III SA/Kr 1594/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tadeusz Wołek WSA Halina Jakubiec (spr.) Sędziowie WSA Hanna Knysiak - Molczyk Protokolant Starszy referent Ewelina Kalita po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 marca 2015 r. sprawy ze skargi "A" Sp. z o.o. we W. na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia 8 lipca 2014 r. nr [ ] w przedmiocie odmowy przedłużenia ważności zezwolenia na prowadzenie działalności w zakresie gier na automatach o niskich wygranych postanawia zawiesić postępowanie sądowe. Decyzją z dnia [...] 2004 r. Dyrektor Izby Skarbowej udzielił A Sp. z o.o. zezwolenia na urządzanie i prowadzenie działalności w zakresie gier na automatach o niskich wygranych w 26 punktach zlokalizowanych na terenie województwa [...]. Pismem z dnia 29 września 2009 r. Spółka wniosła o przedłużenie ważności ww. zezwolenia zgodnie z przepisem art. 36 ust. 1 ustawy z dnia 29 lipca 1992 r. o grach i zakładach wzajemnych (Dz.U. z 2004 r., Nr 4, poz. 24 ze zm.). Decyzją z dnia [...] 2010 r. Dyrektor Izby Celnej odmówił Spółce przedłużenia ważności zezwolenia. Organ odwoławczy umorzył postępowanie odwoławcze z uwagi na jego bezprzedmiotowość w związku z wygaśnięciem z mocy prawa z dniem 4 maja 2010 r. ważności przedmiotowego zezwolenia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wyrokiem z dnia 16 czerwca 2011 r. sygn. akt III SA/Kr 1223/10 oddalił skargę Spółki na ww. decyzję. Wskutek rozpoznania skargi kasacyjnej Spółki od tego wyroku, Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 7 października 2013 r. sygn. akt II GSK 2213/11 uchylił wyrok pierwszej instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wyrokiem z dnia 3 grudnia 2013 r. sygn. akt III SA/Kr 1185/13 uchylił zaskarżoną decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] 2010 r., Dyrektor Izby Celnej, ponownie rozpoznając sprawę, decyzją z dnia 8 lipca 2014 r. znak [...], orzekając na gruncie przepisu art. 138 ust. 1 ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych (Dz.U. z 2009 r., Nr 201, poz. 1540 ze zm.), utrzymał w mocy decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] 2010 r. znak [...] odmawiającą Spółce przedłużenia ważności zezwolenia na prowadzenie działalności w zakresie gier na automatach o niskich wygranych na terenie województwa małopolskiego. A Sp. z o.o. wniosła na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, stawiając decyzji zarzut naruszenia przepisów unijnych, w szczególności oparcie się na przepisach prawa, które nie poddane były procedurze notyfikacji przewidzianej w tych przepisach. W odpowiedzi na skargę organ pierwotnie wniósł o oddalenie skargi, natomiast w piśmie z dnia 25 lutego 2015 r. wniósł o zawieszenie postępowania sądowoadministracyjnego na podstawie art. 125 ust. 1 pkt 1 p.p.s.a., do czasu udzielenia odpowiedzi przez Trybunał Konstytucyjny na pytanie prawne Naczelnego Sądu Administracyjnego zawarte w postanowieniu z dnia 15 stycznia 2014 r., sygn. II GSK 686/13. Pełnomocnik skarżącej strony oświadczył na rozprawie, że pozostawia wniosek o zawieszenie do uznania Sądu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 125 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270, ze zm.), dalej "p.p.s.a.", sąd może zawiesić postępowanie z urzędu jeżeli rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego toczącego się postępowania administracyjnego, sądowoadministracyjnego, sądowego lub przed Trybunałem Konstytucyjnym. Rozstrzygnięcie sprawy zależy od innego postępowania wówczas, gdy orzeczenie, które zapadnie w tym drugim postępowaniu, będzie stanowić jedną z głównych podstaw rozstrzygnięcia w zawieszonym postępowaniu sądowoadministracyjnym. W takim przypadku w sprawie występuje zagadnienie wstępne, którego uprzednie rozstrzygnięcie może wpływać na wynik postępowania (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 maja 2013 r., sygn. akt I GZ 157/13). W przypadku przedstawienia Trybunałowi Konstytucyjnemu przez jakikolwiek sąd pytania prawnego lub przedstawienia przez uprawnione podmioty wniosku o orzeczenie w sprawie zgodności aktu normatywnego z Konstytucją, ratyfikowanymi umowami międzynarodowymi lub ustawą (art. 193 i art. 191 ust. 1 Konstytucji), o prejudycjalności rozstrzygnięcia Trybunału Konstytucyjnego dla każdej sprawy przesądza norma wynikająca z art. 190 ust. 1 Konstytucji, według którego orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego mają moc powszechnie obowiązującą. Przechodząc do uzasadnienia zależności rozstrzygnięcia niniejszej sprawy od wyniku innego toczącego się postępowania, należy wskazać, że Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 15 stycznia 2014 r. w sprawie o sygn. akt II GSK 686/13, przedstawił Trybunałowi Konstytucyjnemu następujące pytanie prawne: "Czy art. 14 ust. 1 i art. 89 ust. 1 pkt 2 ustawy o grach hazardowych (Dz. U. Nr 201, poz. 1540 ze zm.) są zgodne: a) z art. 2 i 7 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, b) z art. 20 i 22 w związku z art. 31 ust. 3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej?". Sprawa ta została zarejestrowana w Trybunale Konstytucyjnym pod sygn. akt P 4/14 i oczekuje na rozpoznanie. Wyjaśnienie przez Trybunał Konstytucyjny powyższej wątpliwości ma znaczenie dla rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie, mimo że podstawą rozstrzygnięcia w zaskarżonej w tej sprawie decyzji nie były przepisy ustawy o grach hazardowych wymienione w pytaniu prawnym, ale m.in. przepis art. 138 ust. 1. O znaczeniu dla niniejszej sprawy odpowiedzi na pytanie prawne w sprawie sygn. akt P 4/14 i w rezultacie o prejudycjalności w szerokim rozumieniu rozstrzygnięcia sprawy przez Trybunał Konstytucyjny dla rozpoznawanej sprawy, decydują wzorce kontroli zgodności przepisów ustawy z Konstytucją, jakie zaproponował Naczelny Sąd Administracyjny, przedstawiając pytanie prawne. W uzasadnieniu postanowienia z dnia 15 stycznia 2014 r. Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że skutkiem wprowadzenia przepisów art. 14 ust. 1 i art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h. jest likwidacja możliwości prowadzenia działalności gospodarczej w formie salonów gier na automatach oraz punktów gier na automatach o niskich wygranych, które funkcjonowały na podstawie wcześniej obowiązującej ustawy z dnia 29 lipca 1992 r. o grach i zakładach wzajemnych (Dz.U. z 1992 r., nr 4, poz. 27 ze zm.). Prowadzenie tego typu działalności stało się dopuszczalne jedynie przez podmioty posiadające koncesję na prowadzenie kasyna gry. Stanowi to bez wątpienia formę ograniczenia działalności gospodarczej i dlatego podlega ocenie z punktu widzenia zasady proporcjonalności, dla której podstawę stanowią art. 20 i 22 w związku z art. 31 ust. 3 Konstytucji. Podkreślono również, że skoro cała ustawa o grach hazardowych wprowadza bardzo daleko idące ograniczenia wolności działalności gospodarczej, to zakres swobody regulacyjnej ustawodawcy w odniesieniu do ograniczenia tej wolności wymaga oceny uwzględniającej fakt uczestnictwa Polski w zintegrowanym wspólnym rynku europejskim. Z uwagi na wyrok Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z dnia 19 lipca 2012 r., w którym orzekł on, że przepisy krajowe tego rodzaju jak przepisy ustawy o grach hazardowych, które mogą powodować ograniczenie, a nawet stopniowe uniemożliwienie prowadzenia gier na automatach o niskich wygranych poza kasynami i salonami gry, stanowią potencjalnie "przepisy techniczne" w rozumieniu przepisu art. 1 pkt 11 dyrektywy 98/34/WE, ich projekt powinien zostać przekazany Komisji zgodnie z art. 8 ust. 1 akapit pierwszy dyrektywy. Z uregulowań powyższej dyrektywy, a także rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 23 grudnia 2002 r. w sprawie sposobu funkcjonowania krajowego systemu notyfikacji norm i aktów prawnych (Dz.U. z 2002 r., nr 239, poz. 2039 ze zm.) wynika, że rola Komisji Europejskiej w procedurze notyfikacji przepisów technicznych nie ma charakteru wyłącznie konsultacyjnego, lecz stanowczy. Obowiązek notyfikacji wynika z aktów prawa unijnego, do których przestrzegania Polska zobowiązała się na mocy umowy międzynarodowej ratyfikowanej zgodnie z art. 90 Konstytucji. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego przemawia to za zasadnością potraktowania braku notyfikacji jako istotnej wady postępowania ustawodawczego z punktu widzenia zasady rzetelnej procedury ustawodawczej (art. 2 Konstytucji) i legalizmu działania władz publicznych (art. 7 Konstytucji). W ocenie składu orzekającego przedstawiony wyżej pogląd Naczelnego Sądu Administracyjnego, co do znaczenia braku notyfikacji przepisów technicznych ze względu na treść art. 91 ust. 3 Konstytucji, a także zaproponowane, omówione wyżej, wzorce kontroli zgodności z Konstytucją nienotyfikowanych przepisów technicznych, decydują, że pytanie prawne Naczelnego Sądu Administracyjnego ma o wiele szersze znaczenie, niż tylko ograniczone do problemu zgodności z Konstytucją przepisów art. 14 ust. 1 i art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h. W rzeczywistości bowiem jest to pytanie o zgodność z art. 2 i z art. 7 Konstytucji każdego z nienotyfikowanych przepisów ustawy o grach hazardowych, który zostanie zakwalifikowany jako przepis techniczny w rozumieniu dyrektywy 98/34/WE. Takie też stanowisko zajął Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniach z dnia 24 września 2014 r. (sygn. akt II GSK 2190/13) oraz dnia 17 września 2014 r. (sygn. akt II GSK 2047/13). Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że regulacja zawarta w art. 14 ust. 1 u.g.h., stanowi punkt wyjścia dla oceny zgodności wzorcami konstytucyjnymi nie tylko przepisów wymienionych w postanowieniu z dnia 15 stycznia 2014 r., lecz także przepisu art. 135 ust. 2 u.g.h. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, przepis art. 14 ust. 1 ma zasadnicze znaczenie dla rozwiązań prawnych przyjętych w ustawie o grach hazardowych, a zatem kwestia jego zgodności z Konstytucją nie będzie pozostawała bez wpływu na zagadnienie stosowania art. 135 ust. 2 u.g.h., co uzasadnia zawieszenie z urzędu postępowania w sprawie. Biorąc pod uwagę wskazane wyżej okoliczności Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie uznał za uzasadnione i celowe zawieszenie postępowania na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a. do czasu udzielenia przez Trybunał Konstytucyjny odpowiedzi na pytanie prawne w sprawie sygn. akt P 4/14.