III SA/Kr 1608/13

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie – Agnieszka Góra po rozpoznaniu w dniu 16 lipca 2014r. na posiedzeniu niejawnym wniosku Z. K. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie skargi na decyzję Wojewody z dnia 18 października 2013r. nr. [...] w przedmiocie zasiłku dla bezrobotnych p o s t a n a w i a I. umorzyć postępowanie w sprawie zwolnienia od kosztów sądowych, II. ustanowić dla skarżącej adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka. W dniu 13 czerwca 2014r. skarżąca złożyła wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie skargi na decyzję Wojewody w przedmiocie zasiłku dla bezrobotnych. Strona skarżąca domaga się zwolnienia z obowiązku ponoszenia kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata z uwagi na bardzo niskie dochody, a co za tym idzie - brak wystarczających środków, koniecznych do uiszczenia kosztów i ustanowienia adwokata. Wskazuje na fakt, iż od 2012 roku jest osobą bezrobotną, po przebytych dwóch operacjach, pozostającą w stałym leczeniu w szeregu poradni specjalistycznych. Odnosząc się do wniosku skarżącej o zwolnienie od kosztów sądowych orzekający umorzył postępowanie w tej kwestii. Z przepisu bowiem art. 239 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ) wynika, iż nie mają obowiązku uiszczania kosztów sądowych, między innymi strony skarżące w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej, dotyczących chorób zawodowych, świadczeń leczniczych oraz świadczeń rehabilitacyjnych, dotyczących statusu bezrobotnego, zasiłków oraz innych należności i uprawnień przysługujących osobie bezrobotnej. Ponieważ przedmiotowa sprawa należy do zakresu spraw zwolnionych z mocy ustawy z obowiązku uiszczania kosztów sadowych, stąd orzekający na podstawie art. 239 pkt 1 w zw. z art. 161 cyt. ustawy – umorzył postępowanie w sprawie w tym zakresie. Natomiast odnosząc się do wniosku strony o ustanowienie adwokata z urzędu uznano, iż wniosek ten zasługuje na uwzględnienie. Z dokumentów zgromadzonych w aktach sprawy wynika, iż skarżąca prowadzi gospodarstwo domowe z mężem. Utrzymuje się z wynagrodzenia za pracę małżonka w kwocie 1478,03 zł netto (brutto 3 182 zł ). Sama skarżąca jest osobą bezrobotną, bez prawa do zasiłku. Z akt sprawy wynika, iż skarżąca posiada 51 m mieszkanie oraz 10 arową działkę – otrzymaną na zasadzie darowizny od ojca. Nie wykazuje także we wniosku o przyznanie prawa pomocy faktu posiadania wartościowych ruchomości czy też oszczędności. Instytucja przyznania prawa pomocy stanowi w istocie pomoc państwa dla osób, które z uwagi na ich trudną sytuację materialną nie mogą uiścić bez wywołania uszczerbku w koniecznych kosztach utrzymania siebie i rodziny. Ubiegający się o taką pomoc winien więc w każdym wypadku poczynić oszczędności we własnych wydatkach, do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania siebie i rodziny. Dopiero gdyby poczynione w ten sposób oszczędności okazały się niewystarczające - może zwrócić się o pomoc państwa. Zgodnie z art. 246 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – prawo pomocy w zakresie całkowitym może być przyznane, gdy osoba wykaże, iż nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, natomiast w zakresie częściowym – gdy wykaże, iż nie w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku w koniecznym utrzymaniu siebie i rodziny. Użyte w art. 246 sformułowanie "gdy osoba wykaże" oznacza, iż to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uzasadniającej przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. Powołany przepis nie pozostawia wątpliwości co do tego, iż inicjatywa dowodowa zmierzająca do wykazania, iż zachodzą przesłanki pozytywne dla uwzględnienia wniosku spoczywa na wnioskodawcy. Orzekający uznał, iż strona wykazała w sposób wystarczający i skuteczny, iż nie jest w stanie ponieść kosztów ustanowienia kwalifikowanego zastępstwa procesowego w sprawie. Skarżąca posiada bardzo niski dochód (1 478 zł netto na dwie osoby ), jest osobą bezrobotną, bez własnych dochodów, schorowaną. Nie wykazuje żadnego cennego majątku ruchomego ani oszczędności. Orzekający natomiast, przy uznaniu czy wnioskodawcy należy przyznać adwokata z urzędu, czy też nie, bierze pod uwagę jedynie przesłanki ekonomiczne, a nie charakter czy też okoliczności sprawy , które uzasadniałyby bądź nie przyznanie kwalifikowanego zastępstwa procesowego w sprawie. Regulacje bowiem ustawy z dnia 30.08.2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w zakresie prawa pomocy nie uzależniają przyznania tej pomocy od specyfiki i problematyki sprawy oraz potrzeby udziału w niej kwalifikowanego zastępcy procesowego. W sytuacji materialno – bytowej strony odmowa przyznania jej pomocy w postaci wyznaczenia adwokata z urzędu mogłaby doprowadzić do pozbawienia jej konstytucyjnego prawa do sądu. Nie ma natomiast znaczenia z punktu widzenia oceny przesłanek kwalifikujących do przyznania prawa pomocy fakt nieznajomości prawa przez wnioskodawczynię czy procedur obowiązujących w sądach. Mając powyższe na uwadze orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 161, 243 § 1, art. 244 § 1, art. 245 oraz art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ).