III SA/Kr 1593/15
WyrokWSA w Krakowie2016-06-16
Skład orzekający: Krystyna Kutzner, Janusz Kasprzycki, Barbara Pasternak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy pobieranie dodatku mieszkaniowego przez osobę korzystającą ze świadczeń z pomocy społecznej, bez poinformowania o tym organu, stanowi podstawę do uznania pobranych świadczeń (zasiłku okresowego i celowego) za nienależnie pobrane, jeśli pouczenie o obowiązku informowania nie było wystarczająco jasne i zrozumiałe dla strony?Ratio decidendi
Sąd uznał, że samo pobieranie dodatku mieszkaniowego przez osobę korzystającą ze świadczeń z pomocy społecznej, bez poinformowania o tym organu, nie jest wystarczające do uznania pobranych świadczeń za nienależnie pobrane, jeśli pouczenie o obowiązku informowania nie było jasne i zrozumiałe dla strony. Niewłaściwe pouczenie, a także brak należytego uzasadnienia decyzji organu pierwszej instancji, stanowi naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.Stan faktyczny
Skarżący P. K. został decyzjami organów pierwszej i drugiej instancji uznany za nienależnie pobierającego świadczenia z pomocy społecznej (zasiłek okresowy i celowy) z uwagi na fakt pobierania dodatku mieszkaniowego, o czym nie poinformował organu. Skarżący kwestionował zasadność tych decyzji, wskazując m.in. na niejasność pouczeń oraz informację uzyskaną w urzędzie, że dodatek mieszkaniowy i zasiłki nie wykluczają się wzajemnie. Wojewódzki Sąd Administracyjny rozpoznał skargi skarżącego.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżone decyzje Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz poprzedzające je decyzje organu I instancji. Przyznał również wynagrodzenie pełnomocnikowi z urzędu.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Krystyna Kutzner Sędziowie WSA Janusz Kasprzycki (spr.) WSA Barbara Pasternak Protokolant Małgorzata Krasowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 czerwca 2016 r. sprawy ze skarg P. K. na decyzje Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 19 października 2015 r. nr [...] z dnia 19 października 2015 r. nr [...] w przedmiocie nienależnie pobranego świadczenia I. uchyla zaskarżone decyzje oraz poprzedzające je decyzje organu I instancji; II. przyznaje od Skarbu Państwa - Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie - na rzecz adwokata A. K. Kancelaria Adwokacka ul. [...] w K kwotę 400 zł (słownie: czterysta złotych) tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu podwyższoną o stawkę podatku od towarów i usług przewidzianą dla tego rodzaju czynności w przepisach o podatku od towarów i usług, obowiązującą w dniu orzekania o tych opłatach.
Zaskarżonymi przez P. K. (dalej skarżący) decyzjami z dnia 19 października 2015 r. nr [...] i nr [...], wydanymi na podstawie art. 6 pkt 16, 38, 104, 106 i 109 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz.U. z 2015 r., poz. 163 ze zm., zwanej dalej ustawą o pomocy społecznej) oraz art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1060 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2013 r., poz. 267 ze zm., zwanej dalej w skrócie – k.p.a.), Samorządowe Kolegium Odwoławczej utrzymało w mocy decyzje Prezydenta Miasta z dnia [...] 2015 r. nr [....] stwierdzającą nienależnie pobrane przez skarżącego świadczenia w formie zasiłku okresowego w wysokości łącznej 753,19 zł i nr [...] stwierdzającą nienależnie pobrane przez skarżącego świadczenia w formie zasiłku celowego w wysokości łącznej 4 633,50 zł.
