyzji administracyjnych. Kontrola ta sprowadza się do zbadania, czy w toku rozpoznania sprawy organy administracji publicznej nie naruszyły prawa materialnego, procesowego czy ustrojowego w stopniu istotnie wpływającym na wynik sprawy. W przypadku stwierdzenia takiego naruszenia sąd uchyla zaskarżoną decyzję bądź stwierdza jej nieważność albo wydanie z naruszeniem prawa (art. 145 § 1 p.p.s.a.) Zgodnie natomiast z art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, natomiast w myśl art. 135 p.p.s.a. sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia. W tak określonym zakresie kognicji Sąd uznał, że wniesiona skarga nie podlega uwzględnieniu. Na wstępie zauważyć należy, że postępowanie w sprawie wydania decyzji o ustaleniu miesięcznej opłaty za pobyt dziecka P. P. w pieczy zastępczej zostało wszczęte w dniu 28 stycznia 2014r., a zawiadomienie o tym doręczone w trybie w trybie art. 44 Kpa. W dniu 14.03.2014r. A. P. złożyła do Dyrektora Centrum Pomocy Rodzinie wniosek o odstąpienie od ustalenia opłaty za pobyt dziecka P. P. w pieczy zastępczej, wskazując adres C , G 12, co świadczy jednoznacznie o tym, że skarżąca wiedziała o toczącym się w tej sprawie postepowaniu i poprzez fakt złożenia tego wniosku, a także oświadczenia dołączonego do niego, brała czynny udział w tym postepowaniu. Z tego powodu nie mogą odnieść zamierzonego skutku zarzuty dotyczące wysłania decyzji na nieaktualny adres. W aktach administracyjnych znajdują się dwukrotnie awizowane i zwrócone, jako nie podjęte w terminie przesyłki zawierające decyzje, co uprawniało organ do przyjęcia, że zostały doręczone w trybie art. 44 Kpa. Nie można też przyjąć, że służbowy wyjazd w okresie 9 do 20.09. 2014r. uniemożliwił skarżącej złożenie odwołania od decyzji z dnia [...] 2014 r, które zostały awizowane w dniu 8.09. oraz 23.09.2014r..Nie jest też rzeczą organu prowadzenie ustaleń faktycznych związanych ze sposobem i skutecznością doręczenia, skoro z dokumentów znajdujących się w aktach jednoznacznie wynika, że spełnione zostały przesłanki z art. 44 Kpa, a twierdzenia strony dotyczące braku awiza są gołosłowne. Należy mieć na uwadze, że instytucja przywrócenia terminu do złożenia środka odwoławczego jest wyjątkowa w stosunku do zasady trwałości decyzji wyrażonej w art. 16 § 1 Kpa, dlatego jej zastosowanie nie może mieć charakteru swobodnego, a przesłanki i ich spełnienie traktowane być powinny w sposób ścisły i restryktywny. Mając powyższe na uwadze Sąd uznał, że skarga nie może być uwzględniona, dlatego orzekł jak w sentencji wyroku , na podstawie art. 151 p.p.s.a.