III SA/Kr 1582/12

PostanowienieWSA w Krakowie2012-11-16

Skład orzekający: Referendarz Sądowy Grzegorz Karcz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy oświadczenie strony o stanie majątkowym i dochodach jest wystarczające do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, czy też sąd powinien wezwać do złożenia dodatkowych oświadczeń i przedłożenia dokumentów źródłowych?
Ratio decidendi
Oświadczenie strony o stanie majątkowym i dochodach, uzupełnione treścią okazanych dokumentów źródłowych oraz informacji znanych sądowi z akt administracyjnych, jest wystarczające do oceny aktualnych możliwości płatniczych strony, jeśli pozwala sądowi na zorientowanie się w sytuacji strony i nie wzbudza istotnych wątpliwości. W przypadku osoby ubogiej, z problemami zdrowotnymi, bez pracy i majątku, utrzymującej się z niskich świadczeń, sąd może przyznać prawo pomocy bez konieczności dalszych czynności.
Stan faktyczny
Skarżąca J. J. złożyła wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie dotyczącej postanowienia Wojewody o uchybieniu terminu do wniesienia odwołania. Skarżąca oświadczyła, że utrzymuje się z zasiłków celowego i okresowego, nie posiada majątku, a jej sytuacja zdrowotna jest trudna. Sąd, znając z akt administracyjnych trudne relacje rodzinne skarżącej z mężem i córką oraz jej problemy zdrowotne, uznał jej oświadczenie za wystarczające do przyznania prawa pomocy.
Rozstrzygnięcie
I. Zwolniono skarżącą od kosztów sądowych. II. Ustanowiono dla skarżącej adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie – Grzegorz Karcz po rozpoznaniu w dniu 16 listopada 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. J. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi J. J. na postanowienie Wojewody z dnia 6 września 2012 r., nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania postanawia: I. zwolnić skarżąca od kosztów sądowych, II. ustanowić dla skarżącej adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka. Skarżąca w złożonym na urzędowym formularzu "PPF" wniosku o przyznanie prawa pomocy domagała się zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. Oświadczyła, że nie zatrudnia i nie pozostaje w innym stosunku prawnym z jakimkolwiek kwalifikowanym pełnomocnikiem. W rubryce "Stan rodzinny" wpisała męża i córkę. Określając swój majątek uwidoczniła, że nie posiada nieruchomości, zasobów pieniężnych ani przedmiotów wartościowych. Podniosła, że nie ma wiedzy o stanie majątkowym męża i córki. Swoje miesięczne dochody oszacowała na 120 zł zasiłku celowego i 238,50 zł zasiłku okresowego. Twierdzi, że nie posiada wiedzy na temat zarobków męża o córki. Uzasadniając swoje starania zaakcentowała, że nie jest w stanie uiścić kosztów postępowania. Powiada, że nie pracuje a ze względu na obecny stan zdrowia jest pod stała opieką lekarza psychiatry. Wyjaśniła, że utrzymuje się z zasiłków okresowych i celowych przyznawanych jej przez Miejsko Gminny Ośrodek Pomocy Społecznej. Do wniosku dołączyła kopię decyzji przyznającej jej zasiłek okresowy w kwocie po 238,50 zł za m-c sierpień i wrzesień 2012 r., oraz kopię decyzji o przyznaniu jej zasiłku celowego w kwocie 120 zł. W oparciu o przedstawione przez organ wraz ze skargą akta administracyjne okolicznościami znanymi z urzędu pozostaje, iż skrząca od kilku lat nie ma kontaktu z mieszkającymi razem mężem i córką . Swego czasu założyła sprawę o znęcanie się fizyczne i psychiczne lecz postępowanie to zostało umorzone. Mąż skarżącej pracuje dorywczo (vide: k. 10, 23, 37 akt admin.). Skarżąca cierpi na zaburzenia depresyjno-lękowe i zaburzenia osobowości, głuchotę ucha prawego oraz astygmatyzm (k. 62). Korzysta z poradni chirurgicznej (k. 65) i laryngologicznej (k. 64). W lutym ubiegłego roku była przez kilka dni hospitalizowana (k. 63). Mając na uwadze powyższe zważyć należało co następuje: Stosownie do art. 252 ppsa w związku z art. 246 §1 pkt. 1 osoba fizyczna może domagać się przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym o ile – poza samym wnioskiem (art. 243 ppsa) - złoży również oświadczenie którym wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Oświadczenie to zgodnie z wolą ustawodawcy ma być "dokładne" (art. 252 ppsa) przy czym owa dokładność stopniowana jest przekonaniem sądu i referendarza, że strona podnoszone przez siebie okoliczności "wykazała". Zgodnie natomiast z art. 255 ppsa jeżeli oświadczenie strony okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych względnie wzbudzi wątpliwości można zażądać od strony dodatkowych oświadczeń oraz przedłożenia dokumentów źródłowych. Zestawienie tych przepisów pozwala dojrzeć przyjętą przez ustawodawcę konstrukcję prawną, która opiera się na założeniu, że jeżeli oświadczenie strony pozwala na zorientowanie się w sytuacji strony i nie wzbudza jakichś istotnych wątpliwości to tym samym nie ma obowiązku wzywania strony o składanie dodatkowych oświadczeń i przedkładanie dokumentów źródłowych. Konkludując należy stwierdzić, że jeżeli na podstawie przyjętego oświadczenia sąd dojdzie do przekonania, że ma do czynienia z osobą "biedną" w potocznym tego słowa znaczeniu lub jeśli stwierdzi, że wymagane koszty postępowania pozostają w takiej dysproporcji z deklarowanym przez nią stanem majątkowym, że strony nie będzie stać na ich poniesienia to może wydać rozstrzygniecie bez konieczności prowadzenia dalszych czynności. W realiach niniejszej sprawy skarżąca złożyła oświadczenie o jakim mowa w art. 252 ppsa wskazując na swój stan rodzinny, posiadany majątek, wysokość i źródło dochodów. Oświadczenie to uzupełnione treścią okazanych dokumentów źródłowych oraz zalegających w pomocniczych aktach administracyjnych jest wystarczające do oceny aktualnych możliwości płatniczych strony. Te nie rysują się specjalnie. Skarżąca należy bowiem do osób biednych w potocznym tego słowa znaczeniu gdyż tak wypada postrzegać osobę mającą problemy zdrowotne, bez pracy i jakiegokolwiek majątku, utrzymującą się z niskich świadczeń przyznawanych przez ośrodek pomocy społecznej. Z zasad doświadczenia życiowego wynika, że przy obecnym poziomie cen oraz usług, środki jakimi dysponuje skarżaca nie za bardzo wystarczają nawet na opędzenie podstawowych potrzeb życiowych. Na pomoc męża z uwagi na skomplikowane relacje osobiste i przeciwstawne interesy procesowe skarżąca nie bardzo może liczyć ujmując rzecz realnie. Biorąc to wszystko pod uwagę udzielono więc skarżącej wnioskowanej pomocy o którym to prawie traktują przepisy oddziału 2 rozdziału III działu V ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekając jak w sentencji na podstawie art. 245 §2, art. 246 §1 pkt. 1 w zw. z art. 258 §1 i 2 pkt. 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło