III SA/Kr 1593/15

Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie – Grzegorz Karcz po rozpoznaniu w dniu 18 grudnia 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku P. K. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi P. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 19 października 2015 r. nr [...] w przedmiocie nienależnie pobranego świadczenia postanawia: I. umorzyć postępowanie w części obejmującej żądanie zwolnienia od kosztów sądowych, II. ustanowić na rzecz skarżącego adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka. Skarżący w złożonym na urzędowym formularzu "PPF" wniosku o przyznanie prawa pomocy domagał się zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. Oświadczył, że nie zatrudnia i nie pozostaje w innym stosunku prawnym z jakimkolwiek kwalifikowanym pełnomocnikiem. Objaśniając swoją sytuację rodzinną podał, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z żoną i córką. Określając majątek swój i osób pozostających z nim we wspólnym gospodarstwie domowym uwidocznił, że w jego skład wchodzi ½ domu (parter) o powierzchni 48 m2 i działka koło tego domu o powierzchni 2,14 ara stanowiąca wspólność majątkową skarżącego i żony. Nie posiada zasobów pieniężnych ani przedmiotów wartościowych. Przy wierzytelnościach poczynił adnotację o treści: "50 tyś jako koszty remontu mieszkania, 1100 zł koszty sanatorium, 4000 zł koszty spłaty innych długów". Miesięczne dochody gospodarstwa domowego skarżący oszacował łącznie na kwotę 804,33 zł wyjaśniając, że składa się na to stypendium córki, dodatek mieszkaniowy skarżącego i pomoc z mops dla żony. Uzasadniając swoje starania wyraził swoje rozgoryczenie traktowaniem jakiego miał doświadczać na przestrzeni lat od pracowników MOPS. Oświadczył, że na opłaty sanatoryjne oraz remont musiał zapożyczyć się i kwoty te musi oddać a MOPS bagatelizuje sprawę. Wskazując na zobowiązania i stałe wydatki podał, że koszt prądu to 600 zł miesięcznie, wody 300 zł co 2 miesiące, gazu 250 zł co 2 miesiące. Z dalszych wyjaśnień skarżącego wynika, że koszt lekarstw to 100 zł miesięcznie. Wobec tego, że nie jest to pierwszy wniosek jaki skarżący składa w tyt. sądzie więc w oparciu o materiały z innych jego spraw okolicznościami znanymi z urzędu pozostaje, że skarżący boryka się z problemem ubóstwa i bezrobocia. Ma orzeczoną częściową niezdolność do pracy. Pozostaje w leczeniu z uwagi na schorzenia narządów ruchu. Rodzina skarżącego zajmuje pół domu jednorodzinnego. Zajmowane w nim mieszkanie składa się dwóch pokoi, kuchni, łazienki. Jest czyste i zadbane. Skarżący miewał problemy z terminowym regulowaniem należności za media. Korzysta ze wsparcia udzielanego przez ośrodek pomocy społecznej. Mając na uwadze powyższe zważyć należało co następuje: Zgodnie z art. 239 §1 pkt 1 lit. a) ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, obowiązek uiszczenia kosztów sądowych nie ciąży na stronie skarżącej działanie lub bezczynność organu w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej. W konsekwencji uznania, że skarżący korzysta z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych rozpoznania wniosku skarżącego w tym zakresie stało się zbędne a w związku z tym postanowiono jak w punkcie pierwszym sentencji działając na zasadzie art. 249a ppsa w związku z art. 258 §1 i §2 pkt. 7 ppsa. Równocześnie godzi się zauważyć, że bezprzedmiotowość wniosku o zwolnienie od kosztów pozostaje bez wpływu na drugie z żądań skarżącego a mianowicie ustanowienia adwokata. Zgodnie bowiem z aktualnymi poglądami doktryny sąd nie jest związany żądaniem strony zawartym we wniosku o przyznanie pomocy byleby tylko nie wyszedł ponad żądanie strony (por. komentarz J.P Tarno do art. 246 w : Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2004). Logiczną konsekwencją przedstawionego stanu rzecz jest więc, że w sytuacji gdy strona domaga się przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, sąd może przyznać jej to prawo w zakresie częściowym obejmującym tylko ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika (art. 245 §3 in fine ppsa). Oczywiście pod warunkiem, uprzedniego złożenia oświadczenia, którym strona wykaże, że nie jest wstanie ponieść opłat za jego czynności w postępowaniu przed sądami administracyjnymi bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 §1 pkt. 2 ppsa). W realiach niniejszej sprawy skarżący złożył oświadczenie o jakim mowa w art. 252 ppsa. Oświadczenie to uzupełnione informacjami dostępnymi na zasadzie notorii urzędowej jest wystarczające do oceny jego aktualnej sytuacji i możliwości płatniczych. Skarżący nie należy do osób zamożnych. Tak bowiem należy postrzegać osobę borykającą się z problemem ubóstwa i bezrobocia. Z orzeczoną częściową niezdolnością do pracy. Pozostającą w leczeniu z uwagi na schorzenia narządów ruchu. Obarczoną długami. Równocześnie z zasad doświadczenia życiowego wynika, że przy obecnym poziomie cen oraz usług środki jakie ma do dyspozycji trzyosobowe gospodarstwo domowe skarżącego, w zasadzie nie wystarczają nawet na opłacenie kosztów bieżącego utrzymania mieszkania i życie Okoliczność, że do skarżącego należy wykazane dom nie zmienia tego spojrzenia. Chociaż bowiem potencjalnie posiada określoną wartość sprzedażną lub podkładową to jednak trudno byłoby wymagać od skarżącego rozporządzeń tego rodzaju w celu zdobycia środków na opłacenie pełnomocnika z wyboru albowiem godziłoby to w podstawy egzystencji jego rodziny. Uwzględniając to wszystko udzielono więc skarżącemu pomocy o którym to prawie traktują przepisy oddziału 2 rozdziału III działu V ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ustanawiając na jego rzecz adwokata, którego wyznaczy właściwy organ samorządu zawodowego. Z przytoczonych względów orzeczono jak w punkcie drugim sentencji na podstawie art. 246 §1 pkt. 2 ppsa w związku z art. 245 §3 ppsa.