Powyższe rozstrzygnięcia zapadły w następującym stanie faktycznym i prawnym:
Prezydent Miasta wydał w dniach:
- [...] 2014 r.:
( decyzję nr [...] przyznającą skarżącemu świadczenie w formie zasiłku okresowego w wysokości 328,57 zł na okres od dnia 1 lutego 2014 r. do dnia 31 marca 2014 r.,
( decyzję nr [...] przyznającą skarżącemu świadczenie w formie zasiłku celowego w wysokości 234 zł w lutym 2014 r. na żywność,
( decyzję nr [...] przyznającą skarżącemu świadczenie w formie zasiłku celowego w wysokości 100 zł w lutym 2014 r. na wodę,
( decyzję nr [...] przyznającą skarżącemu świadczenie w formie zasiłku celowego w wysokości 30 zł w lutym 2014 r. na gaz,
( decyzję nr [...] przyznającą skarżącemu świadczenie w formie zasiłku celowego w wysokości 150 zł w lutym 2014 r. na energię,
( decyzję nr [...] przyznającą skarżącemu świadczenie w formie zasiłku celowego w wysokości 210 zł w marcu 2014 r. na żywność,
- [...] 2014 r. :
( decyzję nr [...] przyznającą skarżącemu świadczenie w formie zasiłku celowego w wysokości 250 zł w kwietniu 2014 r. na zakup piecyka gazowego,
( decyzję nr [...] przyznającą skarżącemu świadczenie w formie zasiłku celowego w wysokości 150 zł w kwietniu 2014 r. na energię,
( decyzję nr [...] przyznającą skarżącemu świadczenie w formie zasiłku celowego w wysokości 100 zł w kwietniu 2014 r. na gaz,
( decyzję nr [...] przyznającą skarżącemu świadczenie w formie zasiłku celowego w wysokości 100 zł w kwietniu 2014 r. na wodę,
- [...] 2014 r.
( decyzję nr [...] przyznająca skarżącemu świadczenie w formie zasiłku okresowego w wysokości 328,57 zł na okres od dnia 1 kwietnia 2014 r. do dnia 30 czerwca 2014 r.,
( decyzję nr [...] przyznającą skarżącemu świadczenie w formie zasiłku celowego w wysokości 213 zł w kwietniu 2014 r. na żywność,
( decyzję nr [...] przyznającą skarżącemu świadczenie w formie zasiłku celowego w wysokości 213 zł w maju 2014 r. na żywność,
( decyzję nr [...] przyznającą skarżącemu świadczenie w formie zasiłku celowego w wysokości 216 zł w czerwcu 2014 r. na żywność,
- 8 lipca 2014 r. :
( decyzję nr [...] przyznającą skarżącemu świadczenie w formie zasiłku celowego w wysokości 300 zł w lipcu 2014 r. na żywność,
( decyzję nr [...] przyznającą skarżącemu świadczenie w formie zasiłku celowego w wysokości 300 zł w sierpniu 2014 r. na żywność,
- [...] 2014 r.:
( decyzję nr [...] przyznającą skarżącemu świadczenie w formie zasiłku celowego w wysokości 171 zł we wrześniu 2014 r. na żywność,
( decyzję nr [...] przyznającą skarżącemu świadczenie w formie zasiłku celowego w wysokości 171 zł w październiku 2014 r. na żywność,
- [...] 2014 r.:
( nr [...] przyznająca skarżącemu świadczenie w formie zasiłku okresowego w wysokości 324,03 zł na okres od dnia 1 października 2014 r. do dnia 30 grudnia 2014 r.,
( decyzję nr [...] przyznającą skarżącemu świadczenie w formie zasiłku celowego w wysokości 950 zł w listopadzie 2014 r. na opał,
( decyzję nr [...] przyznającą skarżącemu świadczenie w formie zasiłku celowego w wysokości 340 zł w listopadzie 2014 r. na żywność,
( decyzję nr [...] przyznającą skarżącemu świadczenie w formie zasiłku celowego w wysokości 375 zł w grudniu 2014 r. na żywność,
- 19 stycznia 2015 r.:
( decyzję nr [...] przyznającą skarżącemu świadczenie w formie zasiłku okresowego w wysokości 324,03 zł na okres od dnia 1 stycznia 2015 r. do dnia 28 lutego 2015 r.,
( decyzję nr [...] przyznającą świadczenie w formie zasiłku celowego w wysokości 60,05 zł w styczniu 2015 r. na żywność.
U podstaw ww. rozstrzygnięć legły ustalenia, że trzyosobowa rodzina skarżącego dysponuje miesięcznym dochodem rzędu 710,87 zł, który jest niższy od kryterium dochodowego rodziny wskazanego w art. 8 ust. 1 pkt 3 ustawy o pomocy społecznej o kwotę 657,13 zł (dotyczy postępowania zakończonego decyzjami: [...] i [...]) oraz dochodem rzędu 719,94 zł, niższym od wspomnianego kryterium dochodowego o kwotę 648,06 zł (dotyczy postępowania zakończonego decyzjami: [...] i [...]).
W sprawach dotyczących przyznania zasiłku celowego na zakup żywności ustalono, że dochód na osobę w rodzinie nie przekracza kwoty 150 % kryterium dochodowego. Obliczono, że dochód na osobę w rodzinie skarżącego wynosi 239,98 zł.
W związku z informacjami uzyskanymi przez organ I instancji w dniu 4 lutego 2015 r. o pobieraniu przez skarżącego dodatku mieszkaniowego organ zwrócił się do Wydziału Spraw Społecznych Urzędu Miasta w celu zweryfikowania tej okoliczności. Uzyskano informację (pismem z dnia 12 lutego 2015 r.), że skarżący w okresach pobierania świadczeń z pomocy społecznej od 1 stycznia 2014 r. do 30 czerwca 2014 r. pobierał dodatek mieszkaniowy w wysokości 169,51 zł a w okresie od dnia 1 lipca 2014 r. do dnia 31 grudnia 2014 r. pobierał dodatek mieszkaniowy w wysokości 156,91 zł.
Prezydent Miasta wydał więc w dniu [...] 2015 r. decyzje stwierdzające niezależnie pobrane przez skarżącego świadczenia w formie zasiłku okresowego w wysokości 753,19 zł (nr [...]) oraz w formie zasiłku celowego w wysokości 4 633,50 zł.( nr [...]).
W uzasadnieniach decyzji organ wskazał, że skarżący nie poinformował o uzyskiwanym dochodzie w formie dodatku mieszkaniowego, w związku z czym wydane decyzje o przyznaniu mu świadczeń w formie zasiłków okresowych opiewały na kwoty wyższe niż faktycznie powinien otrzymać. Organ wyliczył, że w miesiącu lutym i marcu 2014 r. kwota zasiłku winna wynieść 243,81 zł, w kwietniu 2014 r. 237,27 zł, w maju i czerwcu 2014 r. 239,27 zł, w październiku, listopadzie i grudniu 2014 r. i styczniu 2015 r. kwotę 245,57 zł. Pobrane świadczenie w kwocie wskazanej w sentencji decyzji nr [...] jest zatem kwotą nienależnie pobraną, tak samo jak kwota wskazana w decyzji nr [...], z tym, że organ przyjął, że objęte tą decyzją świadczenia nie należały się skarżącemu w całości.
Odwołania od powyższych decyzji złożył P. K. Wyraził w nich niezadowolenie z treści wydanych decyzji. Ponadto wskazał, że uzyskał w Urzędzie Miasta informację, iż formy pomocy - dodatek mieszkaniowy i zasiłki okresowe - nie wykluczają się wzajemnie.
Działające jako organ odwoławczy Samorządowe Kolegium Odwoławcze po rozpoznaniu odwołań wydało w dniu 19 października 2015 r. opisane na wstępie decyzje nr [...] i nr [...].
W uzasadnieniach tak podjętych rozstrzygnięć Kolegium odniosło się do treści przepisu art. 6 pkt 16 ustawy o pomocy społecznej stanowiącego, że świadczenie nienależnie pobrane jest to świadczenie pieniężne uzyskane na podstawie przedstawianych nieprawdziwych informacji lub nie poinformowania o zmianie sytuacji materialnej lub osobistej. Zgodnie natomiast z przepisem art. 109 tej ustawy osoby i rodziny korzystające ze świadczeń z pomocy społecznej są obowiązane niezwłocznie poinformować organ, który przyznał świadczenie o każdej zmianie w ich sytuacji osobistej, dochodowej i majątkowej, która wiąże się z podstawą do przyznania świadczeń.
Kolegium stwierdziło, na podstawie ustalonego przez organ pierwszej instancji stanu faktycznego, że konieczna jest wobec skarżącego weryfikacja wysokości przyznanego skarżącemu zasiłku okresowego oraz zasiłku celowego w podanych wyżej okresach pobierania dodatku mieszkaniowego. Ubiegając się o te zasiłki, skarżący zataił informację o pobieraniu dodatku mieszkaniowego, natomiast kwota dodatku podlega doliczeniu do ogólnej kwoty dochodu pobieranego przez stronę i ma wpływ na wysokość zasiłku okresowego i zasiłku celowego.
Zgodnie z przepisem art. 38 ust. 2 pkt 1 i 2 ustawy o pomocy społecznej zasiłek okresowy ustala się w przypadku rodziny do wysokości różnicy między kryterium dochodowym rodziny a dochodem tej rodziny.
W związku z tym różnica wysokości świadczeń (pomiędzy świadczeniem pobranym a należnym stronie w oparciu o faktyczną wysokość dochodu) jest świadczeniem nienależnym.
Kolegium, odnosząc się do treści art. 109 ustawy o pomocy społecznej zaznaczyło, że skarżący był informowany o obowiązku zgłoszenia organowi każdej zmiany w sytuacji osobistej, dochodowej i majątkowej, która wiąże się z podstawą do przyznania świadczeń, precyzując, że chodzi o zmianę, która wiąże się z podstawą do przyznania świadczenia z pomocy społecznej. Organ natomiast dokonuje oceny, czy zgłoszona zmiana sytuacji dochodowej lub osobistej wymaga zmiany lub uchylenia decyzji przyznającej świadczenie w trybie art. 106 ust. 5 ustawy o pomocy społecznej.
Powyższe decyzje stały się przedmiotem skarg P. K. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, w treści których uznał, że to Urząd Miasta winien poinformować organ pomocy społecznej o pobieraniu przez niego dodatku mieszkaniowego.
W odpowiedzi na skargi Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o ich oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawach, wyrażone w uzasadnieniach zaskarżonych decyzji.
Pełnomocnik skarżącego adwokat A. K. pismem z dnia 9 maja 2016 r., złożonym w Sądzie w dniu 23 maja 2016 r., wniósł o uwzględnienie skarg, uzasadniając stanowisko sytuacją majątkową i osobistą skarżącego.
Na podstawie art. 111 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. jedn., Dz. U. z 2016 r., poz. 718), Sąd na rozprawie w dniu 16 czerwca 2016 r. postanowił połączyć niniejszą sprawę ze sprawą o sygn. akt III SA/Kr 1594/15 – do wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia i prowadzić pod sygn. akt III SA/Kr 1593/15.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:
Stosownie do treści art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t. jedn., Dz. U. z 2014 r., poz. 1647.) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. jedn., Dz. U. z 2016 r., poz. 718, dalej w skrócie P.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, stosując środki określone w ustawie. Kontrola sądu polega na zbadaniu, czy przy wydawaniu zaskarżonego aktu nie doszło do rażącego naruszenia prawa dającego podstawę
do stwierdzenia nieważności, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania, naruszenia prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy oraz naruszenia przepisów postępowania administracyjnego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, zgodnie z dyspozycją art. 134 § 1 P.p.s.a. Sąd administracyjny nie rozstrzyga, więc merytorycznie,
lecz ocenia zgodność decyzji z przepisami prawa.
Skargi zasługiwały na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 98 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (t. jedn., Dz. U. z 2015 r., poz. 163 ze zm., zwanej dalej ustawą o pomocy społecznej), w brzmieniu obowiązującym w dacie wydawania zaskarżonych decyzji, świadczenia nienależnie pobrane podlegają zwrotowi od osoby lub rodziny korzystającej ze świadczeń z pomocy społecznej, niezależnie od dochodu rodziny. Art. 104 ust. 4 stosuje się odpowiednio.
W świetle tego ostatniego przepisu (art. 104 ust. 4 ustawy o pomocy społecznej) w przypadkach szczególnie uzasadnionych, zwłaszcza jeżeli żądanie zwrotu wydatków na udzielone świadczenie, z tytułu opłat określonych w ustawie oraz z tytułu nienależnie pobranych świadczeń w całości lub w części stanowiłoby dla osoby zobowiązanej nadmierne obciążenie lub też niweczyłoby skutki udzielanej pomocy, właściwy organ, który wydał decyzję w sprawie zwrotu należności, o których mowa w ust. 1, na wniosek pracownika socjalnego lub osoby zainteresowanej, może odstąpić od żądania takiego zwrotu, umorzyć kwotę nienależnie pobranych świadczeń w całości lub w części, odroczyć termin płatności albo rozłożyć na raty.
Definicję natomiast świadczenia nienależnie pobranego ustawodawca zawarł w art. art. 6 pkt 16 ustawy. W świetle jej za nienależnie pobrane świadczenie uważa się świadczenie pieniężne uzyskane na podstawie przedstawionych nieprawdziwych informacji lub niepoinformowania o zmianie sytuacji materialnej lub osobistej.
W myśl art. 109 cyt. ustawy osoby i rodziny korzystające ze świadczeń z pomocy społecznej są bowiem obowiązane niezwłocznie poinformować organ, który przyznał świadczenie, o każdej zmianie w ich sytuacji osobistej, dochodowej
i majątkowej, która wiąże się z podstawą do przyznania świadczeń. Niezależnie od intencji i świadomego działania osoby zainteresowanej, każda nieprawdziwa informacja może przesądzić o tym, że świadczenie zostało nienależnie przyznane
i pobrane.
