III SA/Kr 1582/16

Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie – Grzegorz Karcz po rozpoznaniu w dniu 29 grudnia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku H. J. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi H. J. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia 1 września 2016 r. nr [...] w przedmiocie ewidencji gruntów postanawia: I. przyznać skarżącej prawo pomocy w zakresie częściowym i ustanowić dla niej adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka , II. w pozostałym zakresie wniosek oddalić. Skarżąca w złożonym na urzędowym formularzu "PPF" wniosku o przyznanie prawa pomocy domagała się zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. Oświadczyła, że nie zatrudnia i nie pozostaje w innym stosunku prawnym z jakimkolwiek kwalifikowanym pełnomocnikiem. Objaśniając swoją sytuację rodzinną podała, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z mężem. Określając majątek swój i osób pozostających z nią we wspólnym gospodarstwie domowym uwidoczniła, że w jego skład wchodzi dom o wielkości 100 m2 w którym zamieszkuje wraz z mężem. Zadeklarowała brak innych nieruchomości, zasobów, przedmiotów wartościowych. Stałe miesięczne dochody swego gospodarstwa domowego skarżąca oszacowała na kwotę 3070 zł wyjaśniając, że składa się na to jej emerytura w wysokości 1070,81 zł oraz emerytura jej męża w wysokości 2200 zł. Uzasadniając swoje starania podniosła, że sprawa w jej ocenie ma zawiły charakter ona zaś nie jest w stanie bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i swojej rodziny ponieść kosztów wynagrodzenia profesjonalnego pełnomocnika procesowego. Z uwagi na stan zdrowia jest od kilku lat osobą nieaktywną zawodowo. Utrzymuje się wraz mężem z wykazanych świadczeń emerytalnych, które ledwo wystarczają na podstawowe wydatki związane z opłaceniem prądu, gazu, wody, ścieków. W okresie zimowym sam zakup węgla i drzewa to koszt ok. 4 tys. zł. Posiada również kredyty w banku zaciągnięte w związku z koniecznością remontu domu. Z powodu złego stanu zdrowia małżonkowie pozostają pod ciągłą opieką lekarską, co powoduje konieczność zakupu dużej ilości leków i stałych wizyt lekarskich powodujących dodatkowe koszty. Wymieniając zobowiązania wykazała raty dwóch pożyczek spłacanych po 208 zł i 104 zł miesięcznie. Zarządzeniem z dnia 2 grudnia 2016 r. wezwano skarżącą o złożenie dodatkowych oświadczeń i przedłożenie wskazywanych dokumentów źródłowych W odpowiedzi skarżąca wykazała i udokumentowała wydatki na energię elektryczną (117,90 zł), na gaz (60,60 zł), za telefon i Internet (105,14 zł), za wodę (27,21 zł), za ścieki (49 zł), za podatek od nieruchomości (107 zł), wysokość rat spłacanych pożyczek (208 zł i 104 zł|). Wyjaśniła powody dla których nie może okazać ani dowodu zakupu opału ani wykazać wysokości wydatków powodowanych koniecznością zakupu leków czy opłacaniem stałych wizyt lekarskich podnosząc, że nigdy nie zbierała i nie przetrzymywała takich faktur czy paragonów gdyż nie przypuszczała aby były one jej do czegokolwiek potrzebne. Równocześnie wskazała, że jej mąż jest niepełnoprawny a ona sama legitymuje się też stopniem drugiej grupy inwalidzkiej. Z własnej inicjatywy dołączyła dokumenty związane z chorobą męża oraz wypis z treści orzeczenia zaliczającego skarżącą do drugiej grupy inwalidów. Mając na uwadze powyższe zważyć należało co następuje: Stosownie do art. 252 ppsa w związku z art. 246 §1 pkt. 1 osoba fizyczna może domagać się przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym o ile – poza samym wnioskiem (art. 243 ppsa) - złoży również oświadczenia, że nie zatrudnia lub nie pozostaje w innym stosunku prawnym z adwokatem lub radcą prawnym (art. 246 §3 ppsa) i jeśli wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Oświadczenie to zgodnie z wolą ustawodawcy ma być "dokładne", a owa "dokładność" stopniowana jest przeświadczeniem sądu, że strona okoliczności te wykazała, czyli przedstawiła je w sposób przekonywujący. Jednocześnie zwrócenia uwagi wymaga, iż ze sformułowania przesłanki zawartej w art. 246 §1 pkt. 1 ppsa "nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów" wynika, że możliwości strony przekraczać musi opłacenie nawet minimalnych kosztów, które na gruncie postępowania sądowoadministrcyjnego wynoszą 100 zł (por. S. Babiarz, B. Dauter, M. Niezgódka-Medek; Koszty postępowania w sprawach administracyjnych i sądowoadministrcyjnych, Wyd. LexisNexis, Warszawa 2007 r. s. 249). W przypadku skarżącej gdy zestawi się wysokość miesięcznych dochodów gospodarstwa a więc 3070 zł z wykazanymi wydatkami, które szacować należy miesięcznie na około 671 zł trudno mówić o takiej sytuacji. Okoliczność, że skarżąca w swoim budżecie domowym musi jeszcze uwzględniać konieczność opłacenia kwartalnie kwoty 107 zł tytułem podatku od nieruchomości oraz rezerwować pewne środki związane z koniecznością zakupu na zimę opału a także opłacenia wizyt lekarskich i lekarstw nie zmienia tego spojrzenia. Sytuacja taka nie przekreśla jednak starań skarżącej w całej rozciągłości. Godzi się bowiem zauważyć, że zgodnie z aktualnymi poglądami doktryny sąd nie jest związany żądaniem strony zawartym we wniosku o przyznanie prawa pomocy byleby tylko nie wyszedł ponad żądanie strony (por. komentarz J.P Tarno do art. 246 w : Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2004). Logiczną konsekwencją takiego stanu rzecz jest, że w sytuacji gdy strona domaga się przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, można przyznać jej to prawo w zakresie częściowym obejmującym tylko ustanowienie kwalifikowanego pełnomocnika (art. 245 §3 ppsa), oczywiście po dokonaniu ustaleń, że nie jest ona w stanie ponieść takich kosztów bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 §1 pkt. 2 ppsa). Odnosząc te uwagi do realiów niniejszej sprawy zwrócenia uwagi wymaga, że po odjęciu od wykazanych dochodów (3070 zł) wykazanych stałych miesięcznych obciążeń (671 zł) do rozporządzenia dwuosobowemu gospodarstwu domowemu skarżącej pozostaje kwota ok. 2399 zł. Biorąc pod uwagę realia dnia codziennego a więc obowiązujące ceny podstawowych towarów i usług, sygnalizowaną przez skarżącą potrzebę zakupu opału na zimę, którego koszt szacuje na ok. 4000 zł rocznie a także wiek i stan zdrowia małżonków wymuszające potrzebę zakupu leków i opłacania wizyt lekarskich środki na takim poziomie nie za bardzo pozwalają na czynienie oszczędności. Okoliczność, że do skarżącej należy wykazany dom gdzie zamieszkuje z mężem nie zmienia przyjętego spojrzenia. Ewentualne rozporządzenia tym składnikiem majątku celem zdobycia środków na opłacenie pełnomocnika z wyboru godziłyby bowiem w podstawy bytowania małżonków. Biorąc to wszystko pod uwagę udzielono stronie pomocy o którym to prawie traktują przepisy oddziału 2 rozdziału III działu V ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi tyle, że nie w zakresie całkowitym jak tego chciała a w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie na jej rzecz adwokata opłacanego ze środków budżetowych skarbu Państwa, którego wyznaczy właściwy organ samorządu zawodowego. O ile bowiem wnioskodawczyni może uiścić koszty sądowe, które on obecnym etapie sprowadzają się do konieczności opłacenia wpisu od skargi, to nie bardzo jest w stanie opłacić bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego siebie i męża wynagrodzenia pełnomocnika z wyboru. Z przytoczonych względów orzeczono więc jak w sentencji na podstawie art. 246 §1 pkt. 2 ppsa w związku z art. 245 §3 ppsa.