Zwrócić też należy uwagę na charakter i cel pomocy społecznej. Podkreślić więc trzeba, że jest ona instytucją polityki społecznej państwa, mającej na celu umożliwienie osobom i rodzinom przezwyciężenie trudnych sytuacji życiowych, których nie są w stanie pokonać wykorzystując własne uprawnienia zasoby
i możliwości (art. 2 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej). Ponieważ pomoc
ta finansowana jest ze środków Skarbu Państwa przyznawanie świadczeń powinno być dokonywane ze szczególną ostrożnością, po wnikliwym zbadaniu sytuacji materialnej osoby ubiegającej się o taką pomoc. Dlatego też ustawodawca przewidział przepisy mające na celu zapobieżenie nadużywania prawa do pomocy społecznej (min. cyt. wyż art. 109 i art. 6 pkt. 16 cyt. ustawy).
W rozpatrywanej sprawie decydujące zatem znaczenie dla oceny prawidłowości wydanych decyzji, ma dokonana przez orzekające organy wykładnia powyższych przepisów ustawy o pomocy społecznej, zwłaszcza pojęcie nienależnie pobranego świadczenia.
Z wykładni powyższych przepisów wynika, że przez nienależnie pobrane świadczenie rozumieć należy tylko takie świadczenie pobrane przez osobę, której można przypisać określone cechy dotyczące stanu świadomości (woli) lub określone działania (zaniechania).
Od pojęcia tego odróżnić należy pojęcie "nienależnego świadczenia", które występuje tylko na gruncie prawa cywilnego, w art. 410 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (t. jedn., Dz. U. z 2014 r., poz. 121 ze zm.), jako szczególna postać bezpodstawnego wzbogacenia się.
Aby zatem przypisać skarżącemu, że we wskazanym okresie pobrał nienależnie świadczenie, najpierw organy powinny wykazać, że miał on świadomość co do zaistnienia okoliczności mających wpływ na przyznanie mu świadczeń i pomimo tego przedstawił organowi pomocy społecznej nieprawdziwe informacje lub nie poinformował o zmianie sytuacji materialnej bądź osobistej.
W tym przypadku orzekające organy uznały, że skarżący pomimo obowiązku, o którym został pouczony, nie poinformował organu pomocy społecznej o pobieraniu, jak ustaliły organy w okresach od 1 stycznia 2014 r. do 30 czerwca 2014 r. dodatku mieszkaniowego w wysokości 169,51 zł a w okresie od dnia 1 lipca 2014 r. do dnia 31 grudnia 2014 r. w wysokości 156,91 zł, Okoliczność ta miała bowiem wpływ na kryterium dochodowe warunkujące przyznanie świadczeń w odpowiedniej wysokości w formie zasiłku okresowego, bądź w ogóle przyznania świadczenia w postaci zasiłku celowego, a które to przyznano uprzednio decyzjami i wypłacono skarżącemu.
Po pierwsze, zwrócić należy uwagę organom orzekającym, że wśród przesłanek ustawodawca nie zawarł warunku przekroczenia kryterium dochodowego. Dla samego ustalenia, że określone świadczenie jest nienależnie pobrane, okoliczność ta nie ma żadnego znaczenia. Może mieć natomiast znaczenie okoliczność uzyskania dochodu jako zmiana sytuacji materialnej beneficjenta.
Po drugie, nie jest właściwe stanowisko Samorządowego Kolegium Odwoławczego, że skarżący został prawidłowo pouczony o obowiązku udzielania informacji organowi.
Ugruntowane jest w orzecznictwie sądowoadministracyjnym stanowisko, że nie można uznać za spełniające wymogi prawidłowego pouczenia przytoczenie treści przepisu, czy też przepisów. Pouczenie spełnia wymogi prawidłowego tylko wówczas, gdy jest zredagowane w sposób zrozumiały dla konkretnej osoby i w taki sposób, aby mogła jego treść odnieść do swojej sytuacji, by następnie wiedzieć, że określona okoliczność w jej sytuacji ma znaczenia dla przyznania jej uprawnienia, a jej zaistnienie rodzi po jej stronie obowiązek poinformowania organu o tym fakcie (por. m.in. wyroki NSA w Warszawie z dnia 8 marca 2013 r., sygn. akt I OSK 1529/12; LEX nr 1339588, czy z dnia 27 października 2010 r., sygn. akt I OSK 981/10; LEX nr 745403.
Powyższe oznacza, że pouczenie nie może być uznane za należyte, gdy przytacza jedynie przepis ustawy bez jego wyjaśnienia – winno być ono jasne i czytelne, powinno zawierać wyczerpujące informacje o obowiązujących zasadach. Nie może ono odnosić się do wszystkich hipotetycznych okoliczności powodujących ustanie prawa do świadczeń. Jak podkreślił Naczelny Sąd Administracyjny, celem pouczenia nie jest bowiem tylko wyczerpujące wyjaśnienie sytuacji prawnej i faktycznej zainteresowanego, lecz pouczenie o konsekwencjach prawnych niezastosowania się świadczeniobiorcy do dyspozycji normy prawnej. Dlatego też pouczenie o okolicznościach, których wystąpienie w przyszłości spowoduje brak prawa do świadczeń musi odnosić się indywidualnie do pobierającego świadczenie, a nie zawierać jedynie normy ogólne, nie odnoszące się w danym momencie w ogóle do konkretnej sytuacji świadczeniobiorcy, zwłaszcza, że jak podnosił w odwołaniach od decyzji pierwszoinstancyjnych skarżący, iż uzyskał informację w Urzędzie Miasta, że obie formy pomocy nie wykluczają się i niczego nie musi zgłaszać. Z tegoż względu uznanie przez organy orzekające, że skarżący nienależnie pobrał świadczenia w formie zasiłku okresowego i celowego jest nieprawidłowe. Z pewnością, sam fakt pobrania świadczenia w formie zasiłku okresowego w wysokości wyższej, niż należna nie może i nie mógł być tylko z tego powodu uznany za świadczenie nienależnie pobrane.
Wskazać przy tym należy, że decyzje organu I instancji w ogóle nie poddają się kontroli, gdyż w ich uzasadnieniach nie wskazał organ, jak rozumie przepisy prawne mające zastosowanie i co legło u podstaw podjęcia przez niego takich rozstrzygnięć. Nie może być uznane za przedstawienie stanu prawnego w motywach decyzji administracyjnej, będącej władczym objawem organu w indywidualnej sprawie, jedynie powtórzenie treści przepisu, zawierającego definicję nienależnie pobranego świadczenia i skonstatowanie tego dwoma zdaniami w uzasadnieniu decyzji wydanej w przedmiocie zasiłku celowego: "W związku z powyższym świadczenia nie przysługiwały. A zatem pobrane przez Pana świadczenie w kwocie określonej w pkt 1 sentencji decyzji jest świadczeniem nienależnie pobranym.", natomiast w uzasadnieniu decyzji wydanej w przedmiocie zasiłku okresowego, że wymienione świadczenie przysługiwało w innych kwotach we wskazanych miesiącach "A zatem pobrane przez Pana świadczenie w kwocie określonej w pkt 1 sentencji decyzji jest świadczeniem nienależnie pobranym."
W ocenie Sądu orzekające organy obu instancji wadliwie odczytały normy prawne, wynikające z przepisów - art. 6 pkt 16 i 109 ustawy - co jest naruszeniem prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy. Organ I instancji dodatkowo dopuścił się naruszenia przepisu art. 107 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t. jedn., Dz. U. z 2013 r., poz. 267 ze zm.), zobowiązującego organ administracji do zawarcia w uzasadnieniu faktycznym decyzji nie tylko wskazania faktów, które organ uznał za udowodnione, ale co istotne, dowodów, na których się oparł, zaś w uzasadnieniu prawnym – do wyjaśnienia podstawy prawnej decyzji (wykładni), z przytoczeniem przepisów prawa. Tego rodzaju naruszenie, mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" i "c" ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. jedn., Dz. U. z 2016 r., poz. 718), orzekł jak w punkcie I sentencji wyroku.
O kosztach nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącemu z urzędu, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie orzekł, na podstawie art. 200 w zw. z art. 250 § 1 i § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. jedn., Dz. U. z 2016 r., poz. 718).
Sąd na podstawie § 2 art. 250 ww. ustawy obniżył wynagrodzenie pełnomocnika z urzędu biorąc pod uwagę wkład pracy pełnomocnika w rozstrzygnięcie sprawy oraz jego aktywność w postępowaniu sądowym. Działania pełnomocnika ograniczyły się tylko do przedstawienia stanowisk w pismach procesowych z dnia 9 maja 2016 r.